2026-05-10T13:34:42Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:igmdsx 2026-05-05T22:32:59Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:pyke_koch creator:pyke_koch creator:koch_pyke period:20ste_eeuw period:20_jahrhundert period:20me_sicle period:20th_century period:20 period:siglo_xx period:xx_secolo period:xx_ subject:fantastische_kunst subject:fantastische_kunst subject:avond subject:evening subject:volle_maan subject:full_moon subject:maanlicht subject:moonlight subject:bomen subject:trees subject:landschappen subject:landscapes subject:hoge_heuvel subject:high_hill subject:liggende_figuur subject:lying_figure subject:slapen_bewusteloosheid subject:sleeping_unconsciousness subject:op_de_grond_slapen subject:sleeping_on_the_ground subject:deken subject:blanket subject:blootsvoets subject:barefoot subject:draperie_gedrapeerd_kledingstuk_gewandgebung subject:drapery_draped_garment_gewandgebung subject:parachutespringen_als_sport subject:sky_diving_parachuting_as_a_sport subject:grenspaal_grenssteen subject:boundary_post_boundary_stone subject:wapens subject:weapons subject:moderne_vormen_van_militaire_voertuigen_tank subject:modern_forms_of_military_vehicles_tank material:doekdrager technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/igmdsx oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:igmdsx http://kmska.be/collection/work/id/igmdsx http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture Het uur U III L'heure H III H-Hour III Die Stunde U III La hora U III L'ora H III 重要时刻三号 Час истины III 4807 35565 25059 31878 64386 62930 66510 64924 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 3106 Te zien op zaal Currently on display ‘Bij ons thuis ging het vooral over de Koude Oorlog. Mijn vader was een cold-warrior, sterk tegen Rusland,’ aldus Peter Koch, zoon van de kunstenaar, bij de opening van de expo De wereld van Pyke Koch in 2017 in het Centraal Museum van Utrecht. Het ‘Uur U’ is het militaire uur van de waarheid, de aanval. Bij valavond of ochtendgloren, in het schijnsel van de maan, toont dit schilderij een aanval van de Russen. Soldaten, tanks en ander wapentuig worden per parachute gedropt boven een heuvelachtig landschap. De sfeer is kil en onheilspellend, de verrassing lijkt compleet. Dit is een doembeeld: voor alles wat met de voorgrond, een eerder elitair golfterrein, te maken heeft, lijkt het laatste uur geslagen. Kochs geliefkoosde aristocratische wereld lijkt aan hole 18 aan het einde van de rit. Je vraagt je af of de twee in draperieën gewikkelde figuren – ze doen denken aan de bewust verkort weergegeven Christus in Gethsemane (1458-1460) van Andrea Mantegna of Giovanni Bellini – nietsvermoedend liggen te slapen of reeds vanop afstand zijn omgelegd. Die bizarre dubbelzinnigheid en ogenschijnlijke onsamenhangendheid – uiteindelijk lijken de lieflijk neerdwarrelende parachutes minder dreigend dan de duistere sfeer op het golfterrein – is een hoofdkenmerk van Kochs neorealistische stijl, het zogenaamde ‘magische realisme’, dat zich volgens deze kunstenaar bedient van ‘voorstellingen die wel mogelijk, maar niet waarschijnlijk zijn; het surrealisme daarentegen van onmogelijke, onbestaande of onbestaanbare situaties’. Toch is er een duidelijke verwantschap. Zo doen de markers van het golfterrein – duidelijke vlaggetjes, gestreepte stokken, een golfballenpoetser – vaagweg denken aan de veel minder herkenbare biomorfe vormen in de dreamscapes van de surrealist Yves Tanguy. Kochs koele kleuren en de gelikte, vervreemdende stijl doen ook denken aan het werk van Paul Delvaux die evenzeer, misschien zelfs eerder, als magisch realist dan als surrealist kan worden gecategoriseerd. Dit ‘onwerkelijke’ schilderij is een late, maar duidelijke verwijzing naar de controversiële politieke overtuigingen van Koch. Hij was ‘tegen Rusland’ en in de jaren 1930 ook een bewonderaar van Mussolini’s fascisme. Als lid van de Nederlandse Nationaal Socialistische Beweging collaboreerde hij tijdens de Tweede Wereldoorlog een tijdlang met de Duitse nazi’s. Daarin verschilde hij sterk van andere Nederlandse kunstenaars die onder de noemer van het magisch realisme worden gevat, zoals Carel Willink, Raoul Hynckes en ook Charley Toorop, Dick Ket, Wim Schuhmacher en Edgar Fernhout. De term ‘magisch realisme’ werd in 1925 gemunt door de Duitse kunsttheoreticus Franz Roh en werd aanvankelijk door elkaar gebruikt met de Duitse Neue Sachlichkeit, het begrip waarmee het werk van bijvoorbeeld George Grosz of Otto Dix werd omschreven. Het Uur U III is zoals de Romeinse cijfers aangeven een derde versie van het mysterieuze tafereel. Het werd door de kunstenaar speciaal gemaakt voor de KMSKA-tentoonstelling Magisch Realisme in Nederland (1971) en was qua formaat bedoeld als pendant van het werk Rustige Slaapwandelaarster II (1964). De eerste, veel kleinere versie van Het Uur U uit 1958 wordt bewaard in het Centraal Museum van Utrecht. Al in 1936 schreef Martinus Nijhoff, dichter en vriend van Koch, het gedicht Het Uur U. Sommige van Nijhoffs poëtische bewoordingen, zoals ‘het onheilspellende maar onhoorbare gerucht van het hoog in de lucht verschoten vliegerbericht’, krijgen in dit schilderij een vrije, plastische herinterpretatie. “On parlait toujours de la Guerre Froide chez nous. Mon père était tout à fait contre les Russes,” déclare Peter Koch, fils de l’artiste, à l’inauguration de l’exposition De wereld van Pyke Koch en 2017 au Centraal Museum d’Utrecht. ‘Uur U’ désigne l’heure militaire de la vérité, de l’attaque. Ce tableau montre une attaque soudaine des Russes dans une lumière lunaire, au crépuscule ou à l’aube. Soldats, tanks et autres armes sont largués par parachute au-dessus d’un paysage vallonné. L’atmosphère est froide, sinistre, la surprise semble complète. C’est un scénario catastrophe : le glas a sonné pour tout ce qui se déroule au premier plan, apparemment sur un terrain de golf. Le milieu aristocratique cher à Koch semble s’être écroulé au hole 18 du green. On se demande si les deux figures enveloppées dans des draperies – elles font penser à la représentation sciemment raccourcie du Christ à Gethsémani (1458-1460) d’Andrea Mantegna ou Giovanni Bellini – dorment du sommeil du juste ou font partie des premières victimes. Cette ambiguïté et l’apparent manque de cohérence de la scène – les jolis petits parachutes semblent moins menaçants que l’atmosphère lourde qui règne sur le terrain de golf – sont caractéristiques du style néo-réaliste de Koch, ce qu’on a appelé le ‘réalisme magique’, qui a recours selon l’artiste lui-même “à des représentations qui sont possibles mais peu probables ; le surréalisme en revanche traite de situations inexistantes et totalement impossibles”. Il y a pourtant un lien clair entre les deux styles. Les marqueurs d’un terrain de golf – petits drapeaux, bâtons rayés, nettoyeur de balles – font vaguement penser aux formes biomorphes bien moins identifiables des paysages oniriques du surréaliste Yves Tanguy. Les couleurs froides de Koch, son style étrangement léché rappellent aussi Paul Delvaux , dont l’œuvre relève autant ,pour ne pas dire davantage, du réalisme magique que du surréalisme. Ce tableau ‘irréel’ fait clairement allusion aux convictions politiques controversées de Koch. Il était contre la Russie et avait admiré le fascisme de Mussolini dans les années 1930. Membre du Mouvement National Socialiste des Pays-Bas, il collabora avec les nazis pendant la Seconde Guerre mondiale. Il se démarquait en cela clairement d’artistes néerlandais, apolitiques ou de gauche, considérés comme des figures du réalisme magique : Darel Willink, Raoul Hynckes, Charley Toorop, Dick Ket, Wim Schuhmacher, Edgar Fernhout. Le terme de ‘réalisme magique’ a été trouvé en 1925 par le théoricien de l’art allemand Franz Roh et a été initialement confondu avec la Nouvelle Objectivité allemande, qui couvre notamment les œuvres de George Grosz et Otto Dix. Comme l’indiquent les chiffres romains, Het Uur U III est une troisième version de la mystérieuse scène. L’artiste l’a peinte spécialement pour l’exposition Magisch Realisme in Nederland au KMSKKA (1971). Elle devait par son format servir de pendant à la toile Rustige Slaapwandelaarster II (1964). La première version de Het Uur U de 1958, beaucoup plus petite, est conservée au Centraal Museum d’Utrecht. Le poète et ami de Koch Martinus Nijhoff avait écrit le poème éponyme en 1936. Certaines des expressions poétiques de Nijhoff comme ‘la rumeur sinistre mais inaudible de tirs d’avions’ sont interprétées de manière libre sur cette toile. ‘At home the talk was mainly about the Cold War. My father was a cold-warrior, very anti-Russian’, according to Peter Koch, the artist’s son, at the opening of the exhibition The worlds of Pyke Koch in 2017 in the Central Museum in Utrecht. The H-Hour is the military hour of truth, the moment of the attack. At dusk or dawn, by the light of the moon, this painting shows a Russian attack. Soldiers, tanks and other weaponry are dropped by parachute above a hilly landscape. The mood is bleak and ominous, the surprise seems to be complete. This is a picture of doom: the last hour seems to have sounded for everything in the foreground, mainly an elite golf course. Koch’s cherished aristocratic world appears to be at the end of the road, at the 18th hole at the end of the journey. You wonder whether the two figures shrouded in drapery – they recall the deliberately foreshortened Christ in The agony in the garden of Gethsemane of 1458-1460 by Andrea Mantegna or Giovanni Bellini – are lying asleep, unsuspecting, or have already been killed from a distance. The bizarre ambiguity and apparent disconnectedness – in the end the delicately descending parachutes seem less menacing than the sombre mood on the golf course – is a prime feature of Koch’s Neo-Realist style known as ‘magic realism’, which according to this artist employs ‘scenes that are possible but unlikely; Surrealism, on the other hand, of impossible, non-existent or impermissible situations’. Yet there is a clear affinity. For example, the markers on the golf course – unmistakable flags, striped posts and a golf ball polisher – do vaguely recall the far less recognisable biomorphic forms in the dreamscapes of the Surrealist Yves Tanguy. Koch’s cool colours and the slick, alienating style are also reminiscent of the work of Paul Delvaux, which can just as well be categorised as Magic Realism than as Surrealism, or perhaps even more so. This ‘unreal’ painting is a late but obvious reference to Koch’s controversial political convictions. . He was anti-Russian, and in the 1930s an admirer of Mussolini’s fascism. As a member of the Dutch National Socialist Movement he collaborated for a while with the German Nazis. In that respect he differed markedly from other Dutch artists grouped together under the umbrella of Magic Realism like Carel Willink, Raoul Hynckes, as well as Charley Toorop, Dick Ket, Wim Schuhmacher and Edgar Fernhout. The term ‘Magic Realism’ was coined in 1925 by the German art theorist Franz Roh, and was initially confused with the German Neue Sachlichkeit, the concept used to describe the work of artists like George Grosz or Otto Dix. As the Roman numerals indicate, H-Hour III is the third version of this mysterious scene. The artist made it specially for the KMSKA exhibition Magic realism in the Netherlands (1971), and its size was intended to make it a pair with Female sleepwalker resting II (1964). The first, far smaller, 1958 version of H-Hour is in the Centraal Museum, Utrecht. Martinus Nijhoff, the poet and friend of Koch, had written the poem Het uur U (H-hour) back in 1936. Some of Nijhoff’s poetic expressions, such as ‘the ominous but inaudible sound of the faded flier message high up in the sky’ are given a free, expressive reinterpretation in this painting. 65 × 112,5 cm Hoogte Centimeters 65 Dagmaat 65 × 112,5 cm Breedte Centimeters 112.5 Dagmaat 67 × 114 × 4 cm, 4,5kg Hoogte Centimeters 67 Inclusief lijst 67 × 114 × 4 cm, 4,5kg Breedte Centimeters 114 Inclusief lijst 67 × 114 × 4 cm, 4,5kg Diepte Centimeters 4 Inclusief lijst 67 × 114 × 4 cm, 4,5kg Gewicht Kilograms 4.5 Inclusief lijst 67 × 114 × 4 cm, 4,5kg Diameter Centimeters 0 Inclusief lijst production 1621 https://viaf.org/viaf/67272303 https://rkd.nl/explore/artists/45220 https://www.wikidata.org/wiki/Q358303 Pyke Koch Pyke Koch Pyke Koch Koch, Pyke 1901-07-15 1991-10-27 schilder painter peintre (1971) 1971 1971 20ste eeuw 20. Jahrhundert 20ème siècle 20th century 20世纪 siglo XX XX secolo XX век 228988 doek[drager] 229291 geschilderd olieverf op doek huile sur toile oil on canvas Öl auf Leinwand óleo sobre lienzo olio su tela холст, масло 布面油画 234190 Fantastische kunst fantastische kunst http://iconclass.org/23R13 avond evening http://iconclass.org/24B2 volle maan full moon http://iconclass.org/24B6 maanlicht moonlight http://iconclass.org/25G3 bomen trees http://iconclass.org/25H landschappen landscapes http://iconclass.org/25H113 (hoge) heuvel (high) hill http://iconclass.org/31A236 liggende figuur lying figure http://iconclass.org/31B1 slapen; bewusteloosheid sleeping; unconsciousness http://iconclass.org/31B13 op de grond slapen sleeping on the ground http://iconclass.org/41A7634 deken blanket http://iconclass.org/41D2339 blootsvoets barefoot http://iconclass.org/41D27 draperie, gedrapeerd kledingstuk, 'Gewandgebung' drapery, draped garment, 'Gewandgebung' http://iconclass.org/43C234 parachutespringen als sport sky diving, parachuting as a sport http://iconclass.org/44D311 grenspaal, grenssteen boundary-post, boundary-stone http://iconclass.org/45C1 wapens weapons http://iconclass.org/45E32(TANK) moderne vormen van militaire voertuigen (TANK) modern forms of military vehicles (TANK) https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.3881 © SABAM Belgium http://kmska.be/collection/work/data/igmdsx 4491 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/5429/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@5429.tif thumbnail 7f12691cc68cb09cca7dee8eeb9b3dbc http://kmska.be/collection/work/representation/igmdsx http://kmska.be/collection/work/representation/igmdsx