2026-03-17T06:44:15Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:7wyjiw 2025-04-11T21:55:50Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:peter_paul_rubens creator:peter_paul_rubens creator:rubens_peter_paul period:17de_eeuw period:17_jahrhundert period:17me_sicle period:17th_century period:17 period:siglo_xvii period:xvii_secolo period:xvii_ subject:mythologie subject:mythologie subject:planten_algemeen subject:plants_in_general subject:vruchten subject:fruits subject:bomen subject:trees subject:landschappen subject:landscapes subject:hoge_heuvel subject:high_hill subject:wolken subject:clouds subject:staande_figuur subject:standing_figure subject:zittende_figuur_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:sitting_figure_aa_female_human_figure subject:op_de_grond_zittend_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:sitting_on_the_ground_aa_female_human_figure subject:volwassen_vrouw subject:adult_woman subject:sluier subject:veil subject:draperie_gedrapeerd_kledingstuk_gewandgebung subject:drapery_draped_garment_gewandgebung subject:wapens subject:weapons subject:boogschutterswapens_pijl subject:archers_weapons_arrow subject:pijlenkoker subject:quiver subject:textielweefsel_stof subject:textile_fabric_cloth subject:korenaren subject:ears_of_corn subject:druiventros subject:bunch_of_grapes subject:cornucopia_hoorn_des_overvloeds subject:cornucopia_horn_of_plenty subject:venus_en_cupido_cupido_is_niet_louter_attribuut subject:venus_and_cupid_cupid_not_being_mere_attribute subject:venus_friget_zonder_ceres_en_bacchus subject:venus_friget_without_ceres_and_bacchus subject:attributen_van_cupido_pijlen subject:attributes_of_cupid_arrows subject:attributen_van_cupido_pijlkoker subject:attributes_of_cupid_quiver material:paneel

http://kmska.be/collection/work/data/7wyjiw oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:7wyjiw http://kmska.be/collection/work/id/7wyjiw http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture Venus frigida Venus frigida Venus Frigida Venus Frigida Venus Frígida Venus frigida 维纳斯出浴 Замерзшая Венера 29563 744 25882 28016 62314 62021 62164 62455 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 709 Te zien op zaal Currently on display In de achttiende eeuw identificeerde men het onderwerp van dit schilderij verkeerdelijk als Jupiter die de Thebaanse koningsdochter Antiope in de vorm van een sater besluipt. In werkelijkheid tracht een grijnzende sater, volgeling van Bacchus, de verkleumde godin Venus uit haar onderkoelde toestand te laten ontwaken met behulp van een hoorn des overvloed, gevuld met korenaren, druiven en andere vruchten. Naast haar, op een koker met een ongebruikte voorraad pijlen, rilt de gevleugelde Amor van de kou. Venus zit met haar rug voor driekwart naar de toeschouwer gehurkt. De godin neemt de pose aan van een beroemde Romeinse sculptuur uit de 1ste eeuw n. C., die Rubens tijdens zijn verblijf in Rome in het Palazzo Farnese had bewonderd (vandaag in Napels, Museo Archeologico, inv. nr. 6297). Geletterde tijdgenoten van Rubens herkenden in deze voorstelling een geliefd spreekwoord, afkomstig uit een komedie van de Romeinse toneelauteur Terentius (185-159 v. C.): ‘Sine Cerere et Baccho friget Venus’ of ‘zonder eten en drinken verkilt de liefde’. Het paneel behoort tot een kleine groep van classiciserende schilderijen die Rubens uitzonderlijk signeerde en 1613 en 1614 dateerde: Jupiter en Callisto (Kassel, Gemäldegalerie, inv. nr. GK86), Suzanna en de Ouderlingen (Stockholm, Nationalmuseum, inv. nr. 603), De Vlucht naar Egypte (Kassel, Gemäldegalerie, inv. nr. GK87), De Bewening van Christus (Wenen, KHM, inv. nr. 515), Cupido snijdt zijn boog (München, Alte Pinakothek, inv. nr. 1304). Een grijnzende sater, een volgeling van de wijngod Bacchus, tracht de verkleumde godin Venus uit haar onderkoelde toestand te laten ontwaken met behulp van een hoorn des overvloeds die is gevuld met korenaren, druiven en andere vruchten. Naast haar, op een koker met een ongebruikte voorraad pijlen, rilt de gevleugelde Amor van de kou. Venus hurkt, met haar rug voor driekwart naar de toeschouwer. De godin neemt zo de pose aan van een beroemde Romeinse Venussculptuur uit de 1ste eeuw n.Chr., die Rubens tijdens zijn verblijf in Rome in het Palazzo Farnese had bewonderd (nu in Napels, Museo Archeologico Nazionale, inv.nr. 6297). Geletterde tijdgenoten herkenden in deze voorstelling een populair spreekwoord uit een komedie van de Romeinse toneelauteur Terentius (185-159 v.Chr.): ‘Sine Cerere et Baccho friget Venus’, of: ‘Zonder eten en drinken verkilt de liefde’. Het paneel behoort tot een kleine groep van classicerende schilderijen die Rubens uitzonderlijk signeerde en 1613 en 1614 dateerde: Jupiter en Callisto (Kassel, Gemäldegalerie, inv.nr. GK86), Suzanna en de oude mannen (Stockholm, Nationalmuseum, inv.nr. 603), De vlucht naar Egypte (Kassel, Gemäldegalerie, inv.nr. GK87), De bewening van Christus (Wenen, KHM, inv.nr. 515) en Cupido snijdt zijn boog (München, Alte Pinakothek, inv.nr. 1304). Dat het oorspronkelijke schilderij een bijna vierkant formaat had, wordt gedocumenteerd door een 17de-eeuwse kopie in West Wycombe Park, Buckinghamshire. Het kernstuk van 121 x 95 cm werd aan de linkerkant met twee planken uitgebreid, met een totale breedte van 69 cm. Bovenaan en rechts kwam een extra plank, van elk 20 cm breed. Dendrochronologisch onderzoek plaatst de kapdatum van het toegevoegde hout ten vroegste in 1640. De vergroting met het landschap dateert dus pas van na Rubens’ dood en is uitgevoerd door een vooralsnog onbekende schilder. We weten dat men in de 18de eeuw het onderwerp van dit schilderij nog verkeerdelijk identificeerde als ‘Jupiter die de Thebaanse koningsdochter Antiope in de gedaante van een sater besluipt’. Un satyre grimaçant, serviteur de Bacchus, tente de réanimer la déesse Vénus à l’aide d’une corne d’abondance remplie d’épis de blé, raisins et autres fruits. L’Amour ailé, assis sur un carquois rempli de flèches, tremble de froid à ses côtés. Vénus est accroupie, de trois quarts de dos au spectateur. La déesse prend ainsi la pose d’une célèbre sculpture romaine de Vénus datant du 1er siècle de notre ère que Rubens a admirée au Palais Farnèse pendant son séjour à Rome (aujourd’hui à Naples, Museo Archeologico Nazionale, n° d’inv. 6297). Ses contemporains lettrés reconnaissent dans cette scène un dicton populaire d’une comédie du dramaturge romain Térence (185-159 av. J-C) : ‘Sine Cerere et Baccho friget Venus’: ‘Sans manger et sans boire, l’amour se refroidit’. Le panneau fait partie d’un petit groupe de tableaux classicisants que Rubens a datés séparément en 1613 et 1614 : Jupiter et Callisto (Kassel, Gemäldegalerie, n° d’inv. GK86), Suzanne et les vieillards (Stockholm, Nationalmuseum, n° d’inv. 603), La fuite en Égypte (Kassel, Gemäldegalerie, n° d’inv. GK87), La Déploration du Christ (Vienne, KHM, n° d’inv. 515) et Cupide faisant son arc (Munich, Alte Pinakothek, n° d’inv. 1304). On sait que le tableau original avait un format presque carré grâce à une copie du 17e siècle qui se trouve à West Wycombe Park, Buckinghamshire. La pièce centrale de 121 x 95 cm a été élargie de deux planches jusqu’à une largeur totale de 69 cm. Deux planches supplémentaires de 20 cm ont été ajoutées en haut et à droite. L’étude dendrochronologique situe la date de découpage du bois ajouté en 1640 au plus tôt. L’agrandissement avec le paysage est donc postérieur à la mort de Rubens et a été réalisé par un peintre encore inconnu à ce jour. On sait qu’au 18e siècle, on identifiait à tort le sujet de ce tableau comme ‘Jupiter en satyre surprenant la fille du roi de Thèbes Antiope’. A grinning satyr, a follower of the wine god Bacchus, is trying to arouse the frozen Venus from her chilly state with the aid of a horn of plenty filled with ears of corn, grapes and other fruit. Seated beside her on a quiver of unused arrows, winged Cupid is shivering from the cold. Venus is squatting down, with three-quarters of her back to the viewer, adopting the pose of the famous Roman sculpture of Venus from the 1st century CE, which Rubens had admired in the Palazzo Farnese during a visit to Rome (now in Naples, Archeologico Nazionale, inv. no. 6297). Well-read contemporaries recognised that this scene illustrated a popular saying from a comedy by the Roman playwright Terence (185-159 BCE): ‘Sine Cerere et Baccho friget Venus’, that is to say: ‘Love becomes chilly without food and drink’. The panel is part of a small group of classicising paintings that Rubens unusually signed and dated both 1613 and 1614: Jupiter and Callisto (Kassel, Gemäldegalerie, inv. no. GK86), Susanna and the elders (Stockholm, Nationalmuseum, inv. no. 603), The Flight into Egypt (Kassel, Gemäldegalerie, inv. no. GK87), The Lamentation of Christ Vienna, Kunsthistorisches Museum, inv. no. 515) and Cupid cutting his bow (Munich, Alte Pinakothek, inv. no. 1304). The fact that the original painting was almost square is documented by a 17th-century copy in West Wycombe Park, Buckinghamshire. The core piece of 121 x 95 cm was enlarged with two planks on the left, adding 69 cm to the width. Two extra planks, each 20 cm wide, were added at the top and on the right. Dendrochronological analysis has revealed that the added wood came from a tree that was felled in 1640 at the earliest. In other words, the enlargement of the landscape dates from after Rubens’s death and was done by a painter who is as yet unidentified. It is known that in the 18th century the scene was wrongly identified as ‘Jupiter in the guise of a satyr stealing up on Antiope, daughter of the King of Thebes’. 143 × 184 × 3,8 cm Hoogte Centimeters 143 Dagmaat 143 × 184 × 3,8 cm Breedte Centimeters 184 Dagmaat 143 × 184 × 3,8 cm Diepte Centimeters 3.8 Dagmaat 143 × 184 × 3,8 cm Gewicht Kilograms 0 Dagmaat 145,1 × 185,6 × 3,8 cm Hoogte Centimeters 145.1 Volledig 145,1 × 185,6 × 3,8 cm Breedte Centimeters 185.6 Volledig 145,1 × 185,6 × 3,8 cm Diepte Centimeters 3.8 Volledig 145,1 × 185,6 × 3,8 cm Diameter Centimeters 0 Volledig 178 × 218,5 × 10 cm, 76,5kg Hoogte Centimeters 178 Inclusief lijst 178 × 218,5 × 10 cm, 76,5kg Breedte Centimeters 218.5 Inclusief lijst 178 × 218,5 × 10 cm, 76,5kg Diepte Centimeters 10 Inclusief lijst 178 × 218,5 × 10 cm, 76,5kg Gewicht Kilograms 76.5 Inclusief lijst production 2469 https://viaf.org/viaf/56647196 https://rkd.nl/explore/artists/68737 https://www.wikidata.org/wiki/Q5599 Peter Paul Rubens Peter Paul Rubens Peter Paul Rubens Rubens, Peter Paul 1577-06-28 1640-05-30 schilder painter peintre 1614 1614 1614 17de eeuw 17. Jahrhundert 17ème siècle 17th century 17世纪 siglo XVII XVII secolo XVII век 228858 paneel olieverf op paneel huile sur bois oil on panel Öl auf Holz óleo sobre tabla olio su pannello дерево, масло 木板油画 234211 Mythologie mythologie http://iconclass.org/25G1 planten (algemeen) plants (in general) http://iconclass.org/25G21 vruchten fruits http://iconclass.org/25G3 bomen trees http://iconclass.org/25H landschappen landscapes http://iconclass.org/25H113 (hoge) heuvel (high) hill http://iconclass.org/26A wolken clouds http://iconclass.org/31A231 staande figuur standing figure http://iconclass.org/31AA235 zittende figuur - AA - vrouwelijke menselijke figuur sitting figure - AA - female human figure http://iconclass.org/31AA2351 op de grond zittend - AA - vrouwelijke menselijke figuur sitting on the ground - AA - female human figure http://iconclass.org/31D15 volwassen vrouw adult woman http://iconclass.org/41D2211 sluier veil http://iconclass.org/41D27 draperie, gedrapeerd kledingstuk, 'Gewandgebung' drapery, draped garment, 'Gewandgebung' http://iconclass.org/45C1 wapens weapons http://iconclass.org/45C15(ARROW) boogschutterswapens: pijl archer's weapons: arrow http://iconclass.org/45C23 pijlenkoker quiver http://iconclass.org/47H6 textielweefsel, stof textile fabric, cloth http://iconclass.org/47I1111 korenaren ears of corn http://iconclass.org/47I4222 druiventros bunch of grapes http://iconclass.org/92B11221 'Cornucopia', Hoorn des Overvloeds 'Cornucopia', Horn of Plenty http://iconclass.org/92C454 Venus en Cupido (Cupido is niet louter attribuut) Venus and Cupid (Cupid not being mere attribute) http://iconclass.org/92C4551 'Venus friget' (zonder Ceres en Bacchus) 'Venus friget' (without Ceres and Bacchus) http://iconclass.org/92D18(ARROW) attributen van Cupido: pijl(en) attributes of Cupid: arrow(s) http://iconclass.org/92D18(QUIVER) attributen van Cupido: pijlkoker attributes of Cupid: quiver https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.5260 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/7wyjiw 780 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/972/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@972.tif thumbnail c44068749356e4bbccfebf4c42ca105d http://kmska.be/collection/work/representation/7wyjiw http://kmska.be/collection/work/representation/7wyjiw