2026-06-05T18:05:12Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:il1yjp 2026-05-05T22:06:16Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:auguste_rodin creator:auguste_rodin creator:rodin_auguste period:19de_eeuw period:19_jahrhundert period:19me_sicle period:19th_century period:19 period:siglo_xix period:xix_secolo period:xix_ subject:portretten subject:portretten subject:staande_figuur subject:standing_figure subject:volwassen_man subject:adult_man subject:blootsvoets subject:barefoot subject:draperie_gedrapeerd_kledingstuk_gewandgebung subject:drapery_draped_garment_gewandgebung subject:gereedschap_hulpmiddelen_werktuigen_ambachten_en_nijverheid subject:tools_aids_implements_crafts_and_industries subject:gereedschap_hulpmiddelen_werktuigen_ambachten_en_nijverheden_touw subject:tools_aids_implements_crafts_and_industries_rope subject:textielweefsel_stof subject:textile_fabric_cloth subject:textielweefsel_stof_jute subject:textile_fabric_cloth_jute subject:historische_persoon_pierre_de_wissant subject:historical_person_pierre_de_wissant subject:historische_persoon_pierre_de_wissant_historische_persoon_pierre_de_wissant_alleen_afgebeeld subject:historical_person_pierre_de_wissant_historical_person_pierre_de_wissant_portrayed_alone subject:historische_persoon_pierre_de_wissant_historische_persoon_pierre_de_wissant_alleen_afgebeeld_portret_ten_voeten_uit subject:historical_person_pierre_de_wissant_historical_person_pierre_de_wissant_portrayed_alone_full_length_portrait subject:geografische_namen_van_landen_regios_bergen_rivieren_enz_namen_van_steden_en_dorpen_uitgezonderd_frankrijk subject:geographical_names_of_countries_regions_mountains_rivers_etc_names_of_cities_and_villages_excepted_france material:brons

http://kmska.be/collection/work/data/il1yjp oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:il1yjp http://kmska.be/collection/work/id/il1yjp http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228667 http://vocab.getty.edu/aat/300047090 beeldhouwwerk beeldhouwwerken 3 beeldhouwwerk sculpture sculpture Pierre de Wissant Pierre de Wissant Pierre de Wissant Pierre de Wissant Pierre de Wissant Pierre de Wissant 皮埃尔·德·威森 Пьер де Виссант 18695 18696 20153 20154 62334 62040 62184 62477 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 1654 Te zien op zaal Currently on display In 1884 kreeg beeldhouwer Auguste Rodin van de burgemeester van de Noord-Franse stad Calais de opdracht om een monument te maken. Dat moest hulde brengen aan de burgerzin en moed van de Calaisiens: De burgers van Calais is tot op vandaag een van Rodins bekendste werken. Aanleiding voor deze opdracht was de uitbreiding van de havenstad en de nieuwe urbanisatieplannen. Het onderwerp was een episode uit de Honderdjarige Oorlog: het beleg van Calais door de Engelsen in 1347. De Engelse koning Edward III beloofde de stad te sparen indien zes vrijwillige burgers hem de stadssleutels overhandigden vóór ze naar het schavot werden geleid. Volgens de middeleeuwse kroniekschrijver Jean Froissart deden ze dat naakt en met een strop om hun nek. De levensgrote bronzen Pierre de Wissant is een van de zes figuren van dit ensemble. Rodin begon in 1884 aan het ontwerp van de beeldengroep en in januari 1885 deelde de wedstrijdcommissie hem mee dat hij zijn concept mocht uitwerken. Volgens Butler nam het project vooral de laatste maanden van dat jaar in beslag – Rodin werkte toen volop aan zijn Hellepoort – en was begin 1886 De burgers van Calais klaar. Rodin maakte eerst studies naar het naakt. Zo wordt van Pierre de Wissant een levensgroot exemplaar in brons bewaard in het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam (inv.nr. BEK1332a(MK)). Pas nadien bekleedde de beeldhouwer zijn model met een haveloos hemd, ondanks Froissarts kroniek. Was het gebruik van naaktfiguren voor een huldemonument in de 19de eeuw te choquerend? De kunstenaar maakte ook talrijke studies in gips van armen, handen en hoofd. Huldemonumenten met een historisch onderwerp waren courant in de 19de eeuw. Volgens de traditionele academische regels moesten de geïdealiseerde personages een gesloten groep vormen en diende het beeld op een hoge sokkel – boven het publiek – opgesteld te worden. Rodin deed het anders. Om de idee van de solidariteit door het collectieve offer uit te beelden behandelde hij de zes burgers als afzonderlijke, levensechte individuen. Dit zijn geen bovennatuurlijke helden, maar zes mannen die elk op hun manier met hun vertwijfeling een innerlijke strijd voeren. De getormenteerde houding van Pierre de Wissant vergroot de dramatiek. Zijn zware armen en te grote handen benadrukken zijn wanshoopsgebaar. Door het sterk geboetseerde oppervlak ontstaat ook een nerveuze lichtwerking. Rodin wilde bovendien de groep als een tableau vivant ter hoogte van het publiek plaatsen, zodat elke toeschouwer zich met De burgers van Calais kon identificeren. Zijn nieuwe benadering stuitte op veel kritiek. Het duurde tot 1895 voor het monument in Calais werd opgesteld, op een hoge sokkel en omringd door een ijzeren hek. Pas in 1924, na het overlijden van Rodin, kregen de bronzen burgers een plaats in het centrum van de stad, op een laag voetstuk, maar nog steeds met een hek errond. De omheining werd pas na WOII verwijderd. Zowel van de beeldengroep als van de afzonderlijke figuren – zoals deze Pierre de Wissant – en hun hoofden en lichaamsdelen werden meerdere geuten gemaakt. Rodin verkocht ze als zelfstandige werken. Bij wet kunnen maximaal twaalf bronzen als originele edities beschouwd worden. Deze exemplaren bevinden zich in collecties over de hele wereld. In België staat een beeldengroep in het park van Mariemont (inv.nr. III.A.37), de Brusselse KMSKB bezitten een buste (inv.nr. 4471) en een levensgroot beeld (inv.nr. 4905) van de figuur Jean d’Aire en het MSK in Gent bewaart een gipsen en bronzen kop van Pierre de Wissant (inv.nr. 1909-PPP-1 en 1909-PPP-2). Toen het ensemble in gips in 1903 op het salon in Brussel werd getoond, toonde het Antwerpse museum interesse voor een bronzen exemplaar van Pierre de Wissant. In 1907 sloten de kunstenaar en het museum een overeenkomst en begin 1908 leverde Rodin een gipsen exemplaar aan de Brusselse Fonderie Nationale des Bronzes om het bronzen beeld te gieten. Dat werd in 1908 eerst op de driejaarlijkse tentoonstelling in Antwerpen getoond en kreeg nadien een plaats in de museumpresentatie. En 1884, le maire de Calais commande un monument au sculpteur Auguste Rodin pour rendre hommage à la citoyenneté et au courage des Calaisiens : Les Bourgeois de Calais demeure une des œuvres les plus connues de Rodin. L’occasion de cette commande est l’agrandissement de la ville portuaire et ses nouveaux projets d’urbanisme. Le sujet est un épisode de la Guerre de Cent Ans : le siège de Calais par les Anglais en 1347. Le roi d’Angleterre Édouard III promet d’épargner la ville si six bourgeois se portent volontaires pour lui remettre les clés de la ville avant de monter sur l’échafaud. Selon le chroniqueur médiéval Jean Froissart, les six bourgeois se présentèrent nus et la corde autour du cou. Le bronze grandeur nature de Pierre de Wissant est une des six figures de l’ensemble. Rodin commença à dessiner le groupe statuaire en 1884 et la commission du concours lui fit savoir que son projet était accepté en janvier 1885. Selon Butler, le projet lui prend les derniers mois de l’année car Rodin travaille encore sur sa Porte de l’Enfer, et le groupe des Bourgeois de Calais est prêt début 1886. Rodin fait d’abord des études d’après modèles nus. Un bronze grandeur nature de Pierre de Wissant est conservé au Musée Boijmans Van Beuningen à Rotterdam (n° d’inv. BEK1332a (MK)). Ce n’est qu’ultérieurement que le sculpteur drape son modèle dans une chemise sans forme, quoi qu’en dise Froissart. L’utilisation de personnages nus pour un monument commémoratif est-il trop choquant au 19e siècle ? L’artiste réalise aussi quantité d’études en plâtre des bras, des mains et de la tête. Les monuments commémoratifs à thème historique sont courants au 19e siècle. En vertu des règles académiques, les personnes idéalisés doivent former un groupe fermé et la statue doit être exposée sur un socle haut, bien au-dessus du public. Rodin s’y prend autrement. Afin d’illustrer l’idée de solidarité par le sacrifice collectif, il traite les six bourgeois en individus séparés. Ce ne sont pas des héros surnaturels, mais six hommes qui chacun à sa manière mènent un combat intérieur. La pose tourmentée de Pierre de Wissant accentue la dimension dramatique de la scène. Ses bras lourds et ses mains trop grandes soulignent son geste de désespoir. La surface fortement bosselée se prête à de dynamiques jeux de lumière. Rodin veut surtout faire de son groupe statuaire un tableau vivant en le plaçant à hauteur du public de manière à ce que chaque citoyen puisse s’identifier avec les bourgeois de Calais. Son approche nouvelle lui vaut bien des critiques. Il faudra attendre jusqu’en 1895 pour que le monument soit érigé à Calais sur un socle haut et entouré d’une grille en fer. Et ce n’est qu’en 1924, après la mort de Rodin, que les bourgeois en bronze prennent leur place définitive au centre de Calais, sur un socle bas, mais toujours entouré d’une grille, qui ne sera enlevée qu’après la Seconde Guerre mondiale. Plusieurs exemplaires du groupe statuaire comme des personnages individuels comme ce Pierre de Wissant, leurs têtes et parties du corps sont fondus. Rodin les vend en tant qu’œuvres individuelles. Selon la loi, douze bronzes au maximum peuvent être considérés comme des œuvres originales. Ces exemplaires se trouvent dans des collections du monde entier. Il y a en Belgique un groupe des Bourgeois de Calais au parc de Mariemont (n° d’inv. III.A.37), le MRBAB possède un buste (n° d’inv. 4471) et une statue grandeur nature (n° d’inv. 4905) du personnage de Jean d’Aire, et le MSK de Gand possède un plâtre et un bronze de la tête de Pierre de Wissant (n° d’inv. 1909-PPP-1 et 1909-PPP-2). Le musée d’Anvers manifeste de l’intérêt pour un bronze de Pierre de Wissant lorsque l’ensemble en plâtre est exposé au Salon de Bruxelles de 1903. L’artiste et le musée signent un accord en 1907 et Rodin livre début 1908 un exemplaire en plâtre à la Fonderie Nationale des Bronzes à Bruxelles. Ce bronze est exposé pour la première fois en 1908 à la Triennale d’Anvers, puis prend sa place définitive dans la collection du musée. Despair in Calais In 1884, the mayor of the northern French port of Calais commissioned the illustrious Auguste Rodin to design a monument that would become one of his best-known works. The city wanted to commemorate an episode from the Middle Ages, during the Hundred Years’ War against the English. King Edward III promised to spare Calais, provided that six citizens voluntarily handed over the keys to the town before being taken to the scaffold. According to a mediaeval chronicler, they did so naked and with a noose around their necks. This figure of Pierre de Wissant, dressed in a tattered shirt, is one of the six Burghers of Calais. After numerous preparatory studies in plaster and bronze, Rodin’s ensemble was finally completed in early 1886. The six townspeople, including this tormented and desperate de Wissant, are utterly lifelike individuals. The powerful moulding of the surface means that even the light effects are ‘nervous’. Rodin wanted his group to be installed at eye level rather than on a pedestal, as was customary in the nineteenth century, arguing that this would enable people to identify more closely with their historic local heroes. His proposal was fiercely criticised and caused the installation of the monument to be delayed. In the end, it took until 1895 for this to occur – on a tall plinth and surrounded by an ironwork fence. It was not until 1924 that the bronze citizens were given a place on a low plinth in the city centre, by which time Rodin had already died. The plaster ensemble was shown in Brussels in 1903 and the Antwerp museum expressed an interest in a bronze version of Pierre de Wissant. It was cast in 1908 by the Fonderie Nationale des Bronzes in Brussels. 202 × 113,5 × 105 cm, 180kg Hoogte Centimeters 202 Volledig 202 × 113,5 × 105 cm, 180kg Breedte Centimeters 113.5 Volledig 202 × 113,5 × 105 cm, 180kg Diepte Centimeters 105 Volledig 202 × 113,5 × 105 cm, 180kg Gewicht Kilograms 180 Volledig 202 × 113,5 × 105 cm, 180kg Diameter Centimeters 0 Volledig 90 × 86 cm Hoogte Centimeters 0 grondvlak 90 × 86 cm Breedte Centimeters 90 grondvlak 90 × 86 cm Diepte Centimeters 86 grondvlak production 2419 https://viaf.org/viaf/36923874 https://rkd.nl/explore/artists/67514 https://www.wikidata.org/wiki/Q30755 Auguste Rodin Auguste Rodin Auguste Rodin Rodin, Auguste 1840-11-12 1917-11-17 beeldhouwer sculptor sculpteur (1884-1886) 1884 1886 19de eeuw 19. Jahrhundert 19ème siècle 19th century 19世纪 siglo XIX XIX secolo XIX век 229095 brons brons bronce bronze bronze Bronze bronzo бронза 青铜 234196 Portretten portretten http://iconclass.org/31A231 staande figuur standing figure http://iconclass.org/31D14 volwassen man adult man http://iconclass.org/41D2339 blootsvoets barefoot http://iconclass.org/41D27 draperie, gedrapeerd kledingstuk, 'Gewandgebung' drapery, draped garment, 'Gewandgebung' http://iconclass.org/47D8 gereedschap, hulpmiddelen, werktuigen ~ ambachten en nijverheid tools, aids, implements ~ crafts and industries http://iconclass.org/47D8(ROPE) gereedschap, hulpmiddelen, werktuigen ~ ambachten en nijverheden: touw tools, aids, implements ~ crafts and industries: rope http://iconclass.org/47H6 textielweefsel, stof textile fabric, cloth http://iconclass.org/47H6(JUTE) textielweefsel, stof (JUTE) textile fabric, cloth (JUTE) http://iconclass.org/61B2(PIERRE DE WISSANT) historische persoon (PIERRE DE WISSANT) historical person (PIERRE DE WISSANT) http://iconclass.org/61B2(PIERRE DE WISSANT)11 historische persoon (PIERRE DE WISSANT) - historische persoon (PIERRE DE WISSANT) alleen afgebeeld historical person (PIERRE DE WISSANT) - historical person (PIERRE DE WISSANT) portrayed alone http://iconclass.org/61B2(PIERRE DE WISSANT)11(+55) historische persoon (PIERRE DE WISSANT) - historische persoon (PIERRE DE WISSANT) alleen afgebeeld (+ portret ten voeten uit) historical person (PIERRE DE WISSANT) - historical person (PIERRE DE WISSANT) portrayed alone (+ full length portrait) http://iconclass.org/61D(FRANCE) geografische namen van landen, regio's, bergen, rivieren, enz. (namen van steden en dorpen uitgezonderd) (FRANKRIJK) geographical names of countries, regions, mountains, rivers, etc. (names of cities and villages excepted) (FRANCE) https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.5144 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/il1yjp 571 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/31532/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@31532.tif thumbnail cb46b4365da9cb2a9a38611579b39e7f http://kmska.be/collection/work/representation/il1yjp http://kmska.be/collection/work/representation/il1yjp