2026-05-31T06:52:55Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:nmfhqe 2026-05-26T22:28:11Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:pierre_alechinsky creator:pierre_alechinsky creator:alechinsky_pierre period:20ste_eeuw period:20_jahrhundert period:20me_sicle period:20th_century period:20 period:siglo_xx period:xx_secolo period:xx_ subject:abstract subject:abstract subject:abstracte_non_figuratieve_kunst subject:abstract_non_representational_art subject:kleuren_pigmenten_en_verven_blauw subject:colours_pigments_and_paints_blue subject:kleuren_pigmenten_en_verven_geel subject:colours_pigments_and_paints_yellow subject:kleuren_pigmenten_en_verven_groen subject:colours_pigments_and_paints_green subject:kleuren_pigmenten_en_verven_rood subject:colours_pigments_and_paints_red subject:kleuren_pigmenten_en_verven_roze subject:colours_pigments_and_paints_pink subject:kleuren_pigmenten_en_verven_wit subject:colours_pigments_and_paints_white subject:kleuren_pigmenten_en_verven_zwart subject:colours_pigments_and_paints_black subject:dag_van_24_uur_natuurlijke_dag subject:day_of_24_hours_natural_day subject:dieren subject:animals subject:vogels subject:birds subject:watervogels_eend subject:water_birds_duck subject:slangen subject:snakes subject:vissen subject:fishes subject:landschappen subject:landscapes subject:menselijke_schedel subject:human_skull subject:wanorde_verwarring_desorganisatie_chaos subject:disorder_confusion_derangement_disorganization_chaos material:doekdrager technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/nmfhqe oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:nmfhqe http://kmska.be/collection/work/id/nmfhqe http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture De laatste dag Le dernier jour The Last Day Der letzte Tag El último día L'ultimo giorno 最后一天 Последний день 5193 19913 19914 19915 62352 62058 62350 62533 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 3039 Te zien op zaal Currently on display Alechinsky is kunsthistorisch onlosmakelijk verbonden met CoBrA (1948-1951), de naoorlogse avant-gardebeweging van Deense, Belgische en Nederlandse kunstenaars, onder wie Karel Appel, Asger Jorn, Constant Nieuwenhuys en Corneille. Als Europese tegenhanger van het Amerikaanse abstract expressionisme bond CoBrA in zijn korte bestaan de strijd aan met het formalisme. CoBrA wilde een ‘internationaal front van experimentele kunstenaars’ vormen, zo schreef medeoprichter Christian Dotremont. Dit monumentale olieverfschilderij is een hoogtepunt van de belangrijkste stilistische CoBrA-kenmerken. Gestuele abstractie, surrealistisch automatisme (écriture automatique), anti-intellectualisme en expressionistische picturale spontaniteit komen samen in een bizar maar ook poëtisch, apocalyptisch tafereel. Het einde der tijden en de dood worden gesuggereerd door de horror vacui in een picturale ruimte die wordt bevolkt door boschiaanse of breugeliaanse wezentjes. Die monsterachtige figuraties maken inherent deel uit van de CoBrA-iconografie. In dit tafereel kronkelen de slangachtigen (Serpent de mer), uilen, eenden, vissen en doodskoppen op veelkleurige wijze over een overwegend Noordzee-groene verfmassa. ‘Evocation en vert: dans le mouvement, le haut de la vague. Les franges.’’ aldus de kunstenaar zelf. ‘Dergelijke kunst is de uitdrukking van energie, zij is de seismograaf van inwendige spanningen en emotionele ladingen. Zij is bij uitstek lyrisch en dynamisch,’ schreef Karel Geirlandt in 1970. In navolging van Japanse kalligrafen – en dus slechts gedeeltelijk vergelijkbaar met de action painting van Jackson Pollock – boog Alechinsky zich ongeveer vanaf het midden van de jaren 1950 al staande over zijn linnen of papieren dragers. Op die manier schiep hij met de vrije hand en pols bewegingsruimte voor een virtuoos spel van lijn en kleur. Zo ontwikkelde hij een persoonlijke, grafisch geïnspireerde schriftuur die onderhevig was aan het toeval en het passievolle moment van creatie. ‘Een vlek, een lijn ontpopt zich als een gedrocht, met opengesperde muil en een tong die in een stukje calligrafie (sic) verandert.’ Dit muurvullende schilderij is ook een hommage aan James Ensor. Alechinsky heeft altijd een grote bewondering gekoesterd voor het ensoriaanse coloriet, de humor en de groteske fantasiewereld. Verschillende commentatoren hebben geopperd dat dit werk op zo’n groot formaat werd gemaakt om de confrontatie met Ensors iconische Intrede van Christus te Brussel te kunnen aangaan. In 1968 maakte het schilderij deel uit van de hedendaagse kunsttentoonstelling Kontrasten 47/67 in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, waarna het museum het werk aankocht. Toen was ook Ensors meesterwerk daar nog te bewonderen. Sinds de heropening van het museum na een langdurige renovatie bekleedt dit grootste én laatste olieverfschilderij van Alechinsky – hij ontdekte kort daarna in Amerika de acrylverf – een plaats naast Ensor in de introductieruimte. Het wordt gepresenteerd als ijkpunt in de Belgische moderne kunstgeschiedenis. Alechinsky est　une figure majeure du mouvement d’avant-garde CoBrA (1948-1951) qui émerge après la Seconde Guerre mondiale et fédère des artistes danois, belges et néerlandais comme Karel Appel, Asger Jorn, Constant Nieuwenhuys et Corneille. Équivalent européen de l’expressionnisme abstrait américain, CoBrA met sa courte existence au service de la lutte contre le formalisme. CoBrA veut former un ‘front international d’artistes expérimentaux’, comme l’écrit le cofondateur du mouvement Christian Dotremont. Cette monumentale toile rassemble les principales caractéristiques stylistiques du mouvement. Abstraction gestuelle, écriture automatique du surréalisme, anti-intellectualisme et spontanéité picturale proche de l’expressionnisme fusionnent dans un tableau étrange, apocalyptique mais aussi poétique. La fin des temps et la mort sont suggérées par l’horror vacui dans un espace pictural peuplé de créatures dignes de Bosch et Bruegel. Ces figurations monstrueuses font partie intégrante de l’iconographie CoBrA. Sur ce tableau, serpents de mer, hiboux, poissons et têtes de mort se tordent dans un tourbillon de couleurs au-dessus d’une masse de peinture vert Mer du Nord. "Évocation en vert : dans le mouvement, le haut de la vague. Les franges.’’, dira le peintre à propos de cette toile. "Un tel art est l’expression même de l’énergie, c’est le sismographe des tensions internes et des charges émotionnelles. Il est profondément lyrique et dynamique,’’ écrit Karel Geirlandt en 1970. Dans l’esprit des calligraphes japonais – et donc d’une manière à peine comparable à l’action painting de Jackson Pollock – Alechinsky travaille à partir du milieu des années 50 debout au-dessus de ses supports en toile ou papier. Cette position lui permet d’exécuter un jeu virtuose de lignes et de couleurs d’une main plus libre. Il développe ainsi une écriture personnelle, inspirée du graphisme qui doit tout au hasard et à la passion de la création. "Une tache, une ligne se révèle être un montre à gueule ouverte, avec une langue qui se transforme en un extrait de calligraphie. ’’ Cette immense toile est aussi un hommage à James Ensor. Alechinsky a toujours nourri une grande admiration pour la palette, l’humour et l’imagination foisonnante du peintre ostendais. Divers commentateurs ont suggéré qu’Alechinsky s’était attelé à un tableau d’un tel format pour rivaliser avec l’emblématique Entrée du Christ à Bruxelles d’Ensor. Le tableau figure dans l’exposition d’art contemporain Kontrasten 47/67 montée en 1968 par le Musée Royal des Beaux-Arts d’Anvers, qui en fait ensuite l’acquisition. Le chef d’œuvre d’Ensor y est alors encore exposé. Avec la réouverture du musée après de longs travaux de restauration, la plus grande et dernière toile d’Alechinsky (qui va peu après découvrir la peinture acrylique en Amérique) prend place à côté d’Ensor dans la salle d’introduction, où l’artiste est présenté comme une référence de l’art moderne belge. In an art-historical sense, Alechinsky is inextricably bound up with CoBrA (1948-1951), the post-war, avant-garde movement of Danish, Belgian and Dutch artists who included Karel Appel, Asger Jorn, Constant Nieuwenhuys and Corneille. During its existence CoBrA declared war on Formalism, functioning as a European counterpart of American Abstract Expressionism. It wanted to create an ‘international front of experimental artists’, as co-founder Christian Dotremont wrote. This monumental oil painting could be read as a pinnacle of the stylistic idiom of CoBrA. Gestural abstraction, Surrealist automatism (écriture automatique), anti-intellectualism and expressionistic pictorial spontaneity coalesce in a bizarre yet poetic apocalypse. The end of days and death are suggested by the horror vacui in a pictorial space populated by Boschian or Bruegelian creatures. Those monstrous figurations are an inherent part of CoBrA iconography. In this picture the snakelike creatures (Serpents de mer), owls, ducks, fish and skulls are wriggling in a multicoloured way across a mass of largely North Sea green paint. ’Evocation of greenery, in movement, the height of the wave. Fringes’, according to the artist himself. ‘Such art is the expression of energy, it is the seismograph of inner tensions and emotional charges. It is supremely lyrical and dynamic,’ wrote Karel Geirlandt in 1970. In imitation of Japanese calligraphers – so only very partially or comparable to the Action Painting of Jackson Pollock – Alechinsky bent over his linen or paper supports from around the mid-1950s. In that way he created space with his free hand and wrist for a virtuoso play of line and colour. That is how he developed a personal, graphically inspired touch indebted to coincidence and the impassioned moment of creation. ‘A smudge, a line reveals itself to be a monster, with gaping maw and a tongue that changes into a little bit of calligraphy.’ This wall-sized painting is also a homage to James Ensor. Alechinsky has always greatly admired the Ensorian palette, the humour and the grotesque world of fantasy. Various commentators have proposed that the painting was made this size so that it could withstand a confrontation with Ensor’s iconic Christ’s entry into Brussels. In 1968 the painting was in the contemporary art exhibition Kontrasten 47/67 in the Royal Museum of Fine Arts Antwerp, after which the museum bought it. Ensor’s masterpiece could still be admired there at the time. Since the reopening of the museum after a lengthy period of renovation, this largest and last oil painting by Alechinsky (he discovered acrylic paint in America shortly afterwards) has been given a place besides another work of Ensor in the introductory gallery. It is presented as a benchmark in Belgian modern art history. 330 × 500 cm Hoogte Centimeters 330 Dagmaat 330 × 500 cm Breedte Centimeters 500 Dagmaat 330 × 500 cm Diepte Centimeters 0 Dagmaat 330 × 500 cm Gewicht Kilograms 0 Dagmaat 330 × 500 cm Diameter Centimeters 0 Dagmaat 306 × 506 × 8 cm Hoogte Centimeters 306 Inclusief lijst 306 × 506 × 8 cm Breedte Centimeters 506 Inclusief lijst 306 × 506 × 8 cm Diepte Centimeters 8 Inclusief lijst production 32 https://viaf.org/viaf/95854378 https://rkd.nl/explore/artists/1025 https://www.wikidata.org/wiki/Q328248 Pierre Alechinsky Pierre Alechinsky Pierre Alechinsky Alechinsky, Pierre 1927-10-19 schilder painter peintre (1964) 1964 1964 20ste eeuw 20. Jahrhundert 20ème siècle 20th century 20世纪 siglo XX XX secolo XX век 228988 doek[drager] 229291 geschilderd olieverf op doek huile sur toile oil on canvas Öl auf Leinwand óleo sobre lienzo olio su tela холст, масло 布面油画 234189 Abstract abstract http://iconclass.org/0 abstracte, non-figuratieve kunst Abstract, Non-representational Art http://iconclass.org/22C4(BLUE) kleuren, pigmenten en verven: blauw colours, pigments, and paints: blue http://iconclass.org/22C4(YELLOW) kleuren, pigmenten en verven: geel colours, pigments, and paints: yellow http://iconclass.org/22C4(GREEN) kleuren, pigmenten en verven: groen colours, pigments, and paints: green http://iconclass.org/22C4(RED) kleuren, pigmenten en verven: rood colours, pigments, and paints: red http://iconclass.org/22C4(PINK) kleuren, pigmenten en verven (ROZE) colours, pigments, and paints (PINK) http://iconclass.org/22C4(WHITE) kleuren, pigmenten en verven: wit colours, pigments, and paints: white http://iconclass.org/22C4(BLACK) kleuren, pigmenten en verven: zwart colours, pigments, and paints: black http://iconclass.org/23R1 dag van 24 uur, natuurlijke dag day of 24 hours, natural day http://iconclass.org/25F dieren animals http://iconclass.org/25F3 vogels birds http://iconclass.org/25F36(DUCK) watervogels: eend water-birds: duck http://iconclass.org/25F42 slangen snakes http://iconclass.org/25F6 vissen fishes http://iconclass.org/25H landschappen landscapes http://iconclass.org/31A211 (menselijke) schedel (human) skull http://iconclass.org/51DD1 Wanorde, Verwarring, Desorganisatie, Chaos Disorder, Confusion, Derangement, Disorganization, Chaos https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.34 © SABAM Belgium http://kmska.be/collection/work/data/nmfhqe 4903 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/5362/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@5362.tif thumbnail ac877a3a269281fcf1e56bedb3f79061 http://kmska.be/collection/work/representation/nmfhqe http://kmska.be/collection/work/representation/nmfhqe