2026-05-10T00:11:05Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:zi9k3c 2026-05-05T22:53:01Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:nicaise_de_keyser creator:nicaise_de_keyser creator:de_keyser_nicaise period:19de_eeuw period:19_jahrhundert period:19me_sicle period:19th_century period:19 period:siglo_xix period:xix_secolo period:xix_ subject:historiestukken subject:historiestukken subject:steden_allegorisch_of_symbolisch_voorgesteld_antwerpen subject:cities_represented_allegorically_or_symbolically_antwerp subject:staande_figuur subject:standing_figure subject:leunende_figuur subject:leaning_figure subject:zittende_figuur subject:sitting_figure subject:zittende_figuur_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:sitting_figure_aa_female_human_figure subject:baard subject:beard subject:snor subject:moustache subject:volwassen_man subject:adult_man subject:volwassen_vrouw subject:adult_woman subject:balustrade subject:balustrade subject:armstoel_zitting subject:armchair_seat subject:jurk_japon subject:dress_gown subject:cape subject:cape subject:hoofddeksel_hoed_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:head_gear_hat_textile_fabrics_used_for_clothes subject:hoofddeksel_muts_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:head_gear_bonnet_textile_fabrics_used_for_clothes subject:halskleding_kraag_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:neck_gear_collar_textile_fabrics_used_for_clothes subject:halskleding_plooikraag_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:neck_gear_clothing_pleated_collar_textile_fabrics_used_for_clothes subject:halskleding_molensteenkraag_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:neck_gear_clothing_millstone_ruff_textile_fabrics_used_for_clothes subject:kleding_voor_het_bovenlichaam_hemd subject:clothing_for_the_upper_part_of_the_body_shirt subject:broek_kniebroek subject:trousers_breeches subject:kousen_sokken subject:stockings_socks subject:schoenen_sandalen subject:shoes_sandals subject:accessoires_kleding subject:accessories_clothing subject:strik_versieringsdeel_van_kleding subject:bow_ornamental_part_of_clothing subject:draperie_gedrapeerd_kledingstuk_gewandgebung subject:drapery_draped_garment_gewandgebung subject:troon_bb_vrouwelijke_heerser subject:throne_bb_female_ruler subject:kroon_symbool_van_soevereiniteit_bb_vrouwelijke_heerser subject:crown_symbol_of_sovereignty_bb_female_ruler subject:menigte subject:crowd_mob subject:artiest_in_niet_werksituatie subject:artist_in_non_work_situation subject:portret_zelfportret_van_kunstenaar subject:portrait_self_portrait_of_artist subject:zuil_pilaar_architectuur subject:column_pillar_architecture subject:beeldhouwwerk_reproductie_van_een_beeldhouwwerk subject:piece_of_sculpture_reproduction_of_a_piece_of_sculpture subject:portret_zelfportret_van_schilder subject:portrait_self_portrait_of_painter subject:schilderij_in_schilderij subject:picture_within_picture subject:portret_zelfportret_van_een_tekenaar subject:portrait_self_portrait_of_draughtsman subject:tekening_schets subject:drawing_sketch subject:portret_zelfportret_van_grafisch_kunstenaar subject:portrait_self_portrait_of_graphic_artist subject:banderol subject:banderole subject:boek subject:book subject:boek_mm_boek_open subject:book_mm_book_open subject:anonieme_historische_personen_afgebeeld_in_een_groep_op_een_groepsportret subject:anonymous_historical_persons_portrayed_in_a_group_in_a_group_portrait subject:namen_van_steden_en_dorpen_antwerpen subject:names_of_cities_and_villages_antwerp material:doekdrager technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/zi9k3c oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:zi9k3c http://kmska.be/collection/work/id/zi9k3c http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228741 olieverfschets 12 schilderij painting peinture Antwerpen kroont zijn kunstenaars: schilders en bouwmeesters Anvers couronne ses artistes: peintres et architectes Antwerp crowns its artists: painters and master builders Antwerpen krönt seine Künstler: Maler und Baumeister Amberes corona a sus artistas: pintores y arquitectos Anversa incorona i suoi artisti: pittori e architetti 安特卫普为其艺术家加冕：画家和建筑大师 Антверпен чествует своих художников: живописцев и архитекторов 56472 60350 66858 66859 67238 67296 73475 66838 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 8001 Te zien op zaal Currently on display Tien jaar lang, van 1862 tot 1872, werkte Nicaise De Keyser in de hal van het Antwerpse academiemuseum aan De roem van de Antwerpse kunstschool, een schilderijenreeks van maar liefst 39 doeken Ze vertellen de rijke geschiedenis van het artistieke leven in de Scheldestad. In 1890 verhuisden alle werken naar de trappenzaal van het nieuwe museum op het Zuid, het huidige KMSKA. De roem van de Antwerpse kunstschool past perfect in de 19de -eeuwse traditie van museumdecoraties, het is een toonbeeld van eruditie wat concept en compositie betreft en het vertolkt het romantisch-patriottisch elan dat België toen kenmerkte, Op 11 maart 1862 werd de overeenkomst voor de opdracht getekend door de Belgische staat, de stad Antwerpen en Nicaise De Keyser. Voor de uitvoering van het hele ensemble, dat bestaat uit drie grote schilderijen, twaalf kleinere en vierentwintig gewelfschilderingen, werd een termijn van tien jaar vastgelegd. Hiervoor ontving De Keyser jaarlijks 20 000 frank: 12 500 frank van de staat en 7 500 frank van Antwerpen. Hoewel de bevoegde minister de frescotechniek voorstelde, verkoos de kunstenaar met olieverf te werken. De Keyser bereidde zijn breed opgezet project uiterst zorgvuldig voor. Vooraleer hij met de definitieve uitvoering van de schilderingen begon, legde hij aan de opdrachtgevers, naast het gedetailleerde programma, ook olieverfschetsen ter goedkeuring voorgelegd. In juli 1864 waren de modelli van de wandschilderingen voltooid (KMSKA, inv.nrs. 1679 – 1682). Voor de gewelfdecoratie werden geen modelli gemaakt. De Keyser brengt drie thema’s in beeld, de geschiedenis, de eigenheid en de internationale uitstraling van de Antwerpse kunstschool. De drie hoofdwerken tonen een imaginair groepsportret, met maar liefst 137 architecten, schilders, beeldhouwers en graveurs, allemaal actief in Antwerpen tussen eind 15de en begin 19de eeuw, van Quinten Massijs en Peter Paul Rubens tot Mattheus Ignatius Van Bree. Nicaise De Keyser zelf is de enige contemporaine kunstenaar in het gezelschap. In het midden van het centrale tafereel troont de stedenmaagd Antverpia, die haar beroemde meesters lauwert. De twaalf kleinere doeken met historische scènes vervolledigen het verhaal. Twee werken tonen de invloeden die de school heeft ondergaan en vier schilderijen brengen belangrijke momenten uit het artistieke verleden van de Scheldestad in herinnering. Tot slot tonen zes schilderijen Antwerpse kunstenaars aan het werk in het buitenland, waar hun invloed en aanzien groot waren. Vierentwintig allegorische gewelfschilderijen bekronen het geheel. Ze verwijzen naar de inspiratiebronnen van de Antwerpse kunstenaars. Ook hun beschermers en de geschiedenis van de academie komen in deze laatste reeks aan bod. Een dergelijke picturale cyclus ter verheerlijking van de kunsten was uiteraard geen uitvinding van De Keyser zelf. Gelijkaardige reeksen kwamen in de 19de eeuw vaker voor. Het enthousiasme voor de ‘grote mannen’ – zelden vrouwen – leidde tot de creatie van pantheons van allerlei aard. Voor de uitwerking van zijn portrettengalerij liet De Keyser zich duidelijk inspireren door de wandschildering van Paul Delaroche in de Hémicycle van de Parijse Ecole des Beaux-Arts. Daar figureren de beroemdste kunstenaars vanaf de eeuw van Perikles (5de eeuw v.C.) tot de tijd van Lodewijk XIV (17de eeuw) in één fantastisch groepsportret. Maar De Keyser introduceerde ook historische en allegorische taferelen naar het voorbeeld van ruimer opgevatte 19de-eeuwse museumdecoraties, zoals de cycli van Peter von Cornelius voor de Alte Pinakothek en van Wilhelm von Kaulbach voor de Neue Pinakothek in München. Met deze voorbeelden voor ogen stelde De Keyser een bijzondere schilderijenreeks samen die volledig gewijd is aan de geschiedenis en faam van één lokale kunstschool. De focus op de Antwerpse kunstgeschiedenis is uiteraard ingegeven door de plaats van bestemming : de trappenhal van het museum waarvan de verzamelingen grotendeels bestaan uit het werk van Antwerpse meesters. Zo bekeken vormt de schilderijencyclus een passende inleiding op het museumbezoek. Opvallend is eveneens de aandacht voor de geschiedenis van de academie. De cyclus benadrukt niet alleen de invloed van deze instelling op de Antwerpse artistieke bloei maar wil tegelijk tot voorbeeld dienen voor de studenten, en de academische richting in het toenmalig artistieke landschap bevestigen De Keyser oogstte met zijn magnum opus ook succes bij particuliere kunstliefhebbers. In 1875 kreeg hij van de kunsthandelaar Ernest Gambart (1814 - 1902) de opdracht voor een reeks van vier schilderijen met als onderwerp de grootste kunstenaars sinds de klassieke oudheid. Ze waren bestemd ter versiering van de hal van Gambarts villa Les Palmiers in Nice. Na de dood van Gambart werden ze gelegateerd aan het Musée des Beaux-Arts van Nice. In 1880 schilderde De Keyser ook nog een repliek op klein formaat van De roem van de Antwerpse kunstschool , zonder de gewelfschilderingen. Deze verkleinde kopieën maken nu deel uit van een privéverzameling in Berendrecht. Nicaise de Keyser travaille pendant dix ans, de 1862 à 1872, à La renommée de l’école d’Anvers, une série de tableaux d’au moins 39 toiles destinées au hall du Musée de l’Académie d’Anvers et retraçant la riche histoire de la vie artistique dans la cité scaldienne. En 1890, toutes les toiles sont transférées au vestibule du nouveau musée au quartier Zuid, l’actuel KMSKA. La renommée de l’école d’Anvers est parfaitement en ligne avec la tradition des décorations de musée au 19e siècle, c’est un modèle d’érudition en termes de concept et de composition, et il traduit parfaitement l’élan romantique et patriotique qui traverse alors la Belgique. Le contrat de commande est signé le 11 mars 1862 par l’État belge, la Ville d’Anvers et Nicaise De Keyser. Un délai de dix ans est fixé pour la réalisation de l’ensemble, composé de trois grandes toiles, douze plus petites et vingt-quatre peintures de voûtes. De Keyser reçoit pour cela une allocation annuelle de 20.000 francs : 12.500 francs de l’État et 7.500 francs d’Anvers. Bien que le ministre de tutelle propose la technique de la fresque, l’artiste opte pour la peinture à l’huile. De Keyser prépare cet ambitieux programme avec le plus grand soin. Avant de passer à l’exécution proprement dite, il soumet à l’avis de ses commanditaires, outre son programme détaillé, des croquis à l’huile. Les modelli des peintures murales sont achevés en juillet 1864 (KMSKA, n° d’inv. 1679-1682). L’artiste ne réalise pas de modello pour la décoration des voûtes. De Keyser met en scène trois thèmes, l’Histoire, la spécificité et le rayonnement international de l’école d’Anvers. Les trois œuvres majeures montrent un portrait de groupe imaginaire d’au moins 137 architectes, peintres, sculpteurs et graveurs, tous actifs à Anvers entre la fin du 15e et le début du 19e, de Quinten Massijs et Peter Paul Rubens à Mattheus Ignatius Van Bree. Nicaise De Keyser lui-même est le seul artiste contemporain de la compagnie. Au milieu du tableau central, la vierge urbaine Antverpia couronne ses illustres maîtres. Les douze petites scènes historiques complètent le narratif. Deux d’entre elles montrent les influences que l’école anversoise a subies et quatre rappellent des épisodes marquants du passé artistique de la cité scaldienne. Six toiles enfin montrent les artistes anversois travaillant à l’étranger, où ils ont exercé une influence considérable. Vingt-quatre peintures de voûtes allégoriques couronnent le tout. Elles reflètent les sources d’inspiration des artistes anversois. Aussi -lLeurs mécènes et l’histoire de l’académie sont représentés dans cette dernière série. Un cycle pictural de cette ampleur à la gloire des arts n’est évidemment pas une invention de De Keyser. De telles séries sont fréquentes au 19e siècle. L’enthousiasme pour les ‘grands hommes’ – rarement des femmes – donne lieu à la création de panthéons de toutes sortes. De Keyser s’inspire clairement pour la réalisation de sa galerie de portraits de la peinture murale de Paul Delaroche dans l’Hémicycle de l’École des Beaux-Arts de Paris. Y figurent dans un fantastique portrait de groupe les plus grands artistes depuis le siècle de Périclès (5e siècle av. J-C.) jusqu’à l’époque de Louis XIV (17e siècle). Mais De Keyser introduit aussi des scènes historiques et allégoriques sur le modèle des décorations de musées au sens large du 19e comme les cycles de Peter von Cornelius pour la Alte Pinakothek et de van Wilhelm von Kaulbach pour la Neue Pinakothek de Munich. Avec ces exemples en tête, De Keyser compose une exceptionnelle série de tableaux entièrement consacrés à l’histoire et la renommée d’une seule école d’art. Le focus sur l’histoire de l’art anversoise s’impose naturellement compte tenu du lieu pour lequel est conçu l’ensemble : le vestibule du musée dont les collections sont en grande partie constituées de maîtres anversois. Vu sous cet angle, le cycle constitue une introduction adéquate à la visite du musée. On notera aussi l’intérêt pour l’Histoire de l’académie. Le cycle souligne non seulement l’influence de cette institution sur l’épanouissement artistique d’Anvers, mais se veut aussi un modèle pour les étudiants et la confirmation de la direction académique dans le paysage artistique de l’époque. De Keyser escompte aussi que son magnum opus lui vaudra des commandes de particuliers. Il reçoit en effet 1875 du marchand d’art Ernest Gambart (1814-1902) la commande d’une série de quatre tableaux sur le thème des plus grands artistes depuis l’Antiquité destinés à décorer le hall de la villa de Gambart Les Palmiers à Nice. A la mort de Gambart, ces tableaux sont légués au Musée des Beaux-Arts de Nice. De Keiser peint encore en 1880 une réplique en petit format de La renommée de l’école d’Anvers sans les peintures murales. Ces petites copies figurent aujourd’hui dans une collection privée à Berendrecht. 530 × 1300 cm Hoogte Centimeters 530 Dagmaat 530 × 1300 cm Breedte Centimeters 1300 Dagmaat 530 × 1300 cm Diepte Centimeters 0 Dagmaat 530 × 1300 cm Gewicht Kilograms 0 Dagmaat 530 × 1300 cm Diameter Centimeters 0 Dagmaat production 781 https://viaf.org/viaf/34728648 https://rkd.nl/explore/artists/20693 https://www.wikidata.org/wiki/Q569045 Nicaise De Keyser Nicaise De Keyser Nicaise De Keyser De Keyser, Nicaise 1813-08-26 1887-07-16 schilder painter peintre 1873 1873 1873 19de eeuw 19. Jahrhundert 19ème siècle 19th century 19世纪 siglo XIX XIX secolo XIX век 228988 doek[drager] 229291 geschilderd olieverf op doek huile sur toile oil on canvas Öl auf Leinwand óleo sobre lienzo olio su tela холст, масло 布面油画 234186 Historiestukken historiestukken http://iconclass.org/25L(ANTWERP) steden allegorisch of symbolisch voorgesteld (ANTWERPEN) cities represented allegorically or symbolically (ANTWERP) http://iconclass.org/31A231 staande figuur standing figure http://iconclass.org/31A232 leunende figuur leaning figure http://iconclass.org/31A235 zittende figuur sitting figure http://iconclass.org/31AA235 zittende figuur - AA - vrouwelijke menselijke figuur sitting figure - AA - female human figure http://iconclass.org/31A534 baard beard http://iconclass.org/31A5341 snor moustache http://iconclass.org/31D14 volwassen man adult man http://iconclass.org/31D15 volwassen vrouw adult woman http://iconclass.org/41A541 balustrade balustrade http://iconclass.org/41A7212 armstoel, zitting armchair, seat http://iconclass.org/41D211 jurk, japon dress, gown http://iconclass.org/41D2122 cape cape http://iconclass.org/41D221(HAT)(+41) hoofddeksel: hoed (+ textiel gebruikt voor kleding) head-gear: hat (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D221(BONNET)(+41) hoofddeksel (MUTS) (+ textiel gebruikt voor kleding) head-gear (BONNET) (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D222(COLLAR)(+41) halskleding: kraag (+ textiel gebruikt voor kleding) neck-gear: collar (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D222(PLEATED COLLAR)(+41) halskleding (PLOOIKRAAG) (+ textiel gebruikt voor kleding) neck-gear ~ clothing (PLEATED COLLAR) (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D222(MILLSTONE RUFF)(+41) halskleding (MOLENSTEENKRAAG) (+ textiel gebruikt voor kleding) neck-gear ~ clothing (MILLSTONE RUFF) (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D223(SHIRT) kleding voor het bovenlichaam (HEMD) clothing for the upper part of the body (SHIRT) http://iconclass.org/41D231 broek, kniebroek trousers, breeches http://iconclass.org/41D2331 kousen, sokken stockings, socks http://iconclass.org/41D2332 schoenen, sandalen shoes, sandals http://iconclass.org/41D26 accessoires (~ kleding) accessories (~ clothing) http://iconclass.org/41D2654 strik (versieringsdeel van kleding) bow (ornamental part of clothing) http://iconclass.org/41D27 draperie, gedrapeerd kledingstuk, 'Gewandgebung' drapery, draped garment, 'Gewandgebung' http://iconclass.org/44BB1212 troon - BB - vrouwelijke heerser throne - BB - female ruler http://iconclass.org/44BB191 kroon (symbool van soevereiniteit) - BB - vrouwelijke heerser crown (symbol of sovereignty) - BB - female ruler http://iconclass.org/46A7 menigte crowd, mob http://iconclass.org/48B2 artiest in niet-werksituatie artist in non-work situation http://iconclass.org/48B3 portret, zelfportret van kunstenaar portrait, self-portrait of artist http://iconclass.org/48C161 zuil, pilaar ~ architectuur column, pillar ~ architecture http://iconclass.org/48C24 beeldhouwwerk, reproductie van een beeldhouwwerk piece of sculpture, reproduction of a piece of sculpture http://iconclass.org/48C513 portret, zelfportret van schilder portrait, self-portrait of painter http://iconclass.org/48C5142 schilderij in schilderij picture within picture http://iconclass.org/48C523 portret, zelfportret van een tekenaar portrait, self-portrait of draughtsman http://iconclass.org/48C524 tekening, schets drawing, sketch http://iconclass.org/48C532 portret, zelfportret van grafisch kunstenaar portrait, self-portrait of graphic artist http://iconclass.org/49L73 banderol banderole http://iconclass.org/49M32 boek book http://iconclass.org/49MM32 boek - MM - boek open book - MM - book open http://iconclass.org/61B113 anonieme historische personen afgebeeld in een groep, op een groepsportret anonymous historical persons portrayed in a group, in a group-portrait http://iconclass.org/61E(ANTWERP) namen van steden en dorpen (ANTWERPEN) names of cities and villages (ANTWERP) 8001-8039 0 http://purl.org/dc/terms/isPartOf deel van Is Part Of 1678a oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:57t4yp 1 http://purl.org/dc/terms/relation zie ook Relation 1886/1 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:azq5jy 1 http://purl.org/dc/terms/relation zie ook Relation 1886/5 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:co9851 1 http://purl.org/dc/terms/relation zie ook Relation 1886/17 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:osikj8 1 http://purl.org/dc/terms/relation zie ook Relation 1886/22 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:13cpkr 1 http://purl.org/dc/terms/relation zie ook Relation 1886/23 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:1xsyzg 1 http://purl.org/dc/terms/relation zie ook Relation 1886/25 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:ftbnlf 1 http://purl.org/dc/terms/relation zie ook Relation 1886/36 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:ov7fft 1 http://purl.org/dc/terms/relation zie ook Relation 2138(I)/322 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:9tkyhs 1 http://purl.org/dc/terms/relation zie ook Relation https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.6940 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/zi9k3c 18134 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/32401/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@32401.tif thumbnail 783a0f12bc3f8bc6b8727d19a6aad10a http://kmska.be/collection/work/representation/zi9k3c http://kmska.be/collection/work/representation/zi9k3c