2026-05-29T20:23:23Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:lxnjvz 2026-05-05T22:05:09Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:anthony_van_dyck creator:anthony_van_dyck creator:dyck_anthony_van period:17de_eeuw period:17_jahrhundert period:17me_sicle period:17th_century period:17 period:siglo_xvii period:xvii_secolo period:xvii_ subject:religieuze_voorstellingen subject:religieuze_voorstellingen subject:engelen subject:angels subject:n_persoon_biddend subject:one_person_praying subject:grot_spelonk subject:cave_grotto subject:wolken subject:clouds subject:knielende_figuur subject:kneeling_figure subject:zittende_figuur_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:sitting_figure_aa_female_human_figure subject:op_de_grond_zittend_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:sitting_on_the_ground_aa_female_human_figure subject:liggende_figuur subject:lying_figure subject:wijsvinger_naar_voren_wijzend_aanwijzend subject:index_finger_forwards_pointing_indicating subject:baard subject:beard subject:snor subject:moustache subject:jeugd_jongeman_adolescent subject:youth_young_man_adolescent subject:volwassen_man subject:adult_man subject:dood_van_een_mens subject:death_of_human_being subject:kleding_die_het_gehele_lichaam_bedekt_kleed subject:clothes_covering_the_entire_body_robe subject:jurk_japon subject:dress_gown subject:cape subject:cape subject:hoofddeksel_hoofddoek_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:head_gear_headscarf_textile_fabrics_used_for_clothes subject:blootsvoets subject:barefoot subject:bewening_van_de_dode_christus_door_zijn_verwanten_en_vrienden_christus_gewoonlijk_zonder_doornenkroon subject:lamentation_over_the_dead_christ_by_his_relatives_and_friends_christ_usually_without_crown_of_thorns subject:christus_lichaam_ondersteund_door_maria_anderen_aanwezig subject:christs_body_supported_by_mary_others_present subject:individuele_passiewerktuigen subject:single_instruments_of_the_passion subject:individuele_passiewerktuigen_lijkwade subject:shroud_instruments_of_the_passion material:doekdrager

http://kmska.be/collection/work/data/lxnjvz oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:lxnjvz http://kmska.be/collection/work/id/lxnjvz http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture Bewening van Christus La déploration du Christ The Lamentation over the Dead Christ Beweinung Christi La lamentación por Cristo Il lamento di Cristo 哀悼基督 Оплакивание Христа 456 19849 19850 19851 62398 62108 62261 62570 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 404 Te zien op zaal Currently on display De dode Christus ligt uitgestrekt, het hoofd rustend op de knieën van Maria. De achterliggende rotswand verwijst naar het heilig graf. Johannes toont aan twee bedroefde engelen de wonde die werd veroorzaakt door de nagels waarmee Christus aan het kruis werd gespijkerd. Maria uit haar diepe smart met een wanhopig armgebaar dat een echo van de kruisiging vormt. Door de vijf personages beeldvullend weer te geven betrekt Van Dyck de toeschouwer maximaal bij het aangrijpende gebeuren. Ook het koele, herfstachtige kleurenpalet roept een stemming van diepe smart op. De opdrachtgever van dit schilderij was Cesare Alessandro Scaglia (1592-1641), abt van Staffarda en Mandanice, die het huis van Savoye vertegenwoordigde in Rome, Parijs, Londen en vanaf 1627 in Brussel en Madrid. In 1632 vestigde Scaglia zich in Brussel en trad hij in Spaanse dienst. Drie jaar later werd hij zwaar ziek. Hij ontsnapte ternauwernood aan de dood en trad in 1637 in bij de franciscanen in Antwerpen. Het schilderij maakte deel uit van een marmeren grafmonument dat Scaglia had besteld voor de kapel van de zeven smarten van Maria in de Antwerpse franciscanenkerk – ook bekend als minderbroeders- of recollectenkerk. Een beeld van Maria met doorboord hart stond boven het schilderij. De franciscanen benadrukten de cultus van Onze-Lieve-Vrouw van Smarten als medeverlosseres: haar rol in het leven, lijden en de dood van de verlosser was ondergeschikt maar essentieel. Het altaar werd na 1794 verwoest, maar een gelijkaardig exemplaar in de franciscanenkerk van Turnhout geeft een idee van de oorspronkelijke toestand. De kapel werd gewijd in 1637, maar uit het testament van Scaglia blijkt dat het altaar pas na zijn dood in 1641 werd opgetrokken. Scaglia had de gelegenheid om dit schilderij bij Van Dyck te bestellen toen die zich in oktober 1640 in Antwerpen bevond. In de oudere kunstliteratuur werd aangenomen dat Van Dyck het doek omstreeks 1634-1635 schilderde in Brussel, maar stilistisch lijkt het werk eerder thuis te horen in zijn latere productie. Een voorbereidende studie voor de figuur van Christus wordt bewaard in New York (The Morgan Library & Museum, inv.nr. I, 243). Le Christ mort gît sur les genoux de Marie. La paroi rocheuse à l’arrière-plan évoque le saint sépulcre. Jean montre à deux anges affligés la plaie causée par les clous avec lequel le Christ a été mis sur la Croix. Dans sa profonde douleur, Marie écarte les bras en écho à la Crucifixion. Les cinq personnages remplissent entièrement la toile. Van Dyck fait ainsi entrer le spectateur au cœur du dramatique épisode. La palette froide de couleurs automnales contribue elle aussi à la profonde douleur ambiante. Ce tableau a été commandé à Van Dyck par Cesare Alessandro Scaglia (1592-1641), abbé de Staffarda et Mandanice, qui représente la maison de Savoie à Rome, Paris, Londres et Bruxelles et Madrid à partir de 1627. Scaglia s’établit en 1632 à Bruxelles au service de l’Espagne. Trois ans plus tard, il tombe gravement malade, échappe à la mort de justesse et entre dans l’ordre franciscain à Anvers en 1637. Le tableau faisait partie d’un monument funéraire en marbre que Scaglia avait commandé pour la chapelle des Sept Douleurs de l’église franciscaine d’Anvers, également connue sous le nom d’église des Frères Mineurs ou des Récollets. Une statue de la Vierge au cœur percé surplombait le tableau. Les Franciscains soulignaient ainsi le culte de Notre-Dame des Douleurs comme accompagnatrice du Christ dans la Rédemption : son rôle dans la vie, les souffrances et la mort du Rédempteur était secondaire mais essentiel. L’autel fut détruit après 1794, mais un exemplaire similaire à l’église franciscaine de Turnhout donne une idée de son état d’origine. La chapelle avait été consacrée en 1637, mais d’après le testament de Scaglia, l’autel ne fut érigé qu’après sa mort en 1641. Scaglia a l’occasion de commander ce tableau à Van Dyck lorsque le peintre séjourne à Anvers en octobre 1640. Selon l’ancienne littérature artistique, Van Dyck aurait peint cette toile à Bruxelles vers 1634-1635, mais le style de l’œuvre relève plutôt de sa production postérieure. Une étude préparatoire pour la figure du Christ est conservée à New York (The Morgan Library & Museum, n° d’inv. I, 243). The dead Christ is lying stretched out with his head on the Virgin’s lap. The rock face behind them is an allusion to the Holy Sepulchre. The apostle John is showing two angels the wound left by the nails used to fasten Christ to the Cross. The Virgin, in her bitter sorrow, is making a despairing gesture with her outstretched arms that is an echo of the Crucifixion. By using the five figures to fill the picture surface, Van Dyck involves the viewer totally in the moving event. The cool, autumnal palette also evokes a feeling of deep sorrow. The donor of this painting was Cesare Alessandro Scaglia (1592-1641), abbot of Staffarda and Mandanice, who represented the House of Savoy in Rome, Paris and London, and from 1627 in Brussels and Madrid as well. In 1632 Scaglia moved to Brussels and entered Spanish service. Three years later he fell very ill and barely escaped death. In 1637 he became a member of the Franciscn order in Antwerp. The painting was part of a marble tomb that Scaglia had ordered for the Chapel of the Seven Sorrows of the Virgin in the Franciscan Church in Antwerp, also known as the Church of the Friars Minor or Recollects. A statue of the Virgin with an impaled heart stood above the painting. The Franciscans made a point of emphasising the cult of Our Lady of Sorrows as joint Redeemer. Her role in the life, suffering and death of the Redeemer was subordinate but vital. The altar was destroyed after 1794. A similar one in the Franciscan Church in Turnhout gives an idea of the original appearance. The chapel was dedicated in 1637, but it emerges from Scaglia’s will that the altar was not erected until after his death in 1641. Scaglia had the opportunity to commission this painting from Van Dyck when he was in Antwerp in October 1640. It was assumed in the earlier literature that Van Dyck painted the canvas in Brussels around 1634-1635, but its style seems to belong more in his later output. There is a preliminary study for the figure of Christ in New York (The Morgan Library & Museum, inv. no. I, 243). Grieving at the tomb The recently deceased Christ lies with his head on the knees of a desperately grieving Mary, close to his rocky tomb. Jesus’ favourite young disciple, John, points out one of the wounds inflicted during the crucifixion to a pair of sorrowful angels. The five characters fill the entire scene, and we observe them from close up. In this way, the painter Anthony van Dyck draws us into the intensely moving moment with great immediacy. The colours of the canvas are strikingly cool. Cesare Alessandro Scaglia (1592–1641), who commissioned this work, was an abbot from northern Italy. He moved to Brussels in 1632 in the service of Spain but suffered a serious illness three years later. Scaglia, who was in his thirties at the time, narrowly evaded death and entered the Franciscan community in Antwerp in 1637. This painting hung for many years in its church, part of the marble tomb that Scaglia ordered for himself in front of the altar in the Lady Chapel. It is no coincidence that a statue of Mary with a pierced heart stood above this canvas – the cult of Christ’s grieving mother was immensely important to the Franciscans. This painting is a late Van Dyck, probably painted in 1640, a year before both he and Scaglia died. We know from Scaglia’s will that the altar with the painting was only installed after his death in 1641. 115,5 × 207,5 cm Hoogte Centimeters 115.5 Dagmaat 115,5 × 207,5 cm Breedte Centimeters 207.5 Dagmaat 118 × 211,5 cm Hoogte Centimeters 118 Volledig 118 × 211,5 cm Breedte Centimeters 211.5 Volledig 118 × 211,5 cm Diepte Centimeters 0 Volledig 118 × 211,5 cm Diameter Centimeters 0 Volledig 152 × 244,5 × 9,5 cm, 46kg Hoogte Centimeters 152 Inclusief lijst 152 × 244,5 × 9,5 cm, 46kg Breedte Centimeters 244.5 Inclusief lijst 152 × 244,5 × 9,5 cm, 46kg Diepte Centimeters 9.5 Inclusief lijst 152 × 244,5 × 9,5 cm, 46kg Gewicht Kilograms 46 Inclusief lijst production 982 https://viaf.org/viaf/17231738 https://rkd.nl/explore/artists/25230 https://www.wikidata.org/wiki/Q150679 Anthony van Dyck Anthony van Dyck Anthony van Dyck Dyck, Anthony van 1599-03-22 1641-12-09 schilder painter peintre c. 1640 1640 1640 17de eeuw 17. Jahrhundert 17ème siècle 17th century 17世纪 siglo XVII XVII secolo XVII век 228988 doek[drager] olieverf op doek huile sur toile oil on canvas Öl auf Leinwand óleo sobre lienzo olio su tela холст, масло 布面油画 234202 Religieuze voorstellingen religieuze voorstellingen http://iconclass.org/11G engelen angels http://iconclass.org/11Q21 één persoon biddend one person praying http://iconclass.org/25H119 grot, spelonk cave, grotto http://iconclass.org/26A wolken clouds http://iconclass.org/31A233 knielende figuur kneeling figure http://iconclass.org/31AA235 zittende figuur - AA - vrouwelijke menselijke figuur sitting figure - AA - female human figure http://iconclass.org/31AA2351 op de grond zittend - AA - vrouwelijke menselijke figuur sitting on the ground - AA - female human figure http://iconclass.org/31A236 liggende figuur lying figure http://iconclass.org/31A25552 wijsvinger naar voren, wijzend, aanwijzend index finger forwards, pointing, indicating http://iconclass.org/31A534 baard beard http://iconclass.org/31A5341 snor moustache http://iconclass.org/31D12 jeugd, jongeman, adolescent youth, young man, adolescent http://iconclass.org/31D14 volwassen man adult man http://iconclass.org/31E dood van een mens death of human being http://iconclass.org/41D21(ROBE) kleding die het gehele lichaam bedekt (KLEED) clothes covering the entire body (ROBE) http://iconclass.org/41D211 jurk, japon dress, gown http://iconclass.org/41D2122 cape cape http://iconclass.org/41D221(HEADSCARF)(+41) hoofddeksel (HOOFDDOEK) (+ textiel gebruikt voor kleding) head-gear (HEADSCARF) (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D2339 blootsvoets barefoot http://iconclass.org/73D721 bewening van de dode Christus door zijn verwanten en vrienden (Christus gewoonlijk zonder doornenkroon) lamentation over the dead Christ by his relatives and friends (Christ usually without crown of thorns) http://iconclass.org/73D72121 Christus' lichaam ondersteund door Maria, anderen aanwezig Christ's body supported by Mary, others present http://iconclass.org/73D82 individuele passiewerktuigen single instruments of the Passion http://iconclass.org/73D82(SHROUD) individuele passiewerktuigen (LIJKWADE) shroud ~ instruments of the Passion https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.1286 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/lxnjvz 452 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/31633/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@31633.tif thumbnail 95e0e9305988bd1ca5d13097ba060b63 http://kmska.be/collection/work/representation/lxnjvz http://kmska.be/collection/work/representation/lxnjvz