2026-05-24T07:34:16Z https://datahub.vlaamsekunstcollectie.be

oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:8m2vtw 2026-05-05T22:29:16Z institution:koninklijk_museum_voor_schone_kunsten_antwerpen creator:tho_van_rysselberghe creator:theo_van_rysselberghe creator:van_rysselberghe_theo period:19de_eeuw period:19_jahrhundert period:19me_sicle period:19th_century period:19 period:siglo_xix period:xix_secolo period:xix_ subject:portretten subject:portretten subject:zittende_figuur_aa_vrouwelijke_menselijke_figuur subject:sitting_figure_aa_female_human_figure subject:adolescent_jonge_vrouw_meisje subject:adolescent_young_woman_maiden subject:gordijnen subject:curtains subject:stoel subject:chair subject:jurk_japon subject:dress_gown subject:schilderij_in_schilderij subject:picture_within_picture subject:muzikant subject:musician subject:muziekinstrumenten_groep_muziekinstrumenten subject:musical_instruments_group_of_musical_instruments subject:snaarinstrumenten_gestreken subject:string_instruments_bowed subject:altviool_violoncello_contrabas subject:viola_violoncello_double_bass subject:toetsinstrumenten subject:keyboard_instruments subject:orgel subject:organ subject:manuscript_van_muziekpartituur subject:manuscript_of_musical_score material:doekdrager technique:geschilderd

http://kmska.be/collection/work/data/8m2vtw oai:datahub.vlaamsekunstcollectie.be:kmska.be:8m2vtw http://kmska.be/collection/work/id/8m2vtw http://www.cidoc-crm.org/Entity/e22-man-made-object/version-6.1 Man-Made Object 228765 schilderij 12 schilderij painting peinture Maria Sèthe aan het harmonium Maria Sèthe à l'harmonium Maria Sèthe at the Harmonium Maria Sèthe am Harmonium Maria Sèthe en el armonio Maria Sèthe all’armonium 玛丽亚·塞特，即后来亨利·范德费尔德的夫人 Мария Сет за фисгармонией 41939 77605 77604 78741 78644 78683 62225 78608 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Royal Museum of Fine Arts Antwerp 2690 In depot / in bruikleen In depot / on loan De jonge Théo Van Rysselberghe profileerde zich als een ambitieuze portretschilder, aanvankelijk in de trant van James Mc Neil Whistler. Nadat hij in 1887 de kunst van Georges Seurat had leren kennen, werd hij internationaal de belangrijkste neo-impressionistische portretschilder. Die reputatie dankte hij onder meer aan dit portret, dat hij in 1891 tentoonstelde bij de Société des Artistes Indépendants in Parijs, vervolgens bij Les XX in Brussel en de Association pour l’art in Antwerpen, en nog in 1892 op de tentoonstelling van (…) de ‘XX’ (…) bij de Haagse Kunstkring. Van Rysselberghe en zijn echtgenote Maria Monnom waren goed bevriend met de rijke Ukkelse familie Sèthe, die de culturele avant-garde in haar hart droeg. Hij portretteerde dochter Alice in 1889, Maria in 1891 en haar jongere zus, de virtuoze violiste Irma, in 1894. Marie-Louise of Maria (Parijs 1867 - ??? 1942) was haar leven lang een uitstekende pianiste, maar had nog meer belangstelling voor de sierkunsten. Die bestudeerde zij in Engeland zelf. Ze figureert als jonge blonde vrouw in diverse werken van Van Rysselberghe, altijd op een manier waardoor haar gelaatstrekken op hun best uitkomen. Hier zit ze schuin op een stoel aan een klavier, maar haar aandacht gaat naar de bron van het licht dat van links binnenstroomt. In de tweede helft van de 19de eeuw krijgen portretten vaker het karakter van een ongedwongen moment. De grenzen tussen genrestuk en portret vervagen. Het klavierinstrument is overigens een harmonium of traporgel. Dat werd in de 19de eeuw ontwikkeld en kan een waaier aan klanken produceren die min of meer verwant zijn aan die van een accordeon, mondharmonica of melodica. Tijdens een uitstapje in Cadzand ontmoette Maria de jonge schilder Henry Van de Velde, samen met onder meer Emile Verhaeren, Willy Finch en Van Rysselberghe, bij wie Maria schilderlessen volgde. Zij nodigde Van de Velde uit in Ukkel en bekende wat later in een brief: ‘Oui, je suis cette Femme qui veux votre Bonheur a n’importe quel prix.’ In 1894 huwden ze. Van de Velde noemde zijn echtgenote later zijn ‘trouwe helpster’, maar ze was veel meer. Zij deelden hun liefde voor de Arts and Crafts-beweging en Maria vertaalde voor Henry theoretische Engelse geschriften daarover. Zij superviseerde de boekhouding van zijn activiteiten als kunstpedagoog, architect en ontwerper van meubilair en siervoorwerpen, en vaak ook de uitvoering van zijn ontwerpen. Terwijl Henry, al dan niet in het gezelschap van jonge assistentes die hem adoreerden, van Parijs naar Berlijn reisde voor zijn opdrachtgevers, bestierde Maria met zeer beperkte middelen een huishouden met zeven kinderen. Toen haar man tijdens de Eerste Wereldoorlog als balling in Zwitserland verbleef, schreef ze hem dat ze ‘het ten zeerste zou betreuren indien jij zou geloven dat ik de geringste bitterheid ervaar wanneer ik op dit ogenblik over ons huis waak en voor je werk’. Ze hoopte nog steeds ‘diegene te kunnen zijn zoals jij die had gewenst’. Van Rysselberghe bleef van 1889 tot 1904 de trouwste beoefenaar van de neo-impressionistische techniek. De schilder plaatste op het doek min of meer zuivere kleuren in kleine stippen naast elkaar om ze, volgens destijds recente wetenschappelijke inzichten, in het oog van de toeschouwer te laten versmelten tot de gewenste tint. Dat intensiveert de luminositeit van het beeld. Hij gebruikte de techniek meesterlijk, maar was geen orthodoxe neo-impressionist. Om zijn modellen natuurgetrouw te portretteren gebruikte hij kleinere stippen voor het gelaat. Haarlokken en de contouren van de gelaatstrekken werden in dunne penseelstreken geaccentueerd. In dit werk maakte hij ook gebruik van een dynamisch patroon van kronkelende bewegingen van links onder tot in de rechter bovenhoek, die als het ware tot rust worden gebracht door de nagenoeg horizontale lijnen van het muziekinstrument. De paarse of violette kleur van Maria’s jurk en van het gordijn domineert het beeld. De kleurstof werd sedert midden 19de eeuw industrieel vervaardigd in vele varianten: mauve, magenta, heliotroop enz. De kleur was op een bepaald moment zozeer in de mode dat polemisten als Oscar Wilde het een kleur voor onbetrouwbare dames vonden. De voorkeur van de Franse impressionisten voor blauwe en violette schaduwen, indigomanie, werd van meet af aan bespot. Maar in weinig schilderijen krijgt paars zo demonstratief de hoofdrol als hier. Het portret kreeg in de huizen die Van de Velde voor zijn gezin liet bouwen in Ukkel, Weimar, Scheveningen en Tervuren steeds een ereplaats. Informal This is Marie-Louise or Maria Sethe (1867–1942). The young blonde woman appears in various works by Theo Van Rysselberghe, always in a way that shows off her features to best advantage. This canvas shows her seated sideways on a chair by a harmonium – Sethe was an excellent pianist – but her attention is focused on the source of the light streaming in from the left. Portraits evoking a sense of informality were common in the second half of the nineteenth century. Maria is wearing a purple dress – a fashionable colour at the time, but unusual in a painting. The curtains are purple too. Colour plays a leading role here. Van Rysselberghe and his wife Maria Monnom were close friends of the wealthy Sethe family from Uccle, who were well disposed towards the cultural avant-garde. Theo painted their three daughters and also gave art lessons to Maria. By 1891, the ambitious portraitist had already been painting in the Pointillist style at a high international level for about four years. He showed this portrait, for example, in Paris, Brussels, Antwerp and The Hague. Van Rysselberghe familiarised himself with the technique through the Parisian painter Georges Seurat and remained a brilliant practitioner of it for fifteen years. The basic principle of the Pointillist or Neo-Impressionist style is that you place more or less pure colours on the canvas in small dots next to each other. These colours are then ‘blended’ into the desired hue in the viewer’s eye. The effect was a recent scientific discovery at the time. To achieve a true-to-life portrait of his sitters, Van Rysselberghe used smaller, not entirely orthodox dots for their facial features. He accentuated the locks of hair and the contours of the face with thin brushstrokes. In 1894, Maria Sethe married the renowned artist and architect Henry Van de Velde. The couple had seven children. Maria worked closely with her husband, who was frequently absent, including a period in exile in Switzerland during the First World War. This portrait was invariably given a place of honour in the houses Van de Velde built for his family in Uccle, Weimar, Wassenaar and Tervuren. 120 × 86 cm Hoogte Centimeters 120 Dagmaat 120 × 86 cm Breedte Centimeters 86 Dagmaat 118,5 × 86 × 2,2 cm Hoogte Centimeters 118.5 Volledig 118,5 × 86 × 2,2 cm Breedte Centimeters 86 Volledig 118,5 × 86 × 2,2 cm Diepte Centimeters 2.2 Volledig 118,5 × 86 × 2,2 cm Diameter Centimeters 0 Volledig 158 × 117,8 × 3,8 cm, 15kg Hoogte Centimeters 158 Inclusief lijst 158 × 117,8 × 3,8 cm, 15kg Breedte Centimeters 117.8 Inclusief lijst 158 × 117,8 × 3,8 cm, 15kg Diepte Centimeters 3.8 Inclusief lijst 158 × 117,8 × 3,8 cm, 15kg Gewicht Kilograms 15 Inclusief lijst production 2923 https://viaf.org/viaf/7406836 https://rkd.nl/explore/artists/69144 https://www.wikidata.org/wiki/Q671883 Theo Van Rysselberghe Théo Van Rysselberghe Theo Van Rysselberghe Van Rysselberghe, Theo 1862-11-23 1926-12-14 schilder painter peintre 1891 1891 1891 19de eeuw 19. Jahrhundert 19ème siècle 19th century 19世纪 siglo XIX XIX secolo XIX век 228988 doek[drager] 229291 geschilderd olieverf op doek huile sur toile oil on canvas Öl auf Leinwand óleo sobre lienzo olio su tela холст, масло 布面油画 234196 Portretten portretten http://iconclass.org/31AA235 zittende figuur - AA - vrouwelijke menselijke figuur sitting figure - AA - female human figure http://iconclass.org/31D13 adolescent, jonge vrouw, meisje adolescent, young woman, maiden http://iconclass.org/41A421 gordijnen curtains http://iconclass.org/41A721 stoel chair http://iconclass.org/41D211 jurk, japon dress, gown http://iconclass.org/48C5142 schilderij in schilderij picture within picture http://iconclass.org/48C72 muzikant musician http://iconclass.org/48C73 muziekinstrumenten; groep muziekinstrumenten musical instruments; group of musical instruments http://iconclass.org/48C731 snaarinstrumenten (gestreken) string instruments (bowed) http://iconclass.org/48C7312 altviool, violoncello; contrabas viola, violoncello; double bass http://iconclass.org/48C733 toetsinstrumenten keyboard instruments http://iconclass.org/48C7334 orgel organ http://iconclass.org/48C742 manuscript van muziekpartituur manuscript of musical score https://anet.be/record/kmska/opackmska/a::art.5563 https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ CC0 CC0 http://kmska.be/collection/work/data/8m2vtw 3848 http://vocab.getty.edu/aat/300133025 Item 1 Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen http://kmska.be https://iiif.kmska.be/iiif/2/4377/manifest.json IIIF Manifest https://iiif.kmska.be/c/iiif/2/public@4377.tif thumbnail 2709b3a0d7c2ff889075651baf11c970 http://kmska.be/collection/work/representation/8m2vtw http://kmska.be/collection/work/representation/8m2vtw