2026-04-15T04:20:33Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:lwdpy8 2025-04-11T21:53:02Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:jan_van_eyck creator:jan_van_eyck creator:eyck_jan_van period:15de_eeuw period:15_jahrhundert period:15me_sicle period:15th_century period:15 period:siglo_xv period:xv_secolo period:xv_ subject:religieuze_voorstellingen subject:religieuze_voorstellingen subject:allegorische_en_symbolische_voorstellingen_kerk_en_godsdienst subject:allegorical_and_symbolical_representations_the_church_and_religion subject:martelaars_vaak_met_palmtakken_qq_vrouwelijke_martelaar subject:martyrs_often_with_palm_branches_qq_female_martyr subject:bouwen_van_een_kerk subject:building_of_church subject:kerk_exterieur subject:church_exterior subject:delen_van_kerkexterieur_en_bijgebouwen_toren subject:parts_of_church_exterior_and_annexes_tower subject:vogels subject:birds subject:bomen_palmboom_tak_stok subject:trees_palm_tree_branch_stick subject:weide_weiland subject:meadow_pasture subject:uitzicht_op_stad_stadspanorama_silhouet_van_stad subject:prospect_of_city_town_panorama_silhouette_of_city subject:landschap_met_toren_of_kasteel subject:landscape_with_tower_or_castle subject:zittende_figuur_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:sitting_figure_aa_female_human_figure subject:adolescent_jonge_vrouw_meisje subject:adolescent_young_woman_maiden subject:toren_van_huis_of_gebouw subject:tower_of_house_or_building subject:jurk_japon subject:dress_gown subject:accessoires_kleding subject:accessories_clothing subject:riem_gordel_tailleband subject:belt_girdle_waistband subject:berijden_van_een_paard_ezel_of_muilezel_ruiter subject:riding_a_horse_ass_or_mule_rider_horseman subject:paard subject:horse subject:steenhouwer_steenzager subject:stone_cutter_stone_sawyer subject:bouwactiviteiten subject:building_activities subject:metselaar_aan_het_werk subject:mason_at_work subject:inscriptie subject:inscription subject:boek_mm_boek_open subject:book_mm_book_open subject:lezen subject:reading material:paneel

http://kmska.be/collection/work/data/lwdpy8 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:lwdpy8 http://kmska.be/collection/work/id/lwdpy8 http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture Heilige Barbara Sainte Barbe Saint Barbara Die Heilige Barbara Santa Bárbara Santa Barbara 圣芭芭拉 Святая Варвара 39820 36906 36907 19847 62394 62106 62257 62566 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 410 Te zien op zaal Currently on display Vooraan zit de heilige Barbara, met haar breed uitwaaierende gewaad. Zij bladert in een gebedenboek en houdt een palmtak vast, een verwijzing naar haar martelaarschap. Volgens de legende werd de mooie Barbara door haar vader, Dioscurus van Nicomedië, in een toren opgesloten, zodat niemand haar kon zien. Hij liet ook een badhuis bouwen nabij de toren, dat Barbara bezocht toen hij lang in een ver land verbleef. Ze merkte op dat er slechts twee ramen in het gebouw waren en droeg de werkmannen op er een derde te maken, als eerbetoon aan de Heilige Drievuldigheid. Barbara had zich bekeerd tot het christendom en liet zich dopen in het badhuis. Toen Dioscurus terugkwam en geconfronteerd werd met Barbara’s geloof en het nieuwe raam, werd hij zo woedend dat hij zijn dochter onthoofdde. Er was een lange traditie van voorstellingen van Barbara met ‘haar’ toren als attribuut. Vaak had die drie ramen, een verwijzing naar de episode met het badhuis. Van Eyck week af van de norm door de toren in opbouw te tonen. Stenen worden aangevoerd en gekapt, omhoog gehesen en gemetst. We zien truwelen, karren en een kraan. Bovendien heeft de toren meer weg van een laatmiddeleeuwse kerk dan van een burcht, zoals in andere voorstellingen van Barbara. Er is een specifieke gelijkenis met de toren van de Dom van Keulen. De bouw hiervan begon in 1248, maar viel stil in de loop van de 15de eeuw. Op de tweede verdieping van Van Eycks toren zijn drie ramen te zien. Het werk is uitgevoerd met een zilverstift en dun penseel op een lichte ondergrond. De kleuren blijven beperkt tot grote vlakken oker en blauw in de achtergrond, die bovendien mogelijk door een latere hand zijn aangebracht. Door de ongebruikelijke techniek is er onenigheid over de status van dit werk. Volgens sommigen is het onvoltooid. Van Eyck plande volgens deze hypothese initieel de voorstelling af te werken met dunne laagjes olieverf, maar staakte het werk om een onbekende reden. Volgens anderen was De heilige Barbara bedoeld als een grisaille. Zij wijzen erop dat er te veel details uit de tekening verloren zouden gaan wanneer ze overschilderd werd. Ook het kader werd bij het debat betrokken. Het werd door Van Eyck beschilderd met een marmerpatroon en onderaan gesigneerd, wat impliceert dat hij het werk als voltooid beschouwde. Anderzijds heeft ook de lijst iets onvoltooids. De marmerimitatie linksboven is niet helemaal uitgewerkt. Ook het trompe-l’oeilreliëf van de signatuur lijkt onaf in vergelijking met andere voorbeelden. Volgens de inscriptie op de lijst maakte Van Eyck deze compositie in 1437, te midden van een woelige Brugse opstand (1436-1438). De stad waar hij woonde rebelleerde toen tegen de Bourgondische hertog Filips de Goede. Omdat Van Eyck een vertrouweling was van Filips, vluchtte hij samen met zijn gezin toen de opstand begon. Hij keerde pas naar Brugge terug toen de toestand in 1438 normaliseerde. Deze Heilige Barbara werd dan ook buiten de Brugse stadsmuren geschilderd. Sainte Barbe est assise au premier plan dans sa longue robe. Elle feuillette un livre de prières et tient à la main une branche de palmier, symbole de son martyre. Selon la légende, la belle Barbe est enfermée dans une tour par son père, Dioscore de Nicomède, pour que personne ne la voit. Il fait construire à proximité des bains où Barbe se rend lorsque son père part pour de lointains pays. Elle remarque que le bâtiment n’a que deux fenêtres et en fait percer une troisième par des ouvriers, en hommage à la Sainte Trinité. Barbe s’est convertie au christianisme et s’est fait baptisée aux bains. Lorsqu’à son retour, Dioscore découvre la foi de Barbe et la nouvelle fenêtre, il entre dans une telle rage qu’il fait décapiter sa fille. Il y a alors une longue tradition de représentations de Barbe avec ‘sa’ tour comme attribut. On y voit souvent les trois fenêtres qui évoquent l’épisode aux bains. Van Eyck rompt avec cette tradition en montrant la tour en construction. Des pierres sont apportées et taillées, soulevées et cimentées. On voit des truelles, des charrettes et une grue. La tour a par ailleurs davantage l’aspect d’une église médiévale que d’un château, contrairement à d’autres représentations de Barbe. Elle ressemble nettement au clocher du Dôme de Cologne, dont la construction a commencé en 1248, mais s’est arrêtée au courant du 15e siècle. On distingue trois fenêtres au deuxième étage de la tour de Van Eyck. L’œuvre est réalisée au crayon d’argent et au pinceau fin sur fond clair. Les couleurs se limitent à de grandes surfaces d’ocre et de bleu en toile de fond, qui ont sans doute été ajoutées ultérieurement par une autre main. La technique peu commune suscite des opinions divergences. De l’avis de certains, l’œuvre est inachevée. Selon leur hypothèse, Van Eyck prévoyait de la parachever en y appliquant de fines couches de peinture à l’huile, mais abandonna son travail pour des raisons inconnues. D’autres experts voient dans Sainte Barbe une grisaille, arguant que trop de détails auraient été perdus sous des couches de peinture. Le cadre lui-même participe du débat. Il a été peint par Van Eyck d’un motif marbré et signé en bas, ce qui implique qu’il était considéré comme achevé. Le cadre a néanmoins aussi quelque chose d’inachevé. Le faux marbre en haut à gauche n’est pas totalement terminé et le relief en trompe-l’œil de la signature semble incomplet en comparaison avec d’autres exemples du genre. Selon l’inscription sur le cadre, Van Eyck a fait cette composition en 1437, en pleines émeutes à Bruges (1436-1438). La ville où il vit se rebelle contre le duc de Bourgogne Philippe le Bon. Van Eyck étant proche de Philippe, il fuit avec sa famille quand la rébellion éclate et ne revient qu’en 1438 quand la situation s’apaise. Cette Sainte Barbe a donc été peinte hors des murs de Bruges. Unfinished tower, finished work? This incredibly detailed little panel measures just thirty-two centimetres by eighteen. Its maker’s name and the year of execution are stated in Latin on the surviving original frame with its painted imitation marble: ‘Jan van Eyck made me. 1437’. There is some discussion as to precisely what is meant here by ‘made’. Whatever the case, the only colour is found in the expanses of ochre and blue in the background, possibly added by a later hand. Some believe that the panel is unfinished: Van Eyck would ordinarily have completed the work with layers of oil paint but abandoned the work for reasons unknown. Others argue that it is a grisaille – a monochrome painting – and hence that it was completed. This is suggested by the fact that the frame has been signed, although the frame itself is not finished: the imitation marble in the upper left has not been fully worked out. St Barbara is seated in the foreground, her robe spread widely over the ground. She is leafing through a prayer book and holding a palm branch, a reference to her martyrdom. According to her legend, the beautiful Barbara was locked away in a tower by her anti-Christian father to stop her meeting anyone. He made just one mistake: there was a bathhouse near the tower, which Barbara visited when he was travelling abroad. She noticed that the tower only had two windows and ordered a third one to be added, an allusion to the Holy Trinity of God the Father, Christ the Son and the Holy Spirit. Barbara had converted to Christianity and baptised herself in the bathhouse. When her father returned and discovered what she had done, he had her beheaded. Van Eyck opted here for a tower that is still under construction, and which resembles that of a church, more specifically the tower of Cologne Cathedral. Stones are being carried in, cut, hoisted and laid using trowels, carts and a crane. 32 × 18,2 cm Hoogte Centimeters 32 Dagmaat 32 × 18,2 cm Breedte Centimeters 18.2 Dagmaat 41,2 × 27,7 × 3,4 cm Hoogte Centimeters 41.2 Volledig 41,2 × 27,7 × 3,4 cm Breedte Centimeters 27.7 Volledig 41,2 × 27,7 × 3,4 cm Diepte Centimeters 3.4 Volledig 41,2 × 27,7 × 3,4 cm Hoogte Centimeters 41.2 Inclusief lijst 41,2 × 27,7 × 3,4 cm Breedte Centimeters 27.7 Inclusief lijst 41,2 × 27,7 × 3,4 cm Diepte Centimeters 3.4 Inclusief lijst production 1042 https://viaf.org/viaf/54156267 https://rkd.nl/explore/artists/26958 https://www.wikidata.org/wiki/Q102272 Jan van Eyck Jan van Eyck Jan van Eyck Eyck, Jan van 1390 1441-06-09 schilder painter peintre 1437 1437 1437 15de eeuw 15. Jahrhundert 15ème siècle 15th century 15世纪 siglo XV XV secolo XV век 228858 paneel zilverstift en olieverf op paneel penna d'argento e pittura a olio su pannello pluma de plata y pintura al óleo sobre tabla pointe d'argent et huile sur bois Silberstift und Öl auf Holz silverpoint and oil on panel дерево, масло, серебряный карандаш 银笔和木板油画 234202 Religieuze voorstellingen religieuze voorstellingen http://iconclass.org/11P1 allegorische en symbolische voorstellingen ~ Kerk en Godsdienst allegorical and symbolical representations ~ the Church and Religion http://iconclass.org/11QQ14 martelaar(s) (vaak met palmtakken) - QQ - vrouwelijke martelaar martyr(s) (often with palm-branches) - QQ - female martyr http://iconclass.org/11Q711 bouwen van een kerk building of church http://iconclass.org/11Q712 kerk (exterieur) church (exterior) http://iconclass.org/11Q7121(TOWER) delen van kerkexterieur en bijgebouwen: toren parts of church exterior and annexes: tower http://iconclass.org/25F3 vogels birds http://iconclass.org/25G3(PALM-TREE)(+22) bomen: palmboom (+ tak, stok) trees: palm-tree (+ branch, stick) http://iconclass.org/25H17 weide, weiland meadow, pasture http://iconclass.org/25I12 uitzicht op stad, stadspanorama, silhouet van stad prospect of city, town panorama, silhouette of city http://iconclass.org/25I5 landschap met toren of kasteel landscape with tower or castle http://iconclass.org/31AA235 zittende figuur - AA - vrouwelijke menselijke figuur sitting figure - AA - female human figure http://iconclass.org/31D13 adolescent, jonge vrouw, meisje adolescent, young woman, maiden http://iconclass.org/41A361 toren (van huis of gebouw) tower (of house or building) http://iconclass.org/41D211 jurk, japon dress, gown http://iconclass.org/41D26 accessoires (~ kleding) accessories (~ clothing) http://iconclass.org/41D2656 riem, gordel, tailleband belt, girdle, waistband http://iconclass.org/46C131 berijden van een paard, ezel of muilezel; ruiter riding a horse, ass, or mule; rider, horseman http://iconclass.org/46C13141 paard horse http://iconclass.org/47B131 steenhouwer, steenzager stone-cutter, stone-sawyer http://iconclass.org/47G bouwactiviteiten building activities http://iconclass.org/47G311 metselaar aan het werk mason at work http://iconclass.org/49L8 inscriptie inscription http://iconclass.org/49MM32 boek - MM - boek open book - MM - book open http://iconclass.org/49N lezen reading https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.2132 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/lwdpy8 458 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/414/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@414.tif thumbnail d4e9609208c309b7ffbbecec50feb7ae http://kmska.be/collection/work/representation/lwdpy8 http://kmska.be/collection/work/representation/lwdpy8