2026-04-28T17:25:27Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:i0lpld 2025-03-02T22:53:20Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:peter_paul_rubens creator:peter_paul_rubens creator:rubens_peter_paul period:17de_eeuw period:17_jahrhundert period:17me_sicle period:17th_century period:17 period:siglo_xvii period:xvii_secolo period:xvii_ subject:religieuze_voorstellingen subject:religieuze_voorstellingen subject:stralen_als_nimbus subject:rays_as_nimbus material:hout technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/i0lpld oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:i0lpld http://kmska.be/collection/work/id/i0lpld http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture Aanbidding door de koningen L' Adoration des Mages The Adoration of the Magi Die Anbetung der Könige La adoración de los Magos Adorazione dei magi 国王的崇拜 Поклонение королей 374 19691 19692 19127 35849 35877 62589 62549 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 298 Te zien op zaal Currently on display Rechts in de open stal presenteren Jozef en Maria het Christuskind aan de drie ‘koningen’. In het evangelie wordt dit bezoek kort vermeld (Mattheus 2:1-12). Alleen de giften worden genoemd. De namen en de beschrijving van de koningen stammen uit latere tradities. De man in het witte gewaad en met wierook is Caspar. Achter hem staat Balthasar, met mirre in de rechterhand. Links voorin is Melchior, de oudste van de drie, in het rood gehuld. Hij kijkt naar de toeschouwer en heeft goud bij zich. Verder zien we hun dienstbodes, soldaten en twee mannen op een dromedaris achterin. Rubens’ voorstelling wijkt hier op enkele punten af van traditionele Aanbiddingen. Zo bevindt Caspar zich het dichtst bij Christus, niet Melchior met het goud. Bovendien draagt Caspar een koorhemd met een stola, liturgische kledij. Door deze nieuwigheid verbond Rubens dit verhaal met de Eucharistie. Het schilderij hing oorspronkelijk in de kerk van de Antwerpse Sint-Michielsabdij. Die werd in 1124 gesticht door norbertijnen en groeide uit tot een van de machtigste religieuze instellingen van de Lage Landen, ook doordat hoogwaardigheidsbekleders die Antwerpen bezochten er in het Prinsenhof overnachtten. Vanaf de zestiende eeuw troffen diverse rampen de abdij. In 1501 sloeg een bliksem in en in 1524 woedde er een brand in de vieringtoren. Tijdens de Beeldenstorm (1566) en de Spaanse Furie (1576) werden delen van het gebouw door relschoppers verwoest. In 1620 was er ten slotte een grote kerkbrand. In de nasleep daarvan bestelde abt Matthijs Van Eersel in 1624 bij Rubens een altaarstuk voor 1500 gulden, precies 500 jaar na de stichting van de abdij. De verjaardag was waarschijnlijk mede een aanleiding voor de bestelling. Het schilderij prijkte op het hoogaltaar in een monumentale altaaromlijsting, een constructie in rood en zwart marmer en bekroond met drie albasten sculpturen van de heiligen Michiel, Maria, en Norbertus. Aan weerskanten van het schilderij stonden zuilen met een Korinthisch kapiteel, een type dat terugkomt op de achtergrond van het schilderij. Vele altaaromlijstingen zijn verloren, maar die uit de Sint Michielskerk bevindt zich nu in de Sint-Trudokerk in het Nederlandse Zundert. Er zijn ontwerpschetsen van Rubens van bewaard en de uitvoering wordt toegeschreven aan Hans Van Mildert. De Aanbidding door de Koningen is ontzettend vlot geschilderd. De os rechtsonder bijvoorbeeld bestaat uit slechts enkele toetsen die deskundig op de zichtbare bruine ondergrond zijn aangebracht. Volgens de overlevering penseelde Rubens de voorstelling helemaal zelf, in twee weken. Dat laatste valt niet te controleren. Toen het schilderij in 2007 in detail bestudeerd werd, oordeelden experts dat het verhaal over de eigenhandigheid klopt. Niets wijst erop dat Rubens voor dit grote paneel een beroep deed op assistenten. Waarom, is onduidelijk. Het Rubensatelier was in 1624 enorm druk bevraagd: opdrachten voor kerken en paleizen in heel Europa stroomden binnen. Mogelijk had het te maken met de prestigieuze locatie, die bovendien voor Rubens een persoonlijke waarde had. Zijn moeder was in de kerk begraven en hij trouwde er in 1609 met zijn eerste vrouw, Isabella Brant. Rubens gebruikte eigentijdse oosterse kledij in een voorstelling van een tafereel uit de oudheid. We kijken dus eerder naar het product van zijn verbeelding dan naar historische realiteit. Zo baseerde hij het kostuum van Balthasar op zijn portret van Nicolas de Respaigne (Gemäldegalerie Alte Meister, Kassel, inv.nr. GK 92), een koopman die in 1615 in Aleppo verbleef en rond 1619 naar Antwerpen terugkeerde. Uit documenten blijkt dat De Respaigne ‘Turkse’ kledij naliet aan zijn zoon. Rubens’ iconische Aanbidding door de Koningen is een topstuk in de Vlaamse kunst. In de zeventiende eeuw werden er verschillende kopieën geschilderd op klein formaat en werd de compositie in prent omgezet. Melchiors expressieve gezicht heeft altijd de aandacht getrokken. In 1977 speelde de koning een hoofdrol in het Suske en Wiske-album De raap van Rubens, waarin de helden afreizen naar de zeventiende eeuw. Joseph et Marie présentent l’Enfant Jésus aux trois Rois Mages dans l’étable ouverte. Cette visite est mentionnée dans l’Évangile selon saint Matthieu (2:1-12). Seuls leurs dons sont cités. Les noms et descriptions des rois relèvent de traditions ultérieures. L’homme en robe blanche portant l’encens est Gaspard. Derrière lui se tient Balthasar avec la myrrhe dans la main droite. Devant à gauche, Melchior, le plus âgé, a de l’or dans la main. Il regarde le spectateur. On voit encore sur cette toile leurs serviteurs, des soldats et deux hommes sur un dromadaire à l’arrière-plan. La représentation de Rubens diffère à divers niveaux des Adorations des Rois Mages classiques. Gaspard est le plus proche du Christ, et non Melchior avec l’or. Gaspard porte en outre une aube et un étole, c’est-à-dire des habits liturgiques. Par cette nouveauté, Rubens relie l’épisode avec l’Eucharistie. Le tableau se trouvait initialement à l’église de l’abbaye Saint-Michel d’Anvers. L’abbaye avait été fondée en 1124 par les Norbertins et était devenue un des institutions religieuses les plus puissantes des Pays-Bas, au point même que les hauts dignitaires de passage à Anvers logeaient à la Cour des Princes. L’abbaye subit plusieurs catastrophes à partir du seizième siècle. Elle fut frappée par la foudre en 1501 et un incendie détruisit la salle capitulaire en 1524. Des parties de l’édifice furent détruites par des émeutiers pendant l’Iconoclastie (1566) et la Furie Espagnole (1576). Il y eut enfin un grand incendie dans l’église en 1620. Suite à tous ces évènements, l’abbé Matthijs Van Eersel commanda à Rubens un retable pour la somme de 1.500 florins en 1624, précisément 500 ans après la fondation de l’abbaye. Cette date anniversaire n’est sans doute pas étrangère à la commande. Le tableau surplombait le maître-autel dans un cadre monumental, une construction en marbre rouge et noir couronné de trois sculptures en albâtre des saints Michel, Marie et Norbert. Le tableau était flanqué de colonnes à chapiteau corinthien, un style qu’on retrouve à l’arrière-plan du tableau. Quantité de cadres d’autel ont disparu, mais celui de l’église Saint-Michel se trouve aujourd’hui à l’église Saint-Trudo de Zundert, aux Pays-Bas. Des croquis de Rubens sont conservés et la facture du cadre en marbre est attribuée au sculpteur Hans Van Mildert. L’Adoration des Rois Mages est peint d’un trait très léger. Le bœuf en bas à droite par exemple est esquissé de quelques traits magistraux sur un fond brun visible. Selon la tradition, Rubens aurait dessiné l’intégralité de la scène en deux semaines à peine, mais aucune document ne l’atteste. Suite à une étude détaillée du tableau effectuée en 2007, les experts ont toutefois conclu qu’il s’agissait d’une œuvre entièrement de la main de Rubens. Rien ne montre qu’il ait fait appel à des assistants pour cet immense panneau. On ignore pourquoi. L’atelier de Rubens avait fort à faire en 1624 car il recevait des commandes pour des églises et des palais dans toute l’Europe. Le lieu prestigieux de ce retable explique peut-être que Rubens l’ai exécuté de sa propre main. L’abbaye avait en outre une valeur particulière pour le peintre : sa mère était enterrée dans l’église abbatiale et il y avait épousé sa première femme, Isabella Brant, en 1609. Rubens utilise des tenues orientales de son époque dans ce tableau historique. Nous sommes donc plutôt devant un produit de son imagination que devant une réalité historique. Il se base ainsi pour le costume de Balthasar sur son portrait de Nicolas de Respaigne (Gemäldegalerie Alte Meister, Kassel, n° d’inv. GK 92), un marchand qui séjourne à Alep en 1615 et revient à Anvers vers 1619. Selon des archives, De Respaigne laisse ses ‘habits turcs’ à son fils. L’Adoration des Rois Mages de Rubens est une pièce majeure de l’art flamand. Elle fait l’objet de diverses copies en petit format au dix-septième siècle et sa composition est reprise sur des gravures. Le visage expressif de Melchior attire particulièrement l’attention. En 1977, le roi joue le rôle principal dans l’album de Bob et Bobette Le rapin de Rubens, dont les héros voyagent dans le temps et remontent au dix-sept siècle. On the right in the open manger Joseph and Mary are presenting the Christ Child to the three ‘kings’. This event is briefly mentioned in the Bible (Matthew 2:1-12), with just a summary of the gifts. The names and description of the kings are from later traditions. The man in the white garment who is holding an incense thurible is Caspar. The man towering up behind him is Balthazar, holding an urn of myrrh in his right hand. Standing in the left foreground and clad in red is Melchior, the oldest of the three. He is staring out at the viewer and holds a tazza of gold coins. Their entourage consists of servants, soldiers and two men on dromedaries in the background. Rubens’s treatment differs a little from traditional Adorations. For example, Caspar is the closest to Jesus, not Melchior with the gold. In addition, Caspar is wearing a surplice and stole, which is liturgical garb. Rubens thus linked the story to the Eucharist with this innovation. The painting originally hung in the church of St Michael’s Abbey in Antwerp. It had been founded by the Norbertines in 1124, and grew to become one of the most powerful religious institutions in the Low Countries, partly because dignitaries visiting Antwerp stayed the night in the Prinsenhof. Beginning in the 16th century various disasters struck the abbey. In 1501 it was hit by lightning, and in 1524 there was a fire in the crossing tower. Then during the Iconoclasm (1566) and the Spanish Fury (1576) parts of the building were destroyed by mobs. In 1620 there was a major fire in the church. It was after the fire, that Abbot Matthijs Van Eerssel ordered an altarpiece from Rubens in 1624 for 1,500 guilders, exactly 500 years after the foundation of the abbey. That anniversary was probably partly the reason for the commission. The painting adorned the high altar in a monumental altar frame, a structure in red and black marble crowned with three alabaster sculptures of Sts Michael, Mary and Norbert. The painting was flanked by columns with Corinthian capitals, an order that is repeated in the background of the altarpiece. Many altar frames have been lost, but the one in St Michael’s is now in the Church of St Trudo in Zundert in the Netherlands. Rubens sketched designs for it, and its execution is attributed to Hans Van Mildert. The Adoration of the Magi was painted very quickly indeed. The ox at bottom right, for example, consists of just a few strokes that were applied judiciously on top of the visible brown ground. Tradition has it that Rubens painted the entire altarpiece himself in just two weeks. It is impossible to check that. When the painting was studied in detail in 2007, experts judged that it was indeed painted entirely by Rubens. Nothing indicates that he had any help from assistants on the massive panel. It is not clear why. Rubens’s studio was working at full tilt in 1624 to handle the flood of commissions that were coming in from churches and palaces throughout Europe. Perhaps it had something to do with the prestigious location, which had a special meaning for Rubens. His mother was buried in the church, and it was where he married his first wife, Isabella Brant, in 1609. Rubens painted contemporary oriental clothing in a scene from biblical times. In other word we are looking more at a product of his imagination than at historical reality. He based Balthazar’s dress on his portrait of Nicolas de Respaigne (Kassel, Gemäldegalerie Alte Meister, inv. no. GK 92), a merchant who was in Aleppo in 1615 and returned to Antwerp around 1619. There is documentary evidence that De Respaigne left ‘Turkish’ clothing to his son in his will. Rubens’s iconic Adoration of the Magi is one of the finest pieces of Flemish art. Several reduced copies of it were painted in the 17th century, and it served as the model for prints. 447 × 336 cm Hoogte Centimeters 447 Dagmaat 447 × 336 cm Breedte Centimeters 336 Dagmaat 447 × 336 cm Gewicht Kilograms 0 Dagmaat 501 × 389 × 27 cm, 605kg Hoogte Centimeters 501 Inclusief lijst 501 × 389 × 27 cm, 605kg Breedte Centimeters 389 Inclusief lijst 501 × 389 × 27 cm, 605kg Diepte Centimeters 27 Inclusief lijst 501 × 389 × 27 cm, 605kg Gewicht Kilograms 605 Inclusief lijst 501 × 389 × 27 cm, 605kg Diameter Centimeters 0 Inclusief lijst production 2469 https://viaf.org/viaf/56647196 https://rkd.nl/explore/artists/68737 https://www.wikidata.org/wiki/Q5599 Peter Paul Rubens Peter Paul Rubens Peter Paul Rubens Rubens, Peter Paul 1577-06-28 1640-05-30 schilder painter peintre (1624-1625) 1624 1625 17de eeuw 17. Jahrhundert 17ème siècle 17th century 17世纪 siglo XVII XVII secolo XVII век 228901 hout 229291 geschilderd olieverf op paneel huile sur bois oil on panel Öl auf Holz óleo sobre tabla olio su pannello дерево, масло 木板油画 234202 Religieuze voorstellingen religieuze voorstellingen http://iconclass.org/22C3114 stralen als nimbus rays as nimbus https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.5226 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/i0lpld 360 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/32397/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@32397.tif thumbnail cf9d2e52585faecc502285d170fb41bb http://kmska.be/collection/work/representation/i0lpld http://kmska.be/collection/work/representation/i0lpld