2026-04-16T16:45:35Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:evqiga 2025-04-11T21:50:50Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:meester_van_de_aanbidding_te_antwerpen creator:meester_van_de_aanbidding_te_antwerpen creator:meester_van_de_aanbidding_te_antwerpen period:16de_eeuw period:16me_sicle period:16th_century subject:religieuze_voorstellingen subject:religieuze_voorstellingen subject:de_krijgsmartelaar_george_georgius_mogelijke_attributen_banier_rood_kruis_op_wit_veld_rood_kruis_draak_wit_paard_gebroken_lans_schild_met_kruis_zwaard subject:the_warrior_martyr_george_georgius_possible_attributes_banner_red_cross_on_white_field_red_cross_dragon_white_horse_broken_lance_shield_with_cross_sword subject:de_heilige_georgius_en_de_draak_gekleed_in_harnas_en_gezeten_op_een_wit_paard_zwaait_hij_met_zijn_zwaard_zijn_lans_ligt_al_gebroken_op_de_grond_de_prinses_vlakbij_kan_biddend_of_vluchtend_worden_afgebeeld subject:st_george_and_the_dragon_dressed_in_armour_and_mounted_on_a_white_horse_he_brandishes_his_sword_his_lance_lies_already_broken_on_the_ground_the_princess_nearby_may_be_shown_praying_or_fleeing subject:martelaars_vaak_met_palmtakken subject:martyrs_often_with_palm_branches subject:n_persoon_biddend subject:one_person_praying subject:vogels subject:birds subject:watervogels_zwaan subject:water_birds_swan subject:draak subject:dragon subject:bomen subject:trees subject:bergen subject:mountains subject:rotsen subject:rocks subject:hoge_heuvel subject:high_hill subject:dal_vallei subject:dale_valley subject:uitzicht_op_stad_stadspanorama_silhouet_van_stad subject:prospect_of_city_town_panorama_silhouette_of_city subject:meer subject:lake subject:staande_figuur_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:standing_figure_aa_female_human_figure subject:zittende_figuur subject:sitting_figure subject:handen_tegen_elkaar subject:hands_against_each_other subject:adolescent_jonge_vrouw_meisje subject:adolescent_young_woman_maiden subject:volwassen_man subject:adult_man subject:jurk_japon subject:dress_gown subject:kleding_voor_het_bovenlichaam_blouse subject:clothing_for_the_upper_part_of_the_body_blouse subject:kleding_voor_het_bovenlichaam_sjaal subject:clothing_for_the_upper_part_of_the_body_shawl subject:accessoires_kleding subject:accessories_clothing subject:andere_kledingaccessoires_sjerp subject:other_clothing_accessories_sash subject:prinses subject:princess subject:kroon_symbool_van_soevereiniteit_bb_vrouwelijke_heerser subject:crown_symbol_of_sovereignty_bb_female_ruler subject:wapens subject:weapons subject:hak_en_steekwapens_zwaard subject:hacking_and_thrusting_weapons_sword subject:hak_en_steekwapens_lans subject:helved_weapons_polearms_for_striking_hacking_thrusting_lance subject:militaire_kleding_en_andere_uitrusting_uniformen_muts_harnas_helm_enz subject:military_clothing_and_other_equipment_uniforms_cap_armour_helmet_etc subject:harnas subject:armour subject:helm subject:helmet subject:kuras subject:cuirass subject:berijden_van_een_paard_ezel_of_muilezel_ruiter subject:riding_a_horse_ass_or_mule_rider_horseman subject:paard subject:horse subject:lam subject:lamb material:hout technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/evqiga oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:evqiga http://kmska.be/collection/work/id/evqiga http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228684 drieluik[linkerluik,binnen] 12 schilderij painting peinture Heilige Georgius de Grote Saint Georges Saint George 295 29597 22499 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 209 Te zien op zaal Currently on display Het middenpaneel van deze kleine triptiek toont een Aanbidding door de koningen in een atmosferisch landschap. De bruine voorgrond, het groene middenplan en de blauwe kleur in de verte zorgen voor de illusie van diepte. Het uitbundige tafereel speelt zich af in de ruïne van het paleis van de Bijbelse koning David. Zo kon de schilder een rijkelijk decor uitbeelden met eigentijdse gotische spitsbogen en renaissance-elementen, waaronder kandelabermotieven en caissons. In de achtergrond ziet Betlehem eruit als een eigentijds Brabants stadje. Ruiters en soldaten – de escortes van de koningen – zijn er druk in de weer. Op de zijluiken figureren links de heilige Joris met de draak en rechts de heilige Margareta van Antiochië, met naast zich een knielende man in een zwarte, met bont gevoerde tabbaard. Het weidse landschap op de zijluiken zet de achtergrond van het middenpaneel voort. Zo lijkt de biddende figuur in het zwart aan te sluiten bij de aanbidding. Op de buitenluiken kijken we in grisaille naar de Annunciatie, met links Maria en rechts de aartsengel Gabriël. Ze staan als stenen sculpturen op een ronde sokkel voor een nis. Dit lijkt wel Jan van Eycks versie uit het Museo Thyssen-Bornemisza revisited (inv.nr. 137.b 1933.11.2). Maar déze beelden lijken tot leven te komen: gezicht, handen en haar zijn gekleurd, en de figuren nemen een levendige houding aan. De vorm van de triptiek is ooit gewijzigd. De oorspronkelijke lijst met verguldsel (recto) en een marmerimitatie (verso) zijn verwijderd. De panelen zijn bovenaan afgesneden, waardoor de putti in de nissen op de buitenluiken werden onthoofd. De panelen werden vermoedelijk omstreeks 1519 geschilderd, toen het Antwerpse maniërisme op zijn hoogtepunt was. Maniëristische kunstenaars werkten volgens de Italiaanse maniera: een minutieuze techniek werd daarin gecombineerd met geraffineerde siermotieven en excentrieke details. Het kleurenpalet is fel, met ook gezochte combinaties, de bewegingen zijn theatraal en de compositie is overvol. Je kunt de opgewonden bedrijvigheid zien als een afspiegeling van het drukke handelsleven in het toenmalige Antwerpen. Door zich in bepaalde genres te specialiseren konden kunstenaars snel en efficiënt hun productie opdrijven en een verkoopvoorraad aanleggen. Onderwerpen als de Aanbidding lagen goed in de markt. Via de haven vonden de kunstwerken kopers in het buitenland, mogelijk tot in Verona, waar het werk zich in de 17de eeuw bevond. Door het ‘huisformaat’ was het drieluikje geschikt voor privédevotie door rijke burgers. Na de aanschaf kon de koper zijn portret laten toevoegen op de zijluiken. Het thema was onder meer populair omdat het kansen bood om exotische – en dus dure en gegeerde – objecten voor te stellen. In dit schilderij zien we bijvoorbeeld somptueuze kostuums in verfijnde stoffen en een oosterse tulband. Hoeden met opvallende veren en edelsmeedwerk in zilver en goud werden in de Scheldestad ingevoerd uit het toen pas ontdekte Amerika. De compositie is gedetailleerd voorbereid. De ondertekening met haar fijne parallel- en kruisarceringen werd grotendeels nagevolgd, maar het hoofd van de biddende man was aanvankelijk kleiner. Hij had een ander kapsel en zag er jonger uit. Mantel en mouwen werden volumineuzer gemaakt. Was er misschien sprake van twee verschillende opdrachtgevers – aanvankelijk een vrouw en later een man? Door de dunne verflaag waarmee het kapsel van de man is geschilderd, is Margareta’s jurk zichtbaar. Is zij de naamheilige van de man? Of is ze, met haar boek in de hand, de verpersoonlijking van de biddende Kerk? De heilige Joris stelt dan de strijdende Kerk voort. Dit drieluik vertoont gelijkenissen met een grotere versie met een gelijkaardige Aanbidding op het middenpaneel, die ook wordt toegeschreven aan de Meester van de Aanbidding te Antwerpen. Die wordt bewaard in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (KMSKB, inv.nr. 336). In de productieateliers waar schilderijen als deze in serie werden geproduceerd, waren meerdere kunstenaars aan het werk. Hun namen kennen we meestal niet en de werkverdeling is niet altijd duidelijk. De kwaliteit van de schilderijen is dan ook vaak uiteenlopend. Volgens de Duitse kunsthistoricus Max Friedländer is de Antwerpse triptiek het werk van één hand, waarschijnlijk de meester van het atelier. De anonieme schilder kreeg zijn noodnaam naar dit drieluik: Meester van de Aanbidding te Antwerpen. Het werd de toetssteen waarrond Friedländer dertien werken met dezelfde stijlkenmerken groepeerde. Nieuw onderzoek wijst in de richting van de Antwerpse meester Adriaen van Overbeke. Omdat dit drieluik duidelijk geraffineerder is dan het werk van de Antwerpse maniëristen, menen anderen dat de schilder actief was in Brugge of Gent. Flocking tot he new arrival The word ‘triptych’ usually makes us think of large paintings, but this is a small example. It undoubtedly hung in the private home of its wealthy, unidentified owner, who is shown here on the right kneeling in prayer and dressed in a fur-lined gown. He is accompanied by St Margaret. The landscape in the background continues across the other panels. On the left, we see St George slaying the dragon. The principal scene at the centre is one that was often depicted by painters in the early sixteenth century. Three ‘kings’ arrive with their retinues of horsemen and soldiers to visit the new-born Jesus and his parents, and to bring them gifts. There is a ruin overgrown with trees in the background and Bethlehem looks very much like a contemporary village in Brabant. If you find the scene rather overcrowded, eccentric and theatrical, you would be in good company: this is a ‘Mannerist’ work – a style of painting that was fashionable at the time, in prosperous Antwerp too. Mannerists painted a plethora of detail and liked to use bright colours. Painters’ studios specialised in particular themes, enabling them to work in series, quickly and efficiently, with the customer’s portrait only inserted at the end. The Adoration of the Magi was one such theme, and it caught on internationally. It gave painters the opportunity to show off their skills at depicting exotic fabrics and objects. We do not know who or which studio painted this triptych, but its maker was given the provisional name ‘Master of the Antwerp Adoration’ based on this particular work. 29 × 8,5 cm Hoogte Centimeters 29 Dagmaat 29 × 8,5 cm Breedte Centimeters 8.5 Dagmaat 31 × 10 × 1 cm Hoogte Centimeters 31 Volledig 31 × 10 × 1 cm Breedte Centimeters 10 Volledig 31 × 10 × 1 cm Diepte Centimeters 1 Volledig 31 × 10 × 1 cm Diameter Centimeters 0 Volledig 32,2 × 11,8 × 1,6 cm Hoogte Centimeters 32.2 Inclusief lijst 32,2 × 11,8 × 1,6 cm Breedte Centimeters 11.8 Inclusief lijst 32,2 × 11,8 × 1,6 cm Diepte Centimeters 1.6 Inclusief lijst 32,2 × 11,8 × 1,6 cm Diameter Centimeters 0 Inclusief lijst production 1940 https://rkd.nl/explore/artists/112112 Meester van de Aanbidding te Antwerpen meester van de Aanbidding te Antwerpen Meester van de Aanbidding te Antwerpen Meester van de Aanbidding te Antwerpen 1500 1520 schilder painter peintre (1519) 1519 1519 16de eeuw 16ème siècle 16th century 228901 hout 229291 geschilderd olieverf op paneel huile sur bois oil on panel 234202 Religieuze voorstellingen religieuze voorstellingen http://iconclass.org/11H(GEORGE) de krijgsmartelaar George (Georgius); mogelijke attributen: banier (rood kruis op wit veld), (rood) kruis, draak, (wit) paard, gebroken lans, schild (met kruis), zwaard the warrior martyr George (Georgius); possible attributes: banner (red cross on white field), (red) cross, dragon, (white) horse, broken lance, shield (with cross), sword http://iconclass.org/11H(GEORGE)41 de heilige Georgius en de draak: gekleed in harnas en gezeten op een (wit) paard zwaait hij met zijn zwaard (zijn lans ligt al gebroken op de grond); de prinses vlakbij kan biddend of vluchtend worden afgebeeld St. George and the dragon: dressed in armour and mounted on a (white) horse he brandishes his sword (his lance lies already broken on the ground); the princess nearby may be shown praying or fleeing http://iconclass.org/11Q14 martelaar(s) (vaak met palmtakken) martyr(s) (often with palm-branches) http://iconclass.org/11Q21 één persoon biddend one person praying http://iconclass.org/25F3 vogels birds http://iconclass.org/25F36(SWAN) watervogels: zwaan water-birds: swan http://iconclass.org/25FF411 draak dragon http://iconclass.org/25G3 bomen trees http://iconclass.org/25H11 bergen mountains http://iconclass.org/25H112 rotsen rocks http://iconclass.org/25H113 (hoge) heuvel (high) hill http://iconclass.org/25H12 dal, vallei dale, valley http://iconclass.org/25I12 uitzicht op stad, stadspanorama, silhouet van stad prospect of city, town panorama, silhouette of city http://iconclass.org/25H214 meer lake http://iconclass.org/31AA231 staande figuur - AA - vrouwelijke menselijke figuur standing figure - AA - female human figure http://iconclass.org/31A235 zittende figuur sitting figure http://iconclass.org/31A2523 handen tegen elkaar hands against each other http://iconclass.org/31D13 adolescent, jonge vrouw, meisje adolescent, young woman, maiden http://iconclass.org/31D14 volwassen man adult man http://iconclass.org/41D211 jurk, japon dress, gown http://iconclass.org/41D223(BLOUSE) kleding voor het bovenlichaam: blouse clothing for the upper part of the body: blouse http://iconclass.org/41D223(SHAWL) kleding voor het bovenlichaam (SJAAL) clothing for the upper part of the body (SHAWL) http://iconclass.org/41D26 accessoires (~ kleding) accessories (~ clothing) http://iconclass.org/41D26(SASH) andere kledingaccessoires (SJERP) other clothing accessories (SASH) http://iconclass.org/44B15122 prinses princess http://iconclass.org/44BB191 kroon (symbool van soevereiniteit) - BB - vrouwelijke heerser crown (symbol of sovereignty) - BB - female ruler http://iconclass.org/45C1 wapens weapons http://iconclass.org/45C13(SWORD) hak- en steekwapens: zwaard hacking and thrusting weapons: sword http://iconclass.org/45C14(LANCE) hak- en steekwapens: lans helved weapons, polearms (for striking, hacking, thrusting): lance http://iconclass.org/45C2 militaire kleding en andere uitrusting (uniformen, muts, harnas, helm, enz.) military clothing and other equipment (uniforms, cap, armour, helmet, etc.) http://iconclass.org/45C22 harnas armour http://iconclass.org/45C221 helm helmet http://iconclass.org/45C223 kuras cuirass http://iconclass.org/46C131 berijden van een paard, ezel of muilezel; ruiter riding a horse, ass, or mule; rider, horseman http://iconclass.org/46C13141 paard horse http://iconclass.org/47I2133 lam lamb 208-210 oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:z5h6lf 0 http://purl.org/dc/terms/isPartOf deel van Is Part Of https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.4328 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/evqiga 276 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/220/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@220.tif thumbnail addb4d14178b8dcf347446ef1e797629 http://kmska.be/collection/work/representation/evqiga http://kmska.be/collection/work/representation/evqiga