2026-04-04T13:16:21Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:mskgent.be:1960-K 2026-02-12T19:52:22Z institution:museum_voor_schone_kunsten_gent creator:lon_spilliaert creator:lon_spilliaert creator:spilliaert_lon period:20ste_eeuw period:20me_sicle period:20th_century subject:figuurvoorstellingen subject:reprsentations_de_personnes subject:figures_representations subject:zeegezichten subject:paysages_de_la_mer subject:seascapes subject:landschappen subject:paysages subject:landscapes subject:zee_zeelandschap_zeegezicht_marine subject:mer_vue_maritime subject:sea_seascape subject:landschappen_in_een_gematigd_klimaat subject:paysage_de_la_zone_temperee subject:landscapes_in_the_temperate_zone subject:landschappen_met_wateren_waterzichten_zeelandschappen_in_een_gematigd_klimaat subject:paysages_avec_etendues_deau_vues_maritimes_en_zone_temperee subject:landscapes_with_waters_waterscapes_seascapes_in_the_temperate_zone subject:water_een_van_de_vier_elementen subject:leau_un_des_quatre_elements subject:water_one_of_the_four_elements subject:golf_zee subject:vague subject:wave subject:zee subject:mer subject:sea subject:zee_noordzee subject:mer_north_sea subject:sea_north_sea subject:rivier_stroom subject:riviere_fleuve subject:river subject:oever subject:bord_rive_berge_dun_cours_deau subject:river_bank subject:avond subject:avondschemering subject:le_crepuscule_la_tombee_du_jour subject:dusk_evening_twilight subject:wolken subject:nuages subject:clouds subject:een_bad_nemen_aa_in_open_lucht subject:prendre_un_bain_aa_en_plein_air subject:taking_a_bath_aa_in_the_open_air subject:wolken subject:nuages subject:clouds subject:vrouw subject:sexe_feminin_femme subject:female_sex_woman subject:volwassen_vrouw subject:femme_adulte subject:adult_woman subject:gehurkte_figuur_knielende_figuur subject:figure_accroupie subject:squatting_crouching_figure subject:naakte_menselijke_figuur_corpo_humano_ripa_aa_vrouwelijke_figuur subject:figure_dhomme_nu_corpo_humano_ripa_aa_figure_feminine subject:the_nude_human_figure_corpo_humano_ripa_aa_female_human_figure material:pastel material:pastel material:pastel_material material:aquarel material:aquarelle material:watercolour material:karton material:carton material:cardboard

https://mskgent.be/collection/work/data/1960-K oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:mskgent.be:1960-K http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object http://vocab.getty.edu/aat/300078925 aquarel aquarelle watercolour aquarellen pasteltekening pastel pastels (visual works) http://vocab.getty.edu/aat/300033973 tekeningen dessins drawings (visual works) tekeningen De stroom Le Fleuve The River Der Strom Naakt neergehurkt voor de zee Museum voor Schone Kunsten Gent Musée des Beaux-Arts de Gand Museum of Fine Arts Ghent 1960-K In depot Œuvre non exposée en salle actuellement Work currently not on display In 1908 duikt voor het eerst de dansende zeemeermin, geboren uit het schuim van de zee, in Spilliaerts oeuvre op, maar pas vanaf 1910 begon de aardse baadster hem als volwaardig compositorisch thema te boeien. Aanvankelijk behoorde de baadster nog tot de legendarische verschijningen. Ze doemt op als silhouet in wankel evenwicht op een golfbrekerpaal of als een bezwerende priesteres met een beker in de hand, die de verbondenheid met het vloeiende waterelement bezegelt. Stilaan ontwaart Spilliaert in deze mythische vrouw een wereldse verschijning. Het schetsboek dat hij, in april 1910, in gebruik neemt, wemelt niet alleen van studies van volkse vissersvrouwen in brede rokken, maar ook van tekeningen van een naakte baadster. Bij aandachtige studie van het thema van de baadster blijkt dat Spilliaert vooral aandacht heeft voor de anonieme zittende baadster. Het is niet de weergave van het verleidelijke vrouwelijke naakt dat hem boeit, zoals sommige van zijn tijdgenoten, hij werkt dan ook niet naar het levend model. Na deze eerste composities uit 1910, waar een staande of zittende baadster uitdagend de confrontatie met de zee aangaat, verkiest Spilliaert steeds meer de pose van een gehurkte, op handen en knieën steunende vrouw. Dat zelfs zo'n eenvoudige, schijnbaar onderdanige houding een zeer verfijnde lichaamsuitdrukking kan bevatten, bewijzen de studies die met hun ritmische lijnen een sterke verwantschap met Japanse inkttekeningen vertonen. Tussen 1910 en 1913 ontstonden een tiental varianten waarin de vrouw ofwel duidelijk in het volle licht op de voorgrond treedt, ofwel als dramatische donkere silhouet tegen een helle middag- of avondzon afsteekt. Spilliaerts baadster is in onze ogen onafscheidelijk verbonden aan de zee. Ze is innig verenigd met het vloeibare element, terwijl zij naar haar weerspiegeling in het ondergelopen zand staart en haar polsen en knieën door het water omspoeld worden. In andere composities zit hij, gehurkt op een duin, met opgeheven of gebogen hoofd naar de vloedlijn te kijken. Het gehurkte naakt van de Gentse verzameling is bij nader toezien meer dan een baadster die rustig naar de zee tuurt. In feite is het waterelement dat hier wordt voorgesteld niet een oneindige weidse zee maar een begrensde waterloop. Dit verklaart het opschrift dat Spilliaert eigenhandig op het beschermkarton penseelde: Le Fleuve. Deze omschrijving moet dan ook als de titel van het werk aanvaard worden. De naakte vrouw is hier als zinnebeeld van een stroom voorgesteld, rustend op een rots aan de oever. Haar majestueuze silhouet vangt het laatste zonlicht op dat gedeeltelijk verhuld wordt door donkere avondwolken. Het is niet de enige keer dat Spilliaert met een metaforisch beeld een andere werkelijkheid oproept. Lente bijvoorbeeld is een titel die herhaaldelijk door hem gehanteerd wordt voor een ruim gamma van voorstellingen. En 1908, apparaît dans l’œuvre de Léon Spilliaert une première sirène dansante née de l’écume de la mer. C’est cependant à partir de 1910, que des baigneuses plus terrestres deviennent un sujet de composition qui le passionne. Au début, la baigneuse s’avère encore une apparition légendaire. Elle n’est qu’une silhouette en équilibre fragile sur un brise-lame ou une prêtresse ensorcelée, tenant à la main un calice, scellant une union avec l’élément liquide et fluide. Petit à petit, Spilliaert prend conscience que cette femme mythique n’est qu’une apparition temporelle. Après ses premières compositions des années 1910, où il privilégie des baigneuses dresses ou assises en confrontation avec la mer, Spilliaert choisit de plus en plus la position accroupie, la femme prenant appui sur ses genoux et ses mains. Entre 1910 et 1913, une dizaine de variantes voient le jour dans lesquelles la femme, soit paraît à l’avant-plan, en pleine lumière, soit se détache comme une sombre silhouette dramatique sur un soleil zénithal ou crépusculaire. A nos yeux, la baigneuse de Spilliaert est indissociablement liée à la mer. Elle est intimement unie à l’élément liquide, alors que son reflet fixe le sable inondé et que ses poignets et ses genoux baignent dans l’eau. Dans d’autres compositions, elle se présente accroupie sur la dunes, la tête penchée ou dressée, regardant la ligne des flots. Le nu accroupi du musée de Gand est bien plus qu’une baigneuse qui fixe paisiblement la mer. L’élément liquide ici représenté n’est une étendue marine infinie mais bien un cour d’eau délimité. Ceci explique le titre : Le Fleuve, inscrit de la main de Spilliaert sur le carton au revers du dessin. La femme nue, se reposant sur un rocher de la berge, est le symbole du cours d’eau. Ce n’est pas la première fois que Spilliaert évoque une autre réalité par le biais d’une image métaphorique. Le titre Printemps est par exemple régulièrement utilisé pour une série de représentations différentes. In 1908, the dancing mermaid, born from the foam of the sea, appeared in Spilliaert's oeuvre for the first time, but it was only from 1910 onwards that the earthly bathing star began to fascinate him as a compositional theme in its own right. Initially, the bather still belonged to the legendary apparitions. She appears as a silhouette precariously balanced on a breakwater post or as an imploring priestess with a cup in her hand, sealing the union with the flowing water element. Spilliaert gradually discerns a worldly appearance in this mythical woman. The sketchbook that he started using in April 1910 is not only full of studies of fishermen's wives in wide skirts, but also of drawings of a naked bathing woman. A careful study of the theme of the bather reveals that Spilliaert's main interest is in the anonymous seated bather. It is not the depiction of the seductive female nude that fascinates him, as some of his contemporaries do, so he does not work from a live model. After these first compositions from 1910, in which a standing or seated bather provocatively confronts the sea, Spilliaert increasingly prefers the pose of a crouching woman supporting herself on her hands and knees. That even such a simple, seemingly submissive pose can contain a highly refined body expression is proven by the studies, whose rhythmic lines show a strong affinity with Japanese ink drawings. Between 1910 and 1913, a dozen variants were created in which the woman is either clearly in the foreground in full light, or stands out as a dramatic dark silhouette against a bright afternoon or evening sun. To us, Spilliaert's bather is inseparably linked with the sea. She is intimately united with the liquid element, while she stares at her reflection in the flooded sand and her wrists and knees are rinsed by the water. In other compositions, he is crouching on a dune, looking at the tide line with his head held high or bowed. On closer inspection, the squatting nude of the Ghent collection is more than a bather calmly gazing at the sea. In fact, the water element represented here is not an infinite vast sea but a limited watercourse. This explains the inscription that Spilliaert himself painted on the protective cardboard: Le Fleuve. This description must therefore be accepted as the title of the work. The naked woman is depicted here as a symbol of a stream, resting on a rock on the shore. Her majestic silhouette catches the last of the sunlight, which is partially obscured by dark evening clouds. It is not the only time that Spilliaert evokes another reality with a metaphorical image. Spring, for example, is a title that he repeatedly uses for a wide range of images. hoogte mm 700 geheel breedte mm 900 geheel 700 x 900 mm production 310007430 https://viaf.org/viaf/54269176 https://rkd.nl/explore/artists/74341 Spilliaert, Léon Léon Spilliaert Léon Spilliaert Spilliaert, Léon 1881-07-21 1946-11-23 tekenaar dessinateur draftsmen (artists) 1913 1913 1913 310027821 20ste eeuw 20ème siècle 20th century http://vocab.getty.edu/aat/300076922 pastel pastel pastel (material) pastels http://vocab.getty.edu/aat/300078925 aquarel aquarelle watercolour aquarellen karton carton cardboard pastel en aquarel op ruw bruin karton figuurvoorstellingen représentations de personnes figures (representations) zeegezichten paysages de la mer seascapes landschappen paysages landscapes https://iconclass.org/25H23 zee (zeelandschap, zeegezicht, marine) mer (vue maritime) sea (seascape) https://iconclass.org/25H1 landschappen in een gematigd klimaat paysage de la zone temperee landscapes in the temperate zone https://iconclass.org/25H2 landschappen met wateren, waterzichten, zeelandschappen (in een gematigd klimaat) paysages avec etendues d'eau, vues maritimes (en zone temperee) landscapes with waters, waterscapes, seascapes (in the temperate zone) https://iconclass.org/21D water (een van de vier elementen) l'eau (un des quatre elements) water (one of the four elements) https://iconclass.org/25H2311 golf (zee) vague wave https://iconclass.org/25H2322 zee mer sea https://iconclass.org/25H2322(NORTH SEA) zee (NOORDZEE) mer (NORTH SEA) sea (NORTH SEA) https://iconclass.org/25H213 rivier, stroom riviere, fleuve river https://iconclass.org/25H217 oever bord, rive, berge d'un cours d'eau river bank https://iconclass.org/ 23R13 avond https://iconclass.org/24A21 avondschemering le crepuscule, la tombee du jour dusk, evening twilight https://iconclass.org/26A wolken nuages clouds https://iconclass.org/31AA545 een bad nemen – AA - in open lucht prendre un bain - AA - en plein air taking a bath - AA - in the open air https://iconclass.org/26A wolken nuages clouds https://iconclass.org/31A72 vrouw sexe feminin; femme female sex; woman https://iconclass.org/31D15 volwassen vrouw femme adulte adult woman https://iconclass.org/31A234 gehurkte figuur, knielende figuur figure accroupie squatting, crouching figure https://iconclass.org/31AA (naakte) menselijke figuur; 'Corpo humano' (Ripa) - AA - vrouwelijke figuur figure d'homme (nu); 'Corpo humano' (Ripa) - AA - figure feminine the (nude) human figure; 'Corpo humano' (Ripa) - AA - female human figure Public Domain https://mskgent.be/collection/work/data/1960-K 310006456 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item Museum voor Schone Kunsten Gent http://mskgent.be https://imagehub.mskgent.be/iiif/3/2654/manifest.json IIIF Manifest https://imagehub.mskgent.be/iiif/2/public%2F2654.tif thumbnail 6615876d518b06508de9e8eb21833940 https://mskgent.be/collection/work/representation/1960-K https://mskgent.be/collection/work/representation/1960-K