2026-04-16T05:11:23Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:c73h2k 2025-04-11T21:55:48Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:peter_paul_rubens creator:peter_paul_rubens creator:rubens_peter_paul period:17de_eeuw period:17_jahrhundert period:17me_sicle period:17th_century period:17 period:siglo_xvii period:xvii_secolo period:xvii_ subject:portretten subject:portretten subject:zittende_figuur subject:sitting_figure subject:baard subject:beard subject:snor subject:moustache subject:volwassen_man subject:adult_man subject:tafel subject:table subject:boekenplanken subject:bookshelves subject:bedekking_voor_tafel_enz subject:cover_for_table_etc subject:armstoel_zitting subject:armchair_seat subject:jas subject:coat subject:halskleding_plooikraag_textiel_gebruikt_voor_kleding subject:neck_gear_clothing_pleated_collar_textile_fabrics_used_for_clothes subject:kleding_voor_het_bovenlichaam_hemd subject:clothing_for_the_upper_part_of_the_body_shirt subject:stadsbestuur subject:city_council subject:beeldhouwwerk_reproductie_van_een_beeldhouwwerk subject:piece_of_sculpture_reproduction_of_a_piece_of_sculpture subject:portret_van_een_schrijver subject:portrait_of_a_writer subject:handschrift_schrijven_als_activiteit subject:handwriting_writing_as_activity subject:schrijfgereedschap subject:writing_tools subject:ganzenveer subject:quill subject:boek subject:book subject:boek_mm_boek_open subject:book_mm_book_open subject:historische_persoon_marcus_aurelius subject:historical_person_marcus_aurelius subject:historische_persoon_marcus_aurelius_historische_persoon_marcus_aurelius_alleen_afgebeeld subject:historical_person_marcus_aurelius_historical_person_marcus_aurelius_portrayed_alone subject:historische_persoon_marcus_aurelius_historische_persoon_marcus_aurelius_alleen_afgebeeld_volledig_borstbeeld subject:historical_person_marcus_aurelius_historical_person_marcus_aurelius_portrayed_alone_full_bust_portrait subject:historische_persoon_marcus_aurelius_historische_persoon_marcus_aurelius_alleen_afgebeeld_driekwart_aanzicht_portret subject:historical_person_marcus_aurelius_historical_person_marcus_aurelius_portrayed_alone_three_quarter_view_portrait subject:namen_van_steden_en_dorpen_antwerpen subject:names_of_cities_and_villages_antwerp material:paneel technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/c73h2k oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:c73h2k http://kmska.be/collection/work/id/c73h2k http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture Jan Gaspard Gevartius Jan Gaspard Gevartius Jan Gaspard Gevartius Jan Gaspard Gevartius Jan Gaspard Gevartius Jan Gaspard Gevartius 扬·加斯帕德·吉瓦茨 Ян Гаспар Гевартиус 741 24212 24213 24214 62300 62002 62146 62438 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 706 Te zien op zaal Currently on display Jan Gaspard Gevartius (1593-1666) zit aan een schrijftafel met een ganzenveer in de hand en een open manuscript voor zich waarvan beide bladzijden nog onbeschreven zijn. Waarschijnlijk werkt hij aan zijn commentaar op het werk van Marcus Aurelius, de Romeinse keizer en filosoof wiens buste hem aankijkt. Op de achtergrond staan enkele dikke boeken die getuigen van Gevartius’ belezenheid. Hij draagt een zwart gewaad en een kraag. Gevartius studeerde rechten aan de universiteit van Leuven en was van 1621 tot aan zijn dood in 1666 stadssecretaris van Antwerpen. In die hoedanigheid stond hij in voor de organisatie van officiële plechtigheden. Hij was daarnaast een humanist en filoloog. Zijn editie van het werk van de Romeinse dichter Publius Papinius Statius bezorgde hem internationale faam. Gevartius was goed bevriend met Rubens. Tijdens de diplomatieke reizen van de schilder stond hij in voor de klassieke opleiding van diens oudste zoon Albert. Gevartius schreef ook het epitaaf voor Rubens’ graf in de Sint-Jacobskerk. In 1634 werkten Gevartius en Rubens samen aan een groots project: het decoratieve programma van de Pompa Introitus Fernandi, de Blijde Intrede van Frans Ferdinand in Antwerpen. Rubens legde zich toe op de beeldende elementen, Gevartius op de inscripties. Gevartius publiceerde later ook een pamflet over de intrede. Het portret past stilistisch in Rubens’ late periode (1630-1640). Het wordt rond 1630 gedateerd, omdat Gevartius toen aan zijn manuscript over Marcus Aurelius werkte. Op 29 december 1628 schreef Rubens hem een brief vanuit Madrid. Hieruit blijkt dat Gevartius hem had gevraagd om geschriften van Marcus Aurelius op te zoeken in private bibliotheken in Spanje. Rubens verbleef van 1628 tot 1630 als vredesonderhandelaar in Spanje en Engeland. Waarschijnlijk schilderde hij het portret van Gevartius net vóór of na de reis en diende het als pendant van een portret van Jan Gevartius, de vader van Jan Gaspard. Het heeft hetzelfde compositieschema, maar dan in spiegelbeeld. Mogelijk schikte Rubens zich dus naar een bestaand format. Dit kan verklaren waarom het schilderij van Gevartius afwijkt van de andere portretten die Rubens van bevriende humanisten maakte en die veelal uitdagender en directer waren. Het portret wordt gezien als een samenwerking van Rubens met een onbekende ateliermedewerker. Rubens werkte vooral aan het aangezicht en de handen van Gevartius, de belangrijkste onderdelen. Het kostuum en de achtergrond liet hij over aan assistenten, een gangbare praktijk in 17de-eeuwse portretschilderkunst. Op de achterkant van het paneel is het monogram ‘MV’ te zien, het merk van paneelmaker Michiel Vriendt, bij wie Rubens vaker panelen bestelde. Gevartius’ portret werd enkele keren (deels) gekopieerd. Vermeldenswaard is een wijdverspreide gravure van Paulus Pontius, waardoor een ruim publiek reeds vroeg vertrouwd werd met Gevartius’ gezicht. Jan Gaspard Gevartius (1593-1666) est assis à un écritoire, une plume d’oie à la main avec devant lui un manuscrit ouvert dont deux pages sont encore vierges. Il travaille probablement à son commentaire de l’ouvrage de Marc Aurélien, l’empereur et philosophe romain dont le buste le fixe. A l’arrière-plan, quelques gros livres attestent de l’érudition de Gevartius. Il porte un habit noir à col. Gevartius étudie le Droit à l’Université de Louvain et est Secrétaire communal d’Anvers de 1621 jusqu’à sa mort en 1666. Il assure notamment l’organisation des cérémonies officielles. C’est aussi un humaniste et un philologue. Son édition des œuvres du poète romain Publius Papinius Statius lui vaut une grande renommée en Europe. Gevartius est lié d’amitié avec Rubens et se charge de l’éducation classique d’Albert, le fils aîné du peintre, pendant les voyages diplomatiques du peintre. Gevartius écrit également l’épitaphe pour la tombe de Rubens à l’église Saint-Jacques. En 1634, Gevartius et Rubens travaillent ensemble à un grand projet : le programme ornemental de la Pompa Introitus Fernandi, la Joyeuse Entrée de François Ferdinand à Anvers. Rubens se charge des éléments décoratifs, Gevartius des inscriptions. Gevartius publie également un pamphlet à la suite de la visite princière. Le portrait s’inscrit dans la dernière période stylistique de Rubens (1630-1640). Il est daté vers 1630 parce que Gevartius travaille alors à son manuscrit sur Marc Aurélien. Le 29 décembre 1628, Rubens lui écrit une lettre de Madrid. Il semble que Gevartius lui ait demandé de rechercher des écrits de Marc Aurélien dans des bibliothèques privées espagnoles. Rubens séjourne en Espagne et en Angleterre de 1628 à 1630 comme négociateur de paix. Il peint probablement juste avant ou juste après ce voyage ce portrait de Gevartius qui doit servir de pendant à celui de Jan Gevartius, le père de Jan Gaspard. Il a en effet la même composition de base, mais en miroir. Rubens s’est sans doute adapté à un format existant, ce qui expliquerait pourquoi le portrait de Gevartius est différent de ceux d’autres humanistes amis de Rubens, souvent plus francs et directs. Le portrait est considéré comme une œuvre de collaboration avec un assistant inconnu de Rubens. Rubens a essentiellement travaillé sur le visage et les mains de Gevartius, les parties les plus importantes. Il laisse à ses assistants le costume et l’arrière-plan, une pratique courante dans la peinture portraitiste du 17e siècle. On peut lire sur l’arrière-plan le monogramme ‘MV’, la marque du facteur de panneaux Michiel Vriendt à qui Rubens fait fréquemment appel. Le portrait de Gevartius a été (partiellement) copié à plusieurs reprises. Citons notamment une gravure très répandue de Paulus Pontius qui rend très vite le visage de Gevartius connu du public. 118,5 × 97,7 cm Hoogte Centimeters 118.5 Dagmaat 118,5 × 97,7 cm Breedte Centimeters 97.7 Dagmaat 148 × 127 × 14 cm, 39,8kg Hoogte Centimeters 148 Inclusief lijst 148 × 127 × 14 cm, 39,8kg Breedte Centimeters 127 Inclusief lijst 148 × 127 × 14 cm, 39,8kg Diepte Centimeters 14 Inclusief lijst 148 × 127 × 14 cm, 39,8kg Gewicht Kilograms 39.8 Inclusief lijst production 2469 https://viaf.org/viaf/56647196 https://rkd.nl/explore/artists/68737 https://www.wikidata.org/wiki/Q5599 Peter Paul Rubens Peter Paul Rubens Peter Paul Rubens Rubens, Peter Paul 1577-06-28 1640-05-30 schilder painter peintre (1628-1631) 1628 1631 17de eeuw 17. Jahrhundert 17ème siècle 17th century 17世纪 siglo XVII XVII secolo XVII век 228858 paneel 229291 geschilderd olieverf op paneel huile sur bois oil on panel Öl auf Holz óleo sobre tabla olio su pannello дерево, масло 木板油画 234196 Portretten portretten http://iconclass.org/31A235 zittende figuur sitting figure http://iconclass.org/31A534 baard beard http://iconclass.org/31A5341 snor moustache http://iconclass.org/31D14 volwassen man adult man http://iconclass.org/41A711 tafel table http://iconclass.org/41A7122 boekenplanken bookshelves http://iconclass.org/41A713 bedekking voor tafel, enz. cover for table, etc. http://iconclass.org/41A7212 armstoel, zitting armchair, seat http://iconclass.org/41D2121 jas coat http://iconclass.org/41D222(PLEATED COLLAR)(+41) halskleding (PLOOIKRAAG) (+ textiel gebruikt voor kleding) neck-gear ~ clothing (PLEATED COLLAR) (+ textile fabrics used for clothes) http://iconclass.org/41D223(SHIRT) kleding voor het bovenlichaam (HEMD) clothing for the upper part of the body (SHIRT) http://iconclass.org/44B232 stadsbestuur city council http://iconclass.org/48C24 beeldhouwwerk, reproductie van een beeldhouwwerk piece of sculpture, reproduction of a piece of sculpture http://iconclass.org/48C93 portret van een schrijver portrait of a writer http://iconclass.org/49L11 handschrift, schrijven als activiteit handwriting, writing as activity http://iconclass.org/49L5 schrijfgereedschap writing tools http://iconclass.org/49L511 ganzenveer quill http://iconclass.org/49M32 boek book http://iconclass.org/49MM32 boek - MM - boek open book - MM - book open http://iconclass.org/61B2(MARCUS AURELIUS) historische persoon (MARCUS AURELIUS) historical person (MARCUS AURELIUS) http://iconclass.org/61B2(MARCUS AURELIUS)11 historische persoon (MARCUS AURELIUS) - historische persoon (MARCUS AURELIUS) alleen afgebeeld historical person (MARCUS AURELIUS) - historical person (MARCUS AURELIUS) portrayed alone http://iconclass.org/61B2(MARCUS AURELIUS)11(+52) historische persoon (MARCUS AURELIUS) - historische persoon (MARCUS AURELIUS) alleen afgebeeld (+ (volledig) borstbeeld) historical person (MARCUS AURELIUS) - historical person (MARCUS AURELIUS) portrayed alone (+ (full) bust portrait) http://iconclass.org/61B2(MARCUS AURELIUS)11(+522) historische persoon (MARCUS AURELIUS) - historische persoon (MARCUS AURELIUS) alleen afgebeeld (+ driekwart-aanzicht portret) historical person (MARCUS AURELIUS) - historical person (MARCUS AURELIUS) portrayed alone (+ three-quarter view portrait) http://iconclass.org/61E(ANTWERP) namen van steden en dorpen (ANTWERPEN) names of cities and villages (ANTWERP) https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.5243 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/c73h2k 777 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/34097/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@34097.tif thumbnail 430b6749aeccf8fbef12c606bc20d152 http://kmska.be/collection/work/representation/c73h2k http://kmska.be/collection/work/representation/c73h2k