2026-05-30T14:49:08Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:sftflk 2026-05-05T22:09:17Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:clara_peeters creator:clara_peeters creator:peeters_clara period:17de_eeuw period:17_jahrhundert period:17me_sicle period:17th_century period:17 period:siglo_xvii period:xvii_secolo period:xvii_ subject:stillevens subject:stillevens subject:mineralen_en_metalen subject:minerals_and_metals subject:mineralen_en_metalen_tin subject:minerals_and_metals_tin subject:vissen subject:fishes subject:beenvissen_baars_symbolisch_gebruikte_dieren subject:bony_fishes_perch_animals_used_symbolically subject:beenvissen_haring_symbolisch_gebruikte_dieren subject:bony_fishes_herring_animals_used_symbolically subject:beenvissen_ruisvoorn_symbolisch_gebruikte_dieren subject:bony_fishes_common_rudd_animals_used_symbolically subject:beenvissen_snoek_symbolisch_gebruikte_dieren subject:bony_fishes_pike_animals_used_symbolically subject:schaaldieren subject:crustaceans subject:schaaldieren_garnaal_dieren_symbolisch_gebruikt subject:crustaceans_shrimp_animals_used_symbolically subject:schaaldieren_rivierkreeft_dieren_symbolisch_gebruikt subject:crustaceans_crayfish_animals_used_symbolically subject:weekdieren subject:molluscs subject:weekdieren_oester_symbolisch_gebruikte_dieren subject:molluscs_oyster_animals_used_symbolically subject:tafel subject:table subject:keukengerei subject:kitchen_utensils subject:keukengerei_vergiet subject:kitchen_utensils_colander subject:servies subject:dinner_service subject:schaal_schotel subject:serving_dish_platter subject:etenswaren_stilleven_van_etenswaren subject:foodstuffs_still_life_of_foodstuffs subject:vis_stilleven_met_vis subject:fish_still_life_of_fishes subject:vissen_karper subject:fish_carp subject:vissen_snoek subject:fish_pike subject:vissen_bokking subject:fish_smoked_herring subject:zeevruchten subject:seafood subject:zeevruchten_garnaal subject:seafood_shrimp subject:zeevruchten_oester subject:seafood_oyster subject:zeevruchten_rivierkreeft_levensmiddelen_drank_enz_op_een_bord subject:seafood_crayfish_foodstuffs_drink_etc_on_a_plate material:paneel technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/sftflk oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:sftflk http://kmska.be/collection/work/id/sftflk http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture Stilleven met vis Nature morte au poissons Still Life with Fish Stillleben mit Fisch Naturaleza muerta con peces Natura morta con pesce 静物与鱼 Натюрморт с рыбой 897 29733 20318 36144 27561 62017 62159 62451 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 834 Te zien op zaal Currently on display De deelcollectie met kunst uit de 16de en 17de eeuw bevat werk van vijf kunstenaressen, onder wie Clara Peeters. Zij is een van de grondleggers van het visstilleven. Geschilderde voedingsmarkten hadden vanaf de tweede helft van de 16de eeuw veel succes. Uit dit populaire thema ontstond omstreeks 1600 het zelfstandig stilleven met vissen. Vis was een van de belangrijkste voedingsmiddelen in die tijd. Een karper en een snoek liggen op een terracottavergiet, klaar om bereid te worden. Ook drie gekookte rivierkreeftjes op een tinnen bord en twee gerookte haringen – de enige zoutwatervissen op het tafereel – staan op het menu. Rechts liggen twee baarzen en enkele platte oesters, en op de voorgrond een holle oester en roze garnalen. In de ronding van het stenen tafelblad is een kap. Peeters gebruikte deze kunstgreep – een repoussoir – vaker in haar schilderijen om een diepte-indruk te creëren. Het karpervel schilderde ze glad, transparant en zo dun dat op sommige plaatsen de grondering erdoor schijnt. De kreeftjes daarentegen zijn met dikke verflagen, pasteus geschilderd, met hooglichtjes boven op de verf, waardoor het oppervlak natuurgetrouw oogt. Voor de reflectie van de rivierkreeften in het bord gebruikte ze nog een andere techniek: de tonen vloeien in elkaar over. Door het binnenvallende licht schittert het tinnen bord in het glazuur van het vergiet. Er zijn momenteel 39 gesigneerde schilderijen van Clara Peeters gekend. Een zevental andere werken kunnen op basis van stijlkenmerken aan haar worden toegeschreven. Elf van haar werken zijn gedateerd: het vroegste in 1607, het laatste in 1621. Ook Stilleven met vis draagt de inscriptie CLARA P. Het werk is zelfs twee keer gesigneerd, omdat de schilder de tafelhoogte aanpaste, waardoor de eerste handtekening grotendeels verdween. Daarom bracht ze een nieuwe, zichtbare signatuur aan. Visibiliteit was voor haar – als vrouwelijke schilder – belangrijk. Clara Peeters’ keuze voor dit specialisme is vermoedelijk ook een gevolg van de beperkingen die vrouwelijke kunstenaars opgelegd kregen. Zij volgden zelden een opleiding, zeker niet in het schilderen naar naakte modellen. Historiestukken waren dus niet voor kunstenaressen weggelegd. Alledaagse objecten lagen wel binnen hun bereik. Peeters boekte met haar stillevens succes bij het koperspubliek. Reeds in de eerste helft van de 17de eeuw was er werk van haar in collecties in de Noordelijke Nederlanden. Ook stillevens in de koninklijke collectie in Madrid waren – vermoedelijk – van haar hand (nu in het Prado, Madrid). Peeters’ schilderijen tonen haar professionaliteit. Veeleisende klanten betaalden haar voor het gebruik van superieure dragers van koper of eik, en soms schelpgoud en ultramarijn voor de kleuren. De uiteenlopende kwaliteit van haar oeuvre wijst erop dat ze medewerkers had. Ze gebruikte patronen, sjablonen of kalkeerbladen, waardoor in haar composities vaak exact dezelfde objecten met dezelfde afmetingen voorkomen. Door motieven te herhalen spaarde ze tijd en dus geld uit. Nogal wat composities van Peeters lijken op dit schilderij. De grote karper figureert met dezelfde grootte en vorm in het visstilleven in het Prado (inv.nr. P1621) en in Stilleven met vis, oesters en garnalen in het Rijksmuseum Amsterdam (inv.nr. A2111). Een gelijkaardige versie (met een kat) wordt bewaard in het National Museum of Women in the Arts in Washington (inv.nr. 1986-263). In dit tafereel is geen kostbaar tafelgerei te zien en voor de uitvoering gebruikte Peeters geen dure pigmenten. Dertien andere werken hebben overeenkomstige afmetingen, wat erop wijst dat voor dit paneel een standaardformaat werd gebruikt. Maar dat het schilderij geen seriewerk is, bewijst de signatuur van de kunstenares. La collection d’art des 16 et 17e siècles inclut cinq œuvres de femmes, dont Clara Peeters, une des créatrices de la nature morte au poisson. Les tableaux de marchés alimentaires commencent à être très prisés à la seconde moitié du 16e siècle. Ce thème populaire donne forme vers 1600 au genre de la nature morte avec poisson. Le poisson est un des aliments de base à l’époque. Une carpe et un brochet sont étalés sur un égouttoir en terre cuite, prêts à la cuisson. Les trois écrevisses cuites sur une écuelle en étain et les deux harengs fumés, le seul poisson d’eau salée sur la table, sont également au menu. A droite il y a deux perches et quelques huîtres plates et au premier plan une huître creuse et des crevettes roses. L’entaille dans l’arrondi de la table en pierre sert de repoussoir. Peeters utilise fréquemment ce procédé pictural pour créer de la profondeur. La peau de la carpe est lisse, transparente et si fine qu’elle laisse par endroits transparaître l’apprêt. Les écrevisses en revanche sont peintes en couches épaisses, pâteuses, avec des éclats de lumière sur la peinture qui donnent de l’authenticité à la carapace des fruits de mer. L’artiste a utilisé une autre technique pour le reflet des écrevisses sur l’assiette en fondant les tonalités. La lumière entrante fait briller l’assiette en étain dans le vernis de l’égouttoir. On connaît à ce jour 39 tableaux signés de Clara Peeters. Quelque septante autres œuvres peuvent lui être attribuées sur base de caractéristiques stylistiques. Onze de ses toiles sont datées : la première en 1607, la dernière en 1621. Nature morte aux poissons porte aussi l’inscription CLARA P. Le tableau est même signé deux fois, parce que l’artiste a modifié la hauteur de la table, faisant ainsi disparaître sa première signature. Elle appose donc une nouvelle signature, bien visible. La visibilité est naturellement importante pour une femme soucieuse d’être reconnue comme peintre. Le choix de cette spécialité de la nature morte est probablement la conséquence des limites de formation auxquelles se heurtent les femmes artistes de son époque. Elles suivent en effet rarement une formation, certainement pas dans la peinture d’après modèles nus. Les pièces historiques ne sont donc pas accessibles aux femmes artistes. Les objets du quotidien sont plus à leur portée. Les natures mortes de Peeters se vendent bien sur le marché de l’art. On trouve ses œuvres dans des collections aux Pays-Bas septentrionaux dès la première moitié du 17e siècle. Les natures mortes dans la collection royale de Madrid sont probablement aussi de sa main (aujourd’hui au Prado, Madrid). Les toiles de Peeters témoignent de son professionnalisme. Des clients aisés la rémunèrent pour des supports de qualité comme le cuivre ou le chêne, et parfois l’émail et l’ultramarin pour les couleurs. La qualité très inégale de ses œuvres montre qu’elle fait appel à des collaborateurs. Elle utilise des patrons, des modèles ou des calques qui lui permettent d’obtenir des objets aux mêmes dimensions dans ses compositions. En répétant les motifs, elle gagne du temps et donc de l’argent. Beaucoup de compositions de Peeters ressemblent à ce tableau. La grande carpe figure avec la même taille et la même forme sur la nature morte aux poissons du Prado (n° d’inv. P1621) et sur sa Nature morte au poisson, aux huîtres et aux crevettes qui se trouve au Rijksmuseum d’Amsterdam (n° d’inv. A2111). Une version similaire avec un chat est conservée au National Museum of Women in the Arts de Washington (n° d’inv. 1986-263). Il n’y a pas sur ce tableau de précieux ustensiles de table et Peeters n’a pas utilisé des pigments coûteux. Treize autres œuvres ont des dimensions similaires, ce qui démontre qu’elle a utilisé un format standard pour ce panneau. La signature de l’artiste atteste toutefois que le tableau n’est pas une œuvre de série. Fresh fish on display Still-life painting became a specialist genre in the sixteenth and seventeenth centuries. More and more specific types were gradually developed, including still lifes devoted entirely to seafood. Clara Peeters was one of this sub-genre’s pioneers. Fish was a very important source of nutrition in her era too. Here, a glossy carp and a pike are laid out on a terracotta colander, ready to be cooked. Also on the imaginary menu are boiled crayfish on a pewter plate, which reflects onto the colander, smoked herring, perch (right), several types of oysters and pink shrimp. Note the chip taken out of the rounded edge of the table – tricks like this helped the artist create a sense of depth. Despite her success, we have identified barely fifty works by Clara Peeters so far, most of which are signed. It is no coincidence that she practised an ‘everyday’ genre such as still life, as women artists rarely had access to training and certainly not when it came to painting nude models. This made it hard for them to work in more grandiose, narrative genres. Peeters collaborated with assistants and often painted the same objects with the same dimensions, using patterns or tracings to save time and labour. As a result, her works often resemble one another – including this painting – in terms of size and content. All the same, this is not serial production, otherwise a work like this would not have been signed. 35 × 48 cm Hoogte Centimeters 35 Dagmaat 35 × 48 cm Breedte Centimeters 48 Dagmaat 37,7 × 49,9 × 0,4 cm Hoogte Centimeters 37.7 Volledig 37,7 × 49,9 × 0,4 cm Breedte Centimeters 49.9 Volledig 37,7 × 49,9 × 0,4 cm Diepte Centimeters 0.4 Volledig 54,8 × 69,5 × 6 cm Hoogte Centimeters 54.8 Inclusief lijst 54,8 × 69,5 × 6 cm Breedte Centimeters 69.5 Inclusief lijst 54,8 × 69,5 × 6 cm Diepte Centimeters 6 Inclusief lijst 54,8 × 69,5 × 6 cm Gewicht Kilograms 0 Inclusief lijst production 2225 https://viaf.org/viaf/15426264 https://rkd.nl/explore/artists/62356 https://www.wikidata.org/wiki/Q265398 Clara Peeters Clara Peeters Clara Peeters Peeters, Clara 1587 1636 schilder painter peintre (1612-1621) 1612 1621 17de eeuw 17. Jahrhundert 17ème siècle 17th century 17世纪 siglo XVII XVII secolo XVII век 228858 paneel 229291 geschilderd olieverf op paneel huile sur bois oil on panel Öl auf Holz óleo sobre tabla olio su pannello дерево, масло 木板油画 234198 Stillevens stillevens http://iconclass.org/25D13 mineralen en metalen minerals and metals http://iconclass.org/25D13(TIN) mineralen en metalen: tin minerals and metals: tin http://iconclass.org/25F6 vissen fishes http://iconclass.org/25F62(PERCH)(+1) beenvissen (BAARS) (+ symbolisch gebruikte dieren) bony fishes (PERCH) (+ animals used symbolically) http://iconclass.org/25F62(HERRING)(+1) beenvissen: haring (+ symbolisch gebruikte dieren) bony fishes: herring (+ animals used symbolically) http://iconclass.org/25F62(COMMON RUDD)(+1) beenvissen (RUISVOORN) (+ symbolisch gebruikte dieren) bony fishes (COMMON RUDD) (+ animals used symbolically) http://iconclass.org/25F62(PIKE)(+1) beenvissen: snoek (+ symbolisch gebruikte dieren) bony fishes: pike (+ animals used symbolically) http://iconclass.org/25F716 schaaldieren crustaceans http://iconclass.org/25F716(SHRIMP)(+1) schaaldieren (GARNAAL) (+ dieren symbolisch gebruikt) crustaceans (SHRIMP) (+ animals used symbolically) http://iconclass.org/25F716(CRAYFISH)(+1) schaaldieren (RIVIERKREEFT) (+ dieren symbolisch gebruikt) crustaceans (CRAYFISH) (+ animals used symbolically) http://iconclass.org/25F72 weekdieren molluscs http://iconclass.org/25F72(OYSTER)(+1) weekdieren: oester (+ symbolisch gebruikte dieren) molluscs: oyster (+ animals used symbolically) http://iconclass.org/41A711 tafel table http://iconclass.org/41C27 keukengerei kitchen-utensils http://iconclass.org/41C27(COLANDER) keukengerei: vergiet kitchen-utensils: colander http://iconclass.org/41C34 servies dinner-service http://iconclass.org/41C342 schaal, schotel serving-dish, platter http://iconclass.org/41C6 etenswaren, stilleven van etenswaren foodstuffs; still life of foodstuffs http://iconclass.org/41C68 vis; stilleven met vis fish; still life of fishes http://iconclass.org/41C68(CARP) vissen (KARPER) fish (CARP) http://iconclass.org/41C68(PIKE) vissen (SNOEK) fish (PIKE) http://iconclass.org/41C68(SMOKED HERRING) vissen: bokking fish: smoked herring http://iconclass.org/41C681 zeevruchten seafood http://iconclass.org/41C681(SHRIMP) zeevruchten (GARNAAL) seafood (SHRIMP) http://iconclass.org/41C681(OYSTER) zeevruchten (OESTER) seafood (OYSTER) http://iconclass.org/41C681(CRAYFISH)(+2) zeevruchten (RIVIERKREEFT) (+ levensmiddelen, drank, enz. op een bord) seafood (CRAYFISH) (+ foodstuffs, drink, etc. on a plate) https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.4816 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/sftflk 910 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/1108/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@1108.tif thumbnail 227e7867a03c160cc99ffa2087eeb22b http://kmska.be/collection/work/representation/sftflk http://kmska.be/collection/work/representation/sftflk