2026-06-05T07:40:09Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:vdwcw1 2026-05-05T22:13:27Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:alfred_stevens creator:alfred_stevens creator:stevens_alfred period:19de_eeuw period:19_ period:19_jahrhundert period:19me_sicle period:19th_century period:19 period:siglo_xix period:xix_secolo subject:figuurvoorstellingen subject:figuurvoorstellingen subject:edelstenen_en_halfedelstenen subject:precious_and_semiprecious_stones subject:staande_figuur_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:standing_figure_aa_female_human_figure subject:adolescent_jonge_vrouw_meisje subject:adolescent_young_woman_maiden subject:modieuze_vrouw_belle subject:fashionable_woman_belle subject:jurk_japon subject:dress_gown subject:halskleding_sjaal_bont_gebruikt_voor_kleding subject:neck_gear_clothing_scarf_fur_used_for_clothes subject:kleding_voor_het_bovenlichaam_stola subject:clothing_for_the_upper_part_of_the_body_stole subject:accessoires_kleding subject:accessories_clothing subject:kant subject:lace subject:sieraden_juwelen subject:ornaments_jewels subject:armband_polsband subject:bracelet_wristlet subject:ring subject:ring subject:bourgeoisie_middenklasse_burgers subject:bourgeoisie_middle_class_citizens_burghers subject:denken_gedachte_reflectie_pensiero_ripa subject:thinking_thought_reflection_pensiero_ripa subject:geografische_namen_van_landen_regios_bergen_rivieren_enz_namen_van_steden_en_dorpen_uitgezonderd_frankrijk subject:geographical_names_of_countries_regions_mountains_rivers_etc_names_of_cities_and_villages_excepted_france subject:namen_van_steden_en_dorpen_parijs subject:names_of_cities_and_villages_paris material:doekdrager technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/vdwcw1 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:vdwcw1 http://kmska.be/collection/work/id/vdwcw1 http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture De Parijse sfinx Le sphinx parisien The Parisian Sphinx Die Pariser Sphinx La esfinge de París La sfinge parigina 巴黎人斯芬克斯 Парижский сфинкс 1706 23202 20372 34363 62418 61947 61949 61948 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 1373 Te zien op zaal Currently on display De Belgische schilder Alfred Stevens bouwde, net zoals zijn broers, de dierenschilder Joseph en de kunsthandelaar Arthur, zijn carrière grotendeels in de Franse hoofdstad uit. Na een voorzichtige start als sociaalrealist veranderde Stevens in 1855 abrupt van koers en legde hij zich toe op genrestukken: de fijnzinnige weergave van de mondaine vrouw van zijn tijd. Zijn vrouwen poseren in salons en boudoirs, te midden van chinoiserieën en spiegels, gezeten aan de piano of in bad. Ze lezen een brief, turen door het raam, voeren gesprekken op fluistertoon. Het resultaat zijn stuk voor stuk sfeervolle schilderijen vol rijkdom en luxe. Stevens was niet alleen de schilder van de Parijse beau monde, hij maakte er ook zelf deel van uit. Hij was bevriend met iedereen die ertoe deed in de artistieke en literaire wereld. Eugène Delacroix was getuige bij zijn huwelijk. Alexandre Dumas fils, Eduard Manet en Sarah Bernhardt waren intieme vrienden. Charles Baudelaire en Edgar Degas frequenteerden zijn atelier. Als kunstenaar bewoog Stevens zich tussen traditie en moderniteit. Hij was een societyschilder, werkend in de marge van de vooruitstrevende en vernieuwende kunst. Hij dweepte met de Nederlandse 17de-eeuwers, in het bijzonder met Vermeer. Maar hij was tegelijk een peintre de la vie moderne, zoals Baudelaire dat propageerde. Met oprechte artistieke intenties en een groot vakmanschap portretteerde hij het zwierige mondaine leven van het Tweede Keizerrijk en de Derde Republiek. Met De Parijse sfinx schilderde Stevens een vrouw die afwijkt van de dames die hij doorgaans weergaf. Meestal beeldde hij ze ten voeten uit af, in rijk ingerichte interieurs vol snuisterijen en tierlantijnen. Hier zit een dromerige vrouw, in gedachten verzonken, tegen een egale achtergrond in een ongedefinieerde, kale ruimte. Ze draagt een luchtige jurk van witte mousseline bedrukt met rode, gele en blauwe bloempjes, een zwarte tule sjaal gedrapeerd over haar gekruiste armen, en om de hals een geknoopt bontje. Sierlijk brengt ze een vinger aan haar roodgestifte lippen, het hoofd lichtjes naar rechts neigend. Het licht speelt in haar keurig opgestoken kapsel. Dit koele lichtspel roept een sfeer van bevreemding op. Door de titel – De Parijse sfinx – toverde Stevens een jonge burgervrouw om tot een raadselachtige en sensuele verschijning. Vermoedelijk is deze dame Victorine Meurent, het lievelingsmodel van Édouard Manet Stevens werkte hard, gebruikte dezelfde titel voor verschillende doeken en maakte van sommige schilderijen meer dan één versie – wat later voor de nodige verwarring zorgde. Naast de sfinx in het KMSKA zijn er nog minstens twee andere Parijse sfinxen gekend: de ene bevindt zich in een Amerikaanse privécollectie, de andere wordt bewaard in het Clark Art Institute in Willliamstown, Massachusetts (inv.nr. 1955.863). Zij is als het ware het winterse zusje van de zomerse Antwerpse variant. De Parijse sfinx van het KMSKA is de bekendste in Stevens’ reeks van frontale vrouwenfiguren. Haar populariteit gaf zelfs aanleiding tot een spottende nabootsing. Op de Exposition Universelle burlesque in 1887, een initiatief van de Brusselse kunstenaarsgroep L’Essor, nam Léon Frederic zijn eerbiedwaardige collega Stevens op de hak met een parodie op zijn Parijse sfinx (privéverzameling). Tout comme son frère Joseph peintre animalier et son frère Arthur marchand d’art, le peintre belge Alfred Stevens passe le gros de sa carrière dans la capitale française. Après un départ prudent dans le réalisme social, Stevens change de cap en 1855 pour se consacrer aux pièces de genre en illustrant scrupuleusement la mondaine de son époque. Ses femmes posent dans des salons et des boudoirs, au milieu de chinoiseries et de miroirs, assises au piano ou dans leur bain. Elles lisent une lettre, regardent par la fenêtre, discutent à voix basse. Le peintre crée ainsi des ambiances feutrées, baignant dans le luxe et la volupté. Stevens n’est pas seulement le peintre du beau monde parisien, il en fait partie intégrante. Il se lie d’amitié avec tous ceux qui fréquentent les cercles artistiques et littéraires. Eugène Delacroix est témoin à son mariage. Alexandre Dumas fils, Édouard Manet et Sarah Bernhardt sont des amis intimes. Charles Baudelaire et Edgar Degas fréquentent son atelier. Stevens le peintre évolue entre tradition et modernité. C’est un artiste mondain, œuvrant en marge de l’art innovateur. Il a davantage d’affinités avec des peintres hollandais du 17e siècle comme Vermeer. Mais c’est aussi un peintre de la vie moderne selon Baudelaire. C’est en effet avec une grande honnêteté artistique et un grand talent qu’il peint la bonne société du Deuxième Empire et de la Troisième République. Avec Le Sphinx parisien, Stevens peint une femme différente de ses sujets habituels. Il les peint généralement en pied, dans de riches intérieurs remplis de bibelots et de colifichets. Ici, son modèle est une femme rêveuse, plongée dans ses pensées, une écharpe en tulle noir drapée sur ses bras croisés, une fourrure nouée autour du cou. Elle porte délicatement un doigt à ses lèvres rouges, la tête légèrement penchée vers la droite. La lumière joue avec sa chevelure élégamment relevée. Cette lumière froide crée une certaine distance du sujet. Le titre du tableau – Le Sphinx parisien – fait de cette jeune bourgeoise une apparition mystérieuse et sensuelle. Il s'agit probablement de Victorine Meurent, le modèle préféré d'Édouard Manet. Stevens travaille dur, et utilise le même titre pour diverses toiles, produisant parfois plus d’une version d’un tableau, ce qui ne manquera pas de semer une certaine confusion chez ses biographes. Il existe au moins deux autres sphinx parisiens connus ; l’un se trouve dans une collection privée américaine, l’autre, qui est en quelque sorte une version hivernale du tableau dans la collection du KMSKA, est conservé au Clark Art Institute de Willliamstown, Massachusetts (n° d’inv. 1955.863). Le Sphinx parisien du KMSKA est le tableau plus connu de la série de personnages féminins posant de front dans l’œuvre de Stevens. Sa popularité a donné lieu à un pastiche. A l’Exposition Universelle burlesque en 1887, une initiative du groupe d’artistes bruxellois L’Essor, Léon Frederic épingle son estimable collègue Stevens avec une parodie de son sphinx parisien (collection privée). The Belgian painter Alfred Stevens worked for most of his career in the French capital, as did his brothers, the animal painter Joseph and the art dealer Arthur. After a cautious start as a social realist Stevens abruptly changed course in 1855 and devoted himself to genre scenes with sensitive depictions of the sophisticated women of his day. They pose in salons and boudoirs, surrounded by chinoiseries and mirrors, seated at the piano or in the bath. They read a letter, gaze out of a window, and converse in whispers. Time and again they inhabit atmospheric pictures redolent of wealth and luxury. Stevens was not just the painter of the Parisian beau monde, he was also part of it. He was a friend of anyone who was anyone in the world of art and letters. Eugène Delacroix was a witness at his wedding, Alexandre Dumas fils, Eduard Manet and Sarah Bernhardt were intimate friends, and Charles Baudelaire and Edgar Degas frequented his studio. As an artist, Stevens moved between tradition and modernity. He was a society painter working in the margins of progressive and innovative art. He was fanatical about 17th-century Dutch artists, Vermeer in particular. But at the same time he was a painter of modern life as propagated by Baudelaire. With honest artistic intentions and great craftsmanship he portrayed the elegant life of the Second Empire and the Third Republic. In The Parisian sphinx he painted a woman who differs from the ladies whom he usually depicted. He generally painted them full-length in richly furnished interiors full of knickknacks and frills. Seated here is a dreamy woman sunk in thought against a plain background in an undefined , bare room. She is wearing a light dress of white muslin with a print of small red, yellow and blue flowers, a black tulle shawl draped over her crossed arms, and a fur knotted around her neck. She delicately raises a finger to her reddened lips, her head tilted slightly to the right. Her neatly pinned-up hair is dappled with light. That cool illumination creates a strange effect. With the title The Parisian sphinx Stevens has conjured up a puzzling and sensual apparition out of a young middle-class woman. Presumably this lady is Victorine Meurent, Édourd Manet's favourite model. Stevens worked hard, used the same title for different canvases and made more than one version of some paintings, which would later cause a certain amount of confusion. In addition to the one in the KMSKA there are two other Parisian sphinxes, one in a private American collection and the other in the Clark Art Institute in Willliamstown, Massachusetts (inv. no. 1955.863). The latter is the wintry sister of the summery Antwerp variant, as it were. The KMSKA’s Parisian sphinx is the best-known of Stevens’s series of women viewed from the front. Her popularity even gave rise to a mocking imitation. In the Exposition Universelle burlesque in 1887, which was an initiative of the Brussels artists’ group L’Essor, Léon Frederic ridiculed his honourable colleague Stevens with a parody of his Parisian sphinx (now in a private collection). 72 × 52 cm Hoogte Centimeters 72 Dagmaat 72 × 52 cm Breedte Centimeters 52 Dagmaat 73,5 × 53,5 × 2,3 cm Hoogte Centimeters 73.5 Volledig 73,5 × 53,5 × 2,3 cm Breedte Centimeters 53.5 Volledig 73,5 × 53,5 × 2,3 cm Diepte Centimeters 2.3 Volledig 92 × 71,6 × 8 cm Hoogte Centimeters 92 Inclusief lijst 92 × 71,6 × 8 cm Breedte Centimeters 71.6 Inclusief lijst 92 × 71,6 × 8 cm Diepte Centimeters 8 Inclusief lijst production 2723 https://viaf.org/viaf/10025104 https://rkd.nl/explore/artists/75150 https://www.wikidata.org/wiki/Q773855 Alfred Stevens Alfred Stevens Alfred Stevens Stevens, Alfred 1823-05-11 1906-08-24 schilder painter peintre (1875-1877) 1875 1877 19de eeuw 19 век 19. Jahrhundert 19ème siècle 19th century 19世纪 siglo XIX XIX secolo 228988 doek[drager] 229291 geschilderd olieverf op doek huile sur toile oil on canvas Öl auf Leinwand óleo sobre lienzo olio su tela холст, масло 布面油画 234191 Figuurvoorstellingen figuurvoorstellingen http://iconclass.org/25D11 edelstenen en halfedelstenen precious and semiprecious stones http://iconclass.org/31AA231 staande figuur - AA - vrouwelijke menselijke figuur standing figure - AA - female human figure http://iconclass.org/31D13 adolescent, jonge vrouw, meisje adolescent, young woman, maiden http://iconclass.org/41D132 modieuze vrouw, 'belle' fashionable woman, 'belle' http://iconclass.org/41D211 jurk, japon dress, gown http://iconclass.org/41D222(SCARF)(+43) halskleding (SJAAL) (+ bont gebruikt voor kleding) neck-gear ~ clothing (SCARF) (+ fur used for clothes) http://iconclass.org/41D223(STOLE) kleding voor het bovenlichaam (STOLA) clothing for the upper part of the body (STOLE) http://iconclass.org/41D26 accessoires (~ kleding) accessories (~ clothing) http://iconclass.org/41D2652 kant lace http://iconclass.org/41D266 sieraden, juwelen ornaments, jewels http://iconclass.org/41D2662 armband, polsband bracelet, wristlet http://iconclass.org/41D2664 ring ring http://iconclass.org/46A131 bourgeoisie, middenklasse, burgers bourgeoisie, middle class, citizens, burghers http://iconclass.org/52B1 Denken, Gedachte, Reflectie; 'Pensiero' (Ripa) Thinking, Thought, Reflection; 'Pensiero' (Ripa) http://iconclass.org/61D(FRANCE) geografische namen van landen, regio's, bergen, rivieren, enz. (namen van steden en dorpen uitgezonderd) (FRANKRIJK) geographical names of countries, regions, mountains, rivers, etc. (names of cities and villages excepted) (FRANCE) http://iconclass.org/61E(PARIS) namen van steden en dorpen (PARIJS) names of cities and villages (PARIS) https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.6002 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/vdwcw1 1445 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/31903/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@31903.tif thumbnail 5943b378913b55788ea283cb4b82ffde http://kmska.be/collection/work/representation/vdwcw1 http://kmska.be/collection/work/representation/vdwcw1