2026-05-14T08:47:10Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:xtnkcd 2026-05-05T22:40:38Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:anonieme_meester_noord_nederlands_1559 creator:anonieme_meester_noord_nederlands_1559 creator:anonieme_meester_noord_nederlands_1559 period:16de_eeuw period:16_jahrhundert period:16me_sicle period:16th_century period:16 period:siglo_xvi period:xvi_secolo period:xvi_ subject:portretten subject:portretten subject:edelstenen_en_halfedelstenen subject:precious_and_semiprecious_stones subject:vruchten subject:fruits subject:vruchten_appel_symbolisch_gebruikte_planten subject:fruits_apple_plants_used_symbolically subject:bloemen subject:flowers subject:bloemen_anjer_symbolisch_gebruikte_planten subject:flowers_carnation_plants_used_symbolically subject:landschappen subject:landscapes subject:staande_figuur subject:standing_figure subject:staande_figuur_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:standing_figure_aa_female_human_figure subject:zittende_figuur_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:sitting_figure_aa_female_human_figure subject:baard subject:beard subject:snor subject:moustache subject:kind subject:child subject:dreumes_peuter_de_tijdperken_van_de_mens subject:tot_toddler_the_ages_of_man subject:meisje_kind_tussen_peuter_en_jongere subject:girl_child_between_toddler_and_youth subject:volwassen_man subject:adult_man subject:volwassen_vrouw subject:adult_woman subject:loggia_veranda subject:loggia_verandah_porch subject:jurk_japon subject:dress_gown subject:hoofddeksel_baret_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:head_gear_beret_textile_fabrics_used_for_clothes subject:hoofddeksel_kapje_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:head_gear_cap_textile_fabrics_used_for_clothes subject:halskleding_plooikraag_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:neck_gear_clothing_pleated_collar_textile_fabrics_used_for_clothes subject:kleding_voor_het_bovenlichaam_blouse subject:clothing_for_the_upper_part_of_the_body_blouse subject:kleding_voor_het_bovenlichaam_hemd subject:clothing_for_the_upper_part_of_the_body_shirt subject:kousen_sokken subject:stockings_socks subject:schoenen_sandalen subject:shoes_sandals subject:accessoires_kleding subject:accessories_clothing subject:riem_gordel_tailleband subject:belt_girdle_waistband subject:sieraden_juwelen subject:ornaments_jewels subject:ring subject:ring subject:kind_thuis_aa_meisje subject:child_at_home_aa_girl subject:peuter_aa_meisje subject:toddler_aa_girl subject:ouderliefde subject:parental_love subject:huwelijk_gehuwd_paar_matrimonium subject:marriage_married_couple_matrimonium subject:familie_verwantschap_afstamming subject:family_relationship_descent subject:ouders_eerstegraads_familiebanden subject:parents_first_degree_family_relationships subject:vader_eerstegraads_familiebanden subject:father_first_degree_family_relationships subject:moeder_eerstegraads_familiebanden subject:mother_first_degree_family_relationships subject:kinderen_eerstegraads_familiebanden subject:children_first_degree_family_relationships subject:dochter_eerstegraads_familiebanden subject:daughter_first_degree_family_relationships subject:zusters_tweedegraads_familiebanden subject:sisters_second_degree_family_relationships subject:reken_en_kansspelen_bijvoorbeeld_kaartspelen_gokken_puzzels_enz subject:games_of_calculation_and_chance_eg_card_games_gambling_puzzles_etc subject:landbouwproducten_en_bijproducten_stro subject:agricultural_products_and_by_products_straw subject:beeldhouwwerk_reproductie_van_een_beeldhouwwerk subject:piece_of_sculpture_reproduction_of_a_piece_of_sculpture subject:inscriptie subject:inscription subject:historische_persoon_doesburgh_roeclaes_historische_persoon_doesburgh_roeclaes_geportretteerd_in_een_groep_op_een_groepsportret subject:historical_person_doesburgh_roeclaes_historical_person_doesburgh_roeclaes_portrayed_in_a_group_in_a_group_portrait subject:tuin_van_eden_paradijs subject:garden_of_eden_paradise subject:verzoeking_en_zondeval_scnes_met_adam_en_eva subject:temptation_and_fall_scenes_with_both_adam_and_eve subject:eva_biedt_adam_de_vrucht_aan subject:eve_offers_the_fruit_to_adam material:hout technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/xtnkcd oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:xtnkcd http://kmska.be/collection/work/id/xtnkcd http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture Thomas Gerritszn. Doesburch en Claesje Hendricksdr. Roeclaes met hun dochters Thomas Gerritszn. Doesburch et Claesje Hendricksdr. Roeclaes et leurs filles Thomas Gerritszn Doesburch and Claesje Hendricksdr Roeclaes with their Daughters Thomas Gerritszn. Doesburch und Claesje Hendricksdr. Roeclaes mit ihren Töchtern Thomas Gerritszn. Doesburch y Claesje Hendricksdr. Roeclaes con sus hijas Thomas Gerritszn. Doesburch e Claesje Hendricksdr. Roeclaes con le loro figlie 托马斯·格里茨恩·杜斯伯奇 和 克拉耶·亨德里克斯德·罗克莱斯与他们的两位女儿 Томас Геррит Дусбюрх и Клашье Хендрик Руклас с дочерьми 16469 29941 19649 55544 62296 61998 62142 62434 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 5034 Te zien op zaal Currently on display De Amsterdamse korenkoopman Thomas Gerritszn Doesburch en zijn vrouw Claesje Hendricksdr Roeclaes worden hier samen met hun twee kinderen voorgesteld: levensgroot, ten voeten uit en in een Italiaans aandoende loggia. Hun respectabele houding en ingetogen gelaatsuitdrukking, de sobere maar kostbare kledij in Spaanse trant en het luxueuze interieur met de wapenschilden geven het milieu aan waarin zij leven: het rijke patriciaat. Op de achtergrond geeft een groot venster uitzicht op een landschap met daarin Adam en Eva op het moment van de zondeval. De grote bloei van het familieportret in de Nederlanden is nauw verbonden met de opkomst van een nieuw gezinstype. Het ‘kerngezin’ – vader, moeder en kinderen – werd vanaf ongeveer 1500 als een hoeksteen van de maatschappij gepropageerd. Zo liet in 1559 Thomas Gerritszn Doesburch zich hier ook met zijn vrouw en hun twee dochters portretteren: als een geslaagd burgergezin. De koopman, zevenentwintig jaar oud, poseert fier en zelfverzekerd, de ene hand in de zij en de andere op de schouder van zijn vrouw. De twintigjarige Claesje Hendrickdr Rooclaes kijkt de toeschouwer ietwat schuchter aan. Het portret toont op een subtiele manier er in de zestiende eeuw over ‘echt en trouw’ werd gedacht. De voorstelling van het eerste mensenpaar Adam en Eva benadrukt dit maatschappelijke kader nog. De zondeval heeft de hiërarchische verhouding tussen man en vrouw beïnvloed. De ongehoorzaamheid van Eva en Adam, die volgens de Bijbel op Eva’s initiatief van de vruchten van de boom van goed en kwaad aten, leidde er immers toe dat God hen uit het paradijs verdreef en dat voortaan in het echtelijk samenleven de man over de vrouw zou heersen: ‘Naar uw man zal uw begeerte uitgaan hoewel hij over u heerst, want bij een vrouw is de zonde begonnen en door haar moeten wij allen sterven.’ (Gen. 1:16)Door de scène op te nemen in zijn familieportret doet Thomas Doesburch een uitspraak over de machtsverdeling in zijn gezin. Ook de beschermende hand op de schouder van zijn vrouw is een teken van zijn overheersing. Claesje Rooclaes onderwerpt zich aan zijn gezag. Het overige bijwerk verwijst naar de andere waarden die belangrijk zijn voor een goed en duurzaam huwelijk. De roze anjer in Claesjes hand is het teken van haar trouw. De meisjes spelen met een appel en een bundeltje houtjes. Van oudsher is de appel de vrucht van de liefde en het huwelijk. In de oudheid was hij het attribuut van de liefdesgodin Venus en werd hij als symbool van vruchtbaarheid aan pasgehuwden geschonken. Het bosje houtjes verwijst naar de bundel fasces of pijlen, het attribuut van Concordia of Eendracht. Het motief van de pijlenbundel was in de zestiende en zeventiende algemeen bekend en werd regelmatig in de emblematiek en de heraldiek gebruikt. De samengevoegde houtjes staan symbool voor de harmonie, huwelijksband en trouw tussen man en vrouw, en voor de samenhorigheid van de gezinsleden. Het geluk van de familie Doesburch is compleet. Daarvan getuigen de dochtertjes. Kinderzegen is immers volgens de christelijke huwelijksmoraal het uiteindelijk doel van het samenleven van man en vrouw. Als graanverkoper pleitte Doesburch voor meer invloed van de kooplieden in de stadsregering. In 1567 leidde hij samen met de gereformeerden het burgerlijk verzet tegen de zittende katholieke stadsregering. Nadat Doesburch in 1568 door Alva was veroordeeld en verbannen, steunde hij de Opstand. Model family In the Low Countries, as elsewhere, the nuclear family of father, mother and children was held out in the sixteenth century as a cornerstone of society. This was also reflected in painting, with a boom in family portraits from the 1500s. The life-sized panel reproduced here is a fine example. The portrait shows the Protestant grain merchant Thomas Gerritszn Doesburch of Amsterdam, his demure wife Claesje Hendricksdr Roeclaes, and their two daughters. We are informed by the inscriptions that the man is twenty-seven and the woman twenty. They are fashionably dressed and shown in a luxurious interior with an Italian-style loggia, complete with their respective coats of arms. The message is that this wealthy, successful family is right up to date with current tastes. A large window in the background looks out over a landscape in which we can make out Adam and Eve, the first human couple, as they commit the original sin in the Garden of Eden. Eve has picked a fruit from the tree of the knowledge of good and evil and is offering it to her husband. In a moment, God will expel them from Paradise and Eve’s disobedience will result in husbands being placed in charge over their wives. Note the protective hand that Thomas places on Claesje’s shoulder. This is not the only allusion to the values considered important for a good marriage in 1559. The pink carnation in Claesje’s hand, for instance, is a token of her fidelity, while one of the girls is clutching an apple – the fruit of love and marriage. The other is holding a bundle of sticks, referring to the fasces or arrows, which are the attribute of Concordia, the personification of Unity. Each one is a symbol of harmony and fidelity, as are the two girls themselves: after all, according to Christian morality, having children is the ultimate purpose of a man and woman’s life together. 196 × 126 cm Hoogte Centimeters 196 Dagmaat 196 × 126 cm Breedte Centimeters 126 Dagmaat 197 × 129 × 1,5 cm Hoogte Centimeters 197 Volledig 197 × 129 × 1,5 cm Breedte Centimeters 129 Volledig 197 × 129 × 1,5 cm Diepte Centimeters 1.5 Volledig 197 × 129 × 1,5 cm Diameter Centimeters 0 Volledig 216 × 148 × 7 cm Hoogte Centimeters 216 Inclusief lijst 216 × 148 × 7 cm Breedte Centimeters 148 Inclusief lijst 216 × 148 × 7 cm Diepte Centimeters 7 Inclusief lijst 216 × 148 × 7 cm Diameter Centimeters 0 Inclusief lijst production 76 Anonieme Meester, Noord-Nederlands, 1559 anonieme meester, Noord-Nederlands, 1559 Anonieme Meester, Noord-Nederlands, 1559 Anonieme Meester, Noord-Nederlands, 1559 schilder painter peintre 1559 1559 1559 16de eeuw 16. Jahrhundert 16ème siècle 16th century 16世纪 siglo XVI XVI secolo XVI век 228901 hout 229291 geschilderd olieverf op paneel huile sur bois oil on panel Öl auf Holz óleo sobre tabla olio su pannello дерево, масло 木板油画 234196 Portretten portretten http://iconclass.org/25D11 edelstenen en halfedelstenen precious and semiprecious stones http://iconclass.org/25G21 vruchten fruits http://iconclass.org/25G21(APPLE)(+1) vruchten: appel (+ symbolisch gebruikte planten) fruits: apple (+ plants used symbolically) http://iconclass.org/25G41 bloemen flowers http://iconclass.org/25G41(CARNATION)(+1) bloemen: anjer (+ symbolisch gebruikte planten) flowers: carnation (+ plants used symbolically) http://iconclass.org/25H landschappen landscapes http://iconclass.org/31A231 staande figuur standing figure http://iconclass.org/31AA231 staande figuur - AA - vrouwelijke menselijke figuur standing figure - AA - female human figure http://iconclass.org/31AA235 zittende figuur - AA - vrouwelijke menselijke figuur sitting figure - AA - female human figure http://iconclass.org/31A534 baard beard http://iconclass.org/31A5341 snor moustache http://iconclass.org/31D112 kind child http://iconclass.org/31D1121 dreumes, peuter ~ de tijdperken van de mens tot, toddler ~ the ages of man http://iconclass.org/31D11222 meisje (kind tussen peuter en jongere) girl (child between toddler and youth) http://iconclass.org/31D14 volwassen man adult man http://iconclass.org/31D15 volwassen vrouw adult woman http://iconclass.org/41A381 loggia, veranda loggia, verandah, porch http://iconclass.org/41D211 jurk, japon dress, gown http://iconclass.org/41D221(BERET)(+41) hoofddeksel: baret (+ textiel gebruikt voor kleding) head-gear: beret (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D221(CAP)(+41) hoofddeksel: kapje (+ textiel gebruikt voor kleding) head-gear: cap (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D222(PLEATED COLLAR)(+41) halskleding (PLOOIKRAAG) (+ textiel gebruikt voor kleding) neck-gear ~ clothing (PLEATED COLLAR) (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D223(BLOUSE) kleding voor het bovenlichaam: blouse clothing for the upper part of the body: blouse http://iconclass.org/41D223(SHIRT) kleding voor het bovenlichaam (HEMD) clothing for the upper part of the body (SHIRT) http://iconclass.org/41D2331 kousen, sokken stockings, socks http://iconclass.org/41D2332 schoenen, sandalen shoes, sandals http://iconclass.org/41D26 accessoires (~ kleding) accessories (~ clothing) http://iconclass.org/41D2656 riem, gordel, tailleband belt, girdle, waistband http://iconclass.org/41D266 sieraden, juwelen ornaments, jewels http://iconclass.org/41D2664 ring ring http://iconclass.org/42AA5 kind (thuis) - AA - meisje child (at home) - AA - girl http://iconclass.org/42AA51 peuter - AA - meisje toddler - AA - girl http://iconclass.org/42B1 ouderliefde parental love http://iconclass.org/42D3 huwelijk, gehuwd paar, 'matrimonium' marriage, married couple, 'matrimonium' http://iconclass.org/42G familie, verwantschap, afstamming family, relationship, descent http://iconclass.org/42G211 ouders (eerstegraads familiebanden) parents (first degree family relationships) http://iconclass.org/42G2111 vader (eerstegraads familiebanden) father (first degree family relationships) http://iconclass.org/42G2112 moeder (eerstegraads familiebanden) mother (first degree family relationships) http://iconclass.org/42G212 kinderen (eerstegraads familiebanden) children (first degree family relationships) http://iconclass.org/42G2122 dochter (eerstegraads familiebanden) daughter (first degree family relationships) http://iconclass.org/42G2222 zusters (tweedegraads familiebanden) sisters (second degree family relationships) http://iconclass.org/43C5 reken- en kansspelen, bijvoorbeeld: kaartspelen, gokken, puzzels, enz. games of calculation and chance, e.g.: card games, gambling, puzzles, etc. http://iconclass.org/47I17(STRAW) landbouwproducten en bijproducten: stro agricultural products and by-products: straw http://iconclass.org/48C24 beeldhouwwerk, reproductie van een beeldhouwwerk piece of sculpture, reproduction of a piece of sculpture http://iconclass.org/49L8 inscriptie inscription http://iconclass.org/61B2(DOESBURGH-ROECLAES)13 historische persoon (DOESBURGH-ROECLAES) - historische persoon (DOESBURGH-ROECLAES) geportretteerd in een groep, op een groepsportret historical person (DOESBURGH-ROECLAES) - historical person (DOESBURGH-ROECLAES) portrayed in a group, in a group-portrait http://iconclass.org/71A321 Tuin van Eden, paradijs Garden of Eden, paradise http://iconclass.org/71A42 Verzoeking en Zondeval (scènes met Adam en Eva) Temptation and Fall (scenes with both Adam and Eve) http://iconclass.org/71A422 Eva biedt Adam de vrucht aan Eve offers the fruit to Adam https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.126 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/xtnkcd 5716 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/8016/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@8016.tif thumbnail d418a886767cd247f9c83575806b6afd http://kmska.be/collection/work/representation/xtnkcd http://kmska.be/collection/work/representation/xtnkcd