2026-04-17T05:41:08Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:muzee.be:MZ000196 2026-04-04T19:45:44Z institution:muzee_kunstmuseum_aan_zee creator:james_ensor creator:james_ensor creator:ensor_james subject:personifications_of_death_morte_ripa subject:disguise subject:snaarinstrumenten_gestreken subject:death_as_skeleton_death_with_scythe subject:la_mort_sous_lapparence_dun_squelette_la_mort_avec_une_faux subject:masker subject:masque subject:viool_vedel subject:violon subject:dood subject:maskers subject:viool subject:kaars subject:skeletten

https://muzee.be/collection/work/data/MZ000196 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:muzee.be:MZ000196 https://muzee.be/collection/work/id/MZ000196 http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 320000690 http://vocab.getty.edu/aat/300078928 gouache gouache gouaches 320003031 http://vocab.getty.edu/aat/300395514 krijttekening chalk drawings krijttekeningen 320000045 http://vocab.getty.edu/aat/300078925 aquarel watercolour aquarellen 320000654 werken op papier Les Masques et la Mort Mu.ZEE, Kunstmuseum aan zee Mu.ZEE, Art Museum by the Sea MZ000196 In depot In 1898 krijgt James Ensor voor het eerst de kans om zich internationaal te profileren met een solotentoonstelling in een galerie in Parijs. Aan de galerie is het tijdschrift La Plume verbonden en voorafgaand aan de tentoonstelling publiceert het een reeks van zes nummers, integraal aan Ensor gewijd. Die nummers worden later in een aparte uitgave van La Plume gebundeld en op de cover van dat nummer prijkt een reproductie van Les Masques et la Mort. We zien een bonte groep gemaskerden die de Dood omsingelen. In de ene hand houdt Hij een viool vast, in de andere een uitgedoofde kaars. Ensor maakt in 1897 een olieverfschilderij van dit motief, dat hij vervolgens in 1898 met gouache, krijt en aquarel op papier zet. De Dood verleidt de gemaskerden die verblind tegen het grijnzende skelet aan schurken. Ze beseffen niet dat dit hun dood wordt. In de lucht cirkelen twee skeletten, gewapend met sikkels, als aasgieren wachtend op hun prooi. In 1995 brengt de Nationale Bank van België een biljet van 100 Belgische Frank uit waarop dit motief wordt overgenomen. Maskers, skeletten en fantasiefiguren komen vaak voor in de kunstwerken van James Ensor. Inspiratie voor deze eerder vreemde onderwerpen vindt hij in de souvenirwinkel van zijn familie. Zijn huis en atelier staan en hangen vol met carnavalsmaskers, exotische schelpen, opgezette dieren, chinoiserieën en schedels. Een masker is voor Ensor bijvoorbeeld symbool voor vals en leugenachtig gedrag. Hij voelt zich vaak niet begrepen of gewaardeerd. De grijns van het masker is een kreet om aandacht van de boze, gekwetste jonge Ensor. James Ensor voegt ook maskers, schedels, duiveltjes en andere fantasie-elementen toe aan de tekeningen en schilderijen die hij eerder heeft gemaakt. In een gordijn verschijnt een duivelse pierrot, een oude vrouw krijgt een fijn snorretje en een stoppelbaard, een zelfportret draagt voortaan een kleurrijke bloemenhoed, maskers en schedels verschijnen aan de zijkant, kijken samen met de toeschouwer in het schilderij en leveren commentaar. Zijn fantasie kent geen grenzen. Zijn deze bizarre onderwerpen bedoeld als een grap? Wil Ensor zijn angsten en frustraties uiten? Is het een afrekening of zijn de maskers voor Ensor vooral een aanleiding om een spel met licht en kleur weer te geven? Het werkt voor hem vooral bevrijdend. Hij voelt zich sterk afgewezen door de vele kritieken die over hem in die periode verschijnen. Hij gaat die kritiek te lijf, zoekt het conflict op en wil zijn genialiteit bewijzen. Het masker is onder meer het symbool van de hypocrisie. Ensor hekelt hiermee vriend en vijand in de conservatieve burgerlijke samenleving. Zijn rol is die van commentator, genie en martelaar. 40 x 54 cm (hxb) hoogte cm 40 zonder kader breedte cm 54 zonder kader hoogte cm 84 kader breedte cm 73 kader diepte cm 8 kader production 320001322 https://www.wikidata.org/wiki/Q158840 https://viaf.org/viaf/88625859 https://rkd.nl/explore/artists/26402 Ensor, James James Ensor James Ensor Ensor, James 1860-04-13 1949-11-19 1898 1898 1898 gouache, krijt en aquarel op bruin papier http://iconclass.org/31F2 personifications of Death; ‘Morte’ (Ripa) http://iconclass.org/41D28 disguise http://iconclass.org/48C731 snaarinstrumenten (gestreken) http://iconclass.org/31F26(+4) Death as skeleton (+ Death with scythe) la Mort sous l'apparence d'un squelette (+ la Mort avec une faux) http://iconclass.org/41D283 masker masque http://iconclass.org/48C7311 viool, vedel violon 320000844 dood 320003215 maskers 320003063 viool 320001232 kaars 320003216 skeletten Public Domain - http://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/ https://muzee.be/collection/work/data/MZ000196 320004394 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item Mu.ZEE, Kunstmuseum aan zee http://muzee.be https://resourcespace.muzee.be/iiif/3/362/manifest.json IIIF Manifest https://resourcespace.muzee.be/iiif/2/public%2F362.tif thumbnail 88bdbbef1993121bd0d15409b93447a0 https://muzee.be/collection/work/representation/MZ000196 https://muzee.be/collection/work/representation/MZ000196